Kültür

Türkmen milli halısı Bakü'de tanıtılıyor

Azerbaycan'ın başkenti Bakü’de, el yapımı tarihi Türkmen halıları, halı aksesuarları, milli takılar ve tekstil ürünlerini tanıtan sergi açıldı.15-18 Şubat tarihleri arasında, Azerbaycan Halı Müzesi’nde açık olacak sergiyi ziyaret edenler, Türkmen el sanatkarlarının zengin süs ve renklerle dokuduğu eşsiz kalitedeki yün ve ipek halılar ve aksesuarları ile tanışacaklar. Ayrıca Türkmen halkının ürettiği, telkari bir mücevher koleksiyonu da ziyaretçilerin beğenisine sunulacak.Sergide, Türkmenistan'da üretilen pamuk, keten ve doğal ipekten yapılan şık örme kumaş ve kıyafetler ile nevresim ve banyo aksesuarları da yer alıyor.Seginin açık olduğu süre içinde, “Türkmenistan'ın eski halı dokuma sanatı” konulu bir konferans da düzenlenecek. Konferansta Türkmen heyeti temsilcileri, antik çağlardan itibaren ulusal halı dokuma sanatının tarihi ve gelenekleri hakkında bilgi verecek.Sergi, “Türkmenistan:Altın Çağ” adı altında, Türkmenistan Tekstil  Bakanlığı tarafından Azerbaycan Kültür Bakanlığı’nın desteğiyle düzenleniyor.TRT Avaz 

Türk Dünyası Kültür Başkenti Oş’ta çeşitli etkinliklere hazırlıklar

Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) tarafından 2019 Türk Dünyası Kültür Başkenti olarak ilan edilen Kırgızistan'ın güney başkenti Oş kenti çok sayıda turizt ağırlamak üzere hazırlanıyor.Oş Belediye Başkanı Taalaybek Sarıbaşov Cumhurbaşkanı Danışmanı Sultan Rayev’in başkanlığındaki yaratıcı ekip ile toplantı düzenledi.Toplantıda Kastamonu'dan 2019 Türk Kültür Başkenti unvanını devralan Kırgızistan'ın ikinci büyük kenti Oş'ta kültürel etkinliklerin düzenlenmesiyle ilgili plan görüşüldü.Görüşmede Süleyman Dağı’nın UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kabulünün 10. yıl dönümüne dahil şehrin tarihi ve kültürel miras alanlarına ve manzaralarına özel olarak dikkat gösterileceği vurgulandı.Toplantı katılımcıların ele aldığı plana Nisan ayında açılış töreni ile start verilecek etkinlikler kapsamında, "İpek Yolu Üstündeki Oş kenti: Dünü, Bugünü, Yarını" sempozyumunun düzenleneceği dahil edildi.Yıl içerisinde, uluslararası dans festivallerinin yanı sıra Türk devletlerinin gençlik forumları, Türk dünyasının yazar ve aşık toplantıları, sinema haftası, uluslararası resim yarışmaları, moda festivalleri, heykeltıraş ve sanatçı toplantılarının yapılması planlanıyor.Kabar.kg 

AHİLİK –ƏXİLİK NƏDİR ?! Unudulmuş bir Türk gələnəyinin bilinməyənləri…..

YAZAR: AYNUR TALIBLI – TARİX VƏ MƏDƏNİYYƏT ARAŞDIRMAÇISI. İSTANBUL,2018.Tarixi ciddi və bilincli bir şəkildə araşdırdığımız zaman həqiqətən soylu atalarımızın nə qədər bilgili və uzaqgörən olduğunu daha yaxşı anlaya bilərik.  Müasir çağda bizlərin Avropa ölkələrinə olan bilincsiz və bir  baxımdan da şüursuz meylimiz  həqiqətdə bir çox cəhətdən zəifləməmizə səbəb olur.Ola bilər ki, bu gün bu zəifləməni və geriləməni hiss etmirik və müasir çağla uyğunlaşdığımızı hesab edirik amma çox təəssüf ki, ilərləyən zamanda bunun fəsadlarını daha dərindən hiss edəcəyik.Çünki, bu gün heyran olduğumuz Avropanın keçmişi çox qaranlıq və cəhalət doludur. Bu haqda öncədən yazdığım “Avropalaşaq,modernləşək, yoxsa özləşib Türkləşək?” isimli məqaləmdə bəhs etmişəm. Amma bu yazımda avropalıların heyran olduğumuz siyasi ,ticari əlaqələrində həyata keçirdikləri sistemin və qurduqları örgütlərin əslində biz Türklərin  tarixində və sosial həyatında daha öncədən var olan sistemlərin və örgütlərin təqlidi olduğu düşüncəsini-tezini doğrulayan bir təşkilatdan bəhs edəcəyəm. Sizləri bizlərin unutduğumuz yadlar tərəfindən örnək alınana ticari və siyasi bir təşkilat haqqında məlumatlandırmağa çalışacağam.Türkiyə Türklərinin ləhcəsində  “ahilik”,Azərbaycan Türklərinin ləhcəsində “əxilik “ olaraq adlandırılan və çoxlarının unutduğu ticari və siyasi bir sistem yazımızın mövzusudur.Azərbaycan türklərinin çoxu “əxilik” sözünü yaxın zamanda adını tez-tez duyduqlari  ABŞ-IN  MADDİ VƏ MƏNƏVİ OLARAQ DƏSTƏKLƏDİYİ VƏ  HƏM DƏ AVROPANIN MAŞASI OLAN   İŞİD adlanan terror təşkilatı ilə bərabər səsləndiyinə adət etsələr də, ARAŞDIRDIĞIMIZ BU sistemin qeyd etdiyimiz yaramaz terrorist sürüsü ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Ola bilər ki,  yaramaz terroristlər ərəbcə “ qardaş və qardaşlıq” mənasını verən əxi və ya əxilik kəlməsini öz tərzlərində mənimsəyiblər  və bir -birlərinə “əxi” deyə müraciət edirlər ,amma siyasi və ticari bir sistem olan əxiliyin onlarla həç də  əlaqəsi yoxdur. Sizlərə öncədən bildirmək istəyirəm ki, araşdırmamızın mövzusu olan əxilik Türk kültürünün ən önəmli parçasıdır və bir mənəvi dəyərdir.Kim bilir bəlkə də ABŞ-IN maşası,əmr qulu olan terror təşkilatı İŞİD  yandaşları bilərək bu kəlməni dillərinə dolayıb bu yolla insanlar arasında bu sözə qarşı mənfi- itici yanaşmanın, Türkiyə Türklərinin deyimi ilə “ön yargının”  gündəmdə olmasına xidmət edirlər. Eynən Terror örgütlərinin adına bilərək,qəsdən “ İslam” adını əlavə etdikləri kimi  “əxilik” SÖZCÜYÜNÜ də qutlu və tarixi dəyərini bilərək xüsusi ustalıqla bu kəlməni də istifadə edərək Türk-İslam düşmanlarına xidmət edirlər.Amma əminliklə söyləyə bilərəm ki ,araşdırmamızı oxuduqdan sonra düçüncəniz yaxşı mənada dəyişəcək.Ahilik və ya əxilik təşkilatının anlamaq  üçün onun toplumsal-sosial həyatda nə iş icra etdiyini və nə üçün fəaliyyət göstərdiyini yaxşı bilmək gərəklidir. Bu səbədən də öncə “ahi və  ya əxi” kəlməsinin qaynağı və tarixi sürəcdə qazandığı mənaları araşdırmaq önəmlidir. (1)Çünki, əxi kəlməsinin qaynağı və mənası ilə əlaqədar iki fərqli görüş araşdırmaçılar tərəfindən irəli sürülmüşdür. Birinci görüşə görə; əxi kəlməsinin qaynağı Türkcə olub “akı” kəlməsinin Anadoludakı söyləniş tərzindən  meydana gəldiyi  şəklindədir (2).  Bu fikirdə olanların əsaslandıqları təməl qaynaq qədim Türkcədə yazılmış olan mətnlərdir. Bu mətnlərdə “akı”sözcüyü comərd ,əliaçıq mənalarında istifadə edilmişdir. Burada örnək olaraq bu beytləri göstərə bilərik:Kutadgu Bilig’də;Akı: cömərd,əli açıq  mənasındadır. “tüzün erdi alçak kılınçı siligUvutlug bagırsak akı king elig”Müasir Türkcədə :(Asil,təbiətli,mütəvazi və gözəl xasiyyətli idi;həya sahibi ,mərhəmətli,comərd və əliaçıq idi)(3).Atabetü’l- Hakayık’ta; (4)Akı : “comərd ol” mənasındadır.  “akı bol sala söz sökünç kelmesünSökünç kelgu yolnı akılık tıyur.(Comərd ol ,sənə pis söz,söyüş gəlməsin;söyüş gələcək yolu comərdlik qapadır.)(5)Divanü Lügati-t Türkdə: “Kodhgıl mala akılık bolsun mala ayagaİddhgıl meni togışga yüwgil mala ulaga”Müasir Türkcədə:  (Məni burax,seleklik(əliaçıqlıq) mənim taxma adım (ləqəbim)olsun.Məni savaşa göndər,mənə at yardımı et.)(6)Beləliklə,  “Əxi”və ya “Ahi” kəlməsi semantik(məna) baxımdan dəyərləndirildiyində, Türkcədəki “əliaçıq, comərd, yardımsevər” anlamına gələn “akı” kəlməsinin dəyişməsindən-deformasiyasından(latınca)  ortaya çıxdığı anlaşılır.  Örnək verdiyimiz Divanü Lügati-t Türk ve Atabetül Hakayık adlı əsərlərdə də “akı” sözcüyü eyni mənalarda istifadə edildiyi və ayrıca “Divanü Lügati-t Türk”də “k” sesinin “h” şəklində söyləndiyi bilinir. Yenə Fransız Türkoloqu J. Deney, “Ahi” – “Əxi” kəlməsinin “əliaçıq, comərd, igid” anlamındakı əski və orta Türkcədəki “akı” kəlməsi yerinə anlam və söyləyiş baxımından çevrildiyini irəli sürmüşdür(7) .Bütün bu mətnlərdəki nümunələrlə bərabər avropalı sinoloqun söylədiklərini də sizlərlə paylaşmaq istərdim.Dünyanın ən qədim millətlərindən hesab edilən Çinlilər dövlət qurmağı,əkinçiliyi, heyvan yetişdirməyi ,ticarəti və.b  xüsusiyyətləri Türklərdən öyrənmişlərdir. Müasir dövrün məşhur sinoloqu(7) W. Eberhard,” Çin Tarixi “ adı ilə Türk Tarix Qurumu tərəfindən çap edilən əsərində  , Çinə miladdan öncə 3000-ci illərdə  Kuzey-Batı yəni ŞİMAL-Qərb mədəniyyətini gətirənlərin Türklər olduğunu, onların at bəsləyib, buğda və darı yetişdirdiklərini söyləyirdi (ss. 17-18). Yenə eyni yazar əsərinin, 33-35. Səhifələrində, miladdan öncə 1057-247-ci illər arasında Çində hökmdar olan Çu(Chou) kral soyunun, bir Türk qəbiləsi olduğunu bildirir. O, Çinə başqa Türk qəbilələrinin də gəldiklərini onunların, ulduz və günəş kültünə-tapımına tapan dini inanclarını da Çinə gətirdiklərini qeyd edirlər.Eyni alman sinoloq W. Eberhard ve fransız tarixçi Rene Grousset, “L’Empire de Steppes” adlı əsərində, islamdan öncə qurulmuş Asiya dövlətlərindən Hunların, Avarların, Göktürk və Uyğur Dövlətlərinin Türk olduqlarını və bir çox mədəniyyət baxımından önəmli əsərlər buraxdıqlarını söyləyirlər. Bunlardan Göktürklər minlərcə km. uzunluğunda dərin yeraltı sulama kanalları, əlifba, təqvim, və b. uyqarlıq anıtları-abidələri, təsiri min illik bir müddəti əhatə etmiş olan ahi- əxi  örgütünü-təşkilatını qurmuşlardır.(8)Burdan da nəticə çıxara bilərik ki,əxilik-ahilik islamdan öncə də Türk toplumuna xas özəl bir  gələnək və təşkilatdır və islami qəbul edən Türklər də islami dəyərlərlə bərabər Əxilik təşkilatını daha da təkmilləşdirmişdir.Beləliklə, Ahilik –Əxilik Türk-İslam mədəniyətinin –kültürünün inkişafına xidmət edən əsas ,önəmli ünsürlərdən biridir.“Əxi” kəlməsinin qaynağı və mənası ilə bağlı ikinci bir görüşün də mövcud olduğunu qeyd etmişdik. Belə görüşdə olanlar hesab edirlər ki, əxi sözü ərəb kökənlidir və ərəbcədən Türkcəyə keçmişdir. Buna görə Ahi-ƏXİ sözcüyünün anlamı “qardaşım”dır və kökünə,yəni  ərəbcədə ərkəy qardaş manasına gələn “ah” kəlməsinin sonuna “ye”, yəni birinci şəxsin təkində mənsubiyyət şəkilçisinin gəlməsi ilə qardaşım mənasını ifadə etmişdir.(9) Bu görüşü müdafiə edənlərin  təməl qaydağı ,Ahiliğin-Əhiliyin, ilk olaraq ərəblərdə meydana çıxan “Fütüvvet təşkilatı”ndan təsirləndiyi və bu səbəbdən sözcüyün kökəninin ərəbcə olması gərəkdiyidir. Əxiliyin təsavvufda mühüm bir yeri olan “uhuvvət” i xatırlatmasından dolayı da asanlıqla yayılması və qəbul edilməsi mümkün olmuşdur(10) . Şeyx Fərəc-i Sincanî (ölüm tarixi. 1065) ilə Alaü’d-Dövlə xəlifəsi Aliyy-i Miri’nin (ölüm tarixi. 1136) “Ahı” ləqəbiylə anıldıqları və bu kəlimənin olduqca əski fütüvvetnâmələrdə keçdiyi bilinir. ƏXİ kəlimesinin təsəvvufî özəlliyə sahib oluması bu görüşü müdafiə ediənlər tərəfindən əsas qaynaq  hesab edilir( 11) . Dəbbağlar(ve saraçlar (ordu və atlar üçün  lazımli ləvazimatlar hazırlayan ustalar)kimi Əsnafın başındaki kişilərə yönəldilən bu rəsmi ünvan Osmanlı Türk dövlətindən  öncə Xorasan və Azərbaycanda da Türk  əsnaf kəhyaları ilə şeyxlər üçün istifadə edilmişdir.(12) .Amma mən bu mövzuda fərqli düşünürən və düşüncəmi sizlərlə məqalənin sonunda paylaşacağam.Əxiliyin sözcük mənasından bəhs etdikdən sonra tarixindən də mütləq bəhs etməliyik.Termin olaraq “əxilik” XIII yüzilliyin ilk yarısından XIX yüzilliyin ikinci yarısına qədər Anadoluda, Balkanlarda və Kırımda yaşamış olan Türk xalqlarının sənət və məslək sahələrində yetişmələrini, əxlaqi yöndən ucalmalarına xidmət edən  bir quruluşun adı olmuşdur. Əxi təşkilatının qurucusu olan Əxi Evran Azərbaycan Türküdür və Azərbaycanın Xoy şəhərində dünyaya gəlmişdir. Bəziləri onun  Xorasanda doğulduğunu,bəziləri isə Xoyda doğulub burda ilk təhsilini aldıqdan sonar Xorasana köçdüyünü hesab edirlər. Əxi Evranın qısa adının Əhməd,ləqəbinin Nemətullah olduğu qeyd edilir.Əxilik təşkilatının Anadoluda yaranmasının səbəbi var idi . Anadoluda ilk olaraq Kırşəhərdə  qurulan bu təşkilatın meydana gəlmə səbəbini  Prof . Neşet Çağatay belə ifadə etmişdir: “ Orta Asiyadan Anadoluya köç edən Türkmənlər arasında yer alan çox saydakı sənətkarların asanca iş tapması; bu sənətkarların Anadoludakı yerli Bizans sənatkarları ilə rəqabət edə bilməsi, bazarda özlərini doğrultmaları,mallarını keyfiyyətini qorumaq, istehsalı ehtiyaca görə ayarlamaq, sənətkarlarda sənət əxlaqını formalaşdırmaq, Türkləri ekonomik olaraq güclü hala gətirmək, ehtiyac sahibi olanlara  hər sahədə yardımçı olmaq, ölkəyə ediləcək düşmən qüvvələrinin hücumlarında dövlətin silahlı qüvvələrinın yanında ölkəni qorumaq üçün savaşmaq və Türklük şüurunu sənətdə,dildə,ədəbiyyatda  yaradıb, ayaqda tutmaq,yerləşdikləri bölgələrdə Türk-İslam kültürünü yaymaq əsas səbəblərdən idi”(13).Əxiliyin meydana gəldiyi dönəmdə Anadoluda ,monqolların hücumlarının təsiri ilə ortaya çıxan xaos – qarışıq ortam,bir-birləri ilə davamlı çatışma halında olan qruplar mövcud idi.Anadoludakı bu qarışıq ortam əslində köklü bir toplumsal dəyişimin başladığının da göstərgəsi idi. “Sosio –ekonomik və kültürəl baxımdan toplumdakı köklü dəyişimlərin qarşısında,toplumun fərdlərinin fərqli təpkilər göstərməsi təbiidir. Ahi birlikləri də belə köklü toplumsal dəyişimin yaşandığı dönəmdə,çatışma halında olan qrupları ortaq məxrəcə gətirmək,zəifləyən aşirət bağlarının yerinə yerləşmiş həyat şəklinə uyğun,qoruyucu dəyərlər  meydana gətirmək,bizanslılara qarşı Müsəlman –Türk mənfəətlərini qorumaq və toplumun hüzurunu qorumağa yardımcı olmaq məqsədi ilə qurulmuşdur.”(14) ƏXİLİK təşkilatı həm də şəhər həyatının mənimsənilməsinə də xidmət etmişdir.(15). Hər nə qədər dövlət idarəsinin xaricində qurulmuş və çalışır olsalar da dövlət və millətin qüvvətlənməsinə, davamlılığına xidmət edir, inkişafda, elmdə, sənətdə və hətta əsgərlikdə ƏXi Təşkilatları önəmli bir rol oynayırdılar. Bu səbəblə Ahilik təşkilatına sadəcə düccar, əsnaf və sənatkarlar deyil, eyni zamanda elm adamları və hətta hökmdarlar da üyə ola bilərdi.Ahi –Əxi örgütlənməsi, eyni zamanda Türk kültürünün- mədəniyyətinin gənəl örgüt – təşkilat quruluşunu, yönətilmə tərzini və iş əlaqələrinin çalışma ortamına möhkəmlənmiş halını əks etdirir. Türk tarixi ilə əlaqədar çox önəmli bilgiləri əhatə edən Orhun Abidələrində də qeyd edildiyi kimi, Türklərdə yönəticilərlə yönəldilənlər arasında üstün və aşağı təbəqə  anlamında bir ayrım yox idi. Kağan’ın önəmli görəvlərindən biri də milləti bir baba şəfqəti ilə qoruyaraq, ac olanı doyurmaq və çılpaq olanı geydirməkdir. Her şeydən öncə Kağanın –Xaqanın milləti ilə uyum içində olması, onu qoruması və dövlətin gələcəyini düşünməsi mütləq idi. Bənzər şəkildə Kutadgu Biligdə də yönəticilərin uzun zaman hökm sürə bilmələri üçün qanunu doğru –düzgün həyata keçirməli, xalqı qorumaları, xalqa qəlbdən gələn bir mərhəmət göstərmələri və ədalətlə xidmət etmələri tövsiyə edilirdi(16). Əski Türk gələnəyinin önəmli bir kültür qolu olan Kağanın xalqını bir ata kimi gözətləmısi ilkəsi, Axilik təşkilatının içində sayqınlığı olan bir qüvvəyə dönüşmüşdür. Axilikdə əsnaf başqanı və ustalar bütün üzvləri bir ata şəfqəti ilə qoruyan məsləki, siyasi, əxlaqi və dini lider kimidir. Bu liderlik anlayışı hər qədəmdəki (usta-kalfa-çırak-yamak) çalışanlar arasında ata-oğul arasındakı əlaqəyə bənzər candan əlaqənin yaranmasına xidmət emişdir . (17)Ahilik təşkilatına  təkcə əsnaf örgütü  demək doğru deyildir.Əslində həm də vətənə ,millətə xidmət edən bir istihbaratçı,xəfiyyə görəvində həyata keçirirdi əxilər. Həmçinin,Türklər arasında elmin,mədəniyyətə və sənətkarlığın inkişafına da xidmət edirdi.Həm də müasir dönəmdə Avropalıların  özlərinə məxsus saydıqları istehsalçı və tükədici haqqlarının və bir çox ticari terminlərin də əsası məhz əxi-ahi təşkilatına üzv olan türklər tərəfindən  qoyulmuşdur.Bu haqda araşdırmamızın ikinci hissəsində bəhs edəcəyik.Xüsusi Təşəkkür verdiyi dəyərli bilgilər üçün İshak Çelik bəyə sayqılarımla.İstifadə edilən mənbələr:SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İLKÖĞRETİM ANA BİLİM DALI SOSYAL BİLGİLER EĞİTİMİ BİLİM DALI. HAZIRLAYAN HİLAL TEMEL “AHİLİK TEŞKİLATININ HALKIN EĞİTİM VE ÖĞRETİMİNDEKİ ROLÜ”.“AHİLER VE AHİLİK KÜLTÜRÜ” MURAT KILINÇ 2010.ARAT,Reşit Rahmeti(1988), Kutadgu Bilig,2.çeviri,TTK.Yay.,Ank. Nakleden:KARASOY,Yakup,Ahi Kelimesi ve Türk Kültüründe Ahilik,Selçuk Üniv. Türkiyat Araştırmaları Dergisi,s.3,Konya,2003.  4. Yüzildə Ədib Əhmət Yüknəki tərəfindən əruz ölçüsü və dördlüklərlə yazılmışdır. Atabetül Hakayık (Gərçəklərin Eşiyində) , Ədib Əhmət Yüknəkinin Qaraxnlı bəylərindən Muhamməd Dad Sipehsalara hədiyyə etdiyi ,hədis və Ərəbcə beyitlərə dayanaraq yazdığı şeirlərlə,əxlaqlı insan olmanını yollarını əxlaq ilkələrini açığlamış,müxtəlif əxlaqi öyüdlər əks etdirmiş,İslami düşüncə və görüşlərə yol göstərici olmuşdur5.ARAT,Reşit Rahmeti(1951), Atabetü’l Hakayık,TDK.Yay.,c.2,İst. Nakleden:KARASOY,Yakup,Ahi Kelimesi ve Türk Kültüründe Ahilik,Selçuk Üniv. Türkiyat Araştırmaları Dergisi,s.9,Konya,2003.ATALAY,Rasim,(1999),Divanü Lügati-t Türk Tercümesi,c.1,TDK.Yay.Sayı:525,Ank. Nak.:KARASOY,Yakup,Ahi Kelimesi ve Türk Kültüründe Ahilik,Selçuk Üniv. Türkiyat Araştırmaları Dergisi,s.11,Konya,2003Ferhat ERARICI,“Ahilik ve Ahilik Kültürünün İktisadi Hayatımızdaki Anlam ve Önemi”, II. Uluslar Arası Ahilik Kültürü Sempozyumu Bildirileri, Kırşehir, 1999, s. 118.http: www.ahiyan.org.ahilik nedir.html.Mikail BAYRAM, Ahi Evren ve Ahi Teşkilâtı’nın Kuruluşu, Konya, 1991, s.3; ERKEN, a.g.e., s. 22.Ziya KAZICI, “Ahilik”, TDV İslâm Ansiklopedisi, C. I, İstanbul, 1988, s.540.ERKEN,a.g.e., s. 23.Zeki PAKALIN, “Ahi Babalık”, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri, C. I, İstanbul, 1948, s.29.ÇAĞATAY,Neşet, a.g.e.,s.95EKİNCİ,Yusuf, Ahilik,Ank.1991,s.14-16Mustafa ŞANAL, Mustafa GÜÇLÜ, “Bir Toplumsallaştırma Aracı Olarak Ahilik”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:23, 2007/2, s.388.Yusuf HAS HACiB, Kutadgu Bilig, Çeviren: Reşid Rahmeti Arat, 6.Baskı, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1994, ss.154-163.EKiNCi, 1989a, ss.41-42.43

Türk Dünyasının Öncüleri – 11: Nogay Şair Kadriye Temirbulatova

TÜRKSOY tarafından düzenlenen Türk Dünyasının Öncüleri Konferanslarının onbirincisi, doğumunun 70. yıldönümü vesilesiyle Nogay Türkleri'nin son yüzyılda yetiştirdiği en önemli simalardan biri olan ve genç yaşta hayata veda eden şair Kadriye Temirbulatova’ya ithaf edildi.TÜRKSOY Genel Sekreteri Büyükelçi Düsen Kaseinov’un evsahipliğinde 23 Ocak 2019 tarihinde düzenlenen etkinliğe Tacikstan’ın Ankara Büyükelçisi Mahmadali Rajabiyon, İstinye Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölüm Başkanı, T.C. Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu Üyesi Dr. İsmail Safi, Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. Musa Yıldız, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Dilek Ergönenç, Nogay Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Genel Başkanı Muharrem Yılmaz, Rusya Federasyonuna bağlı Dağıstan Cumhuriyetinde Nogayca yayınlanan “Şöl Davısı” gazetesinin Baş Editörü Elmira Kojayeva, genç Nogay şair Ayzanat Kamaldinova, Nogay diasporasının Ankara’daki temsilcileri ve çok sayıda sanatsever katıldı.Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Genel Sekreter Düsen Kaseinov, 2017 yılında başladıkları ve Türk Dünyası'nın geniş coğrafyasındaki önemli şahsiyetleri dünyaya tanıtmak amacıyla hazırlanan “Türk Dünyasının Öncüleri” konferanslar dizisinin onbirincisini Nogayların ünlü şairi, klasik Nogay edebiyatının kurucularından Kadriye Temirbulatova’nın doğumunun 70. yılına ithaf ettiklerini kaydetti. Kaseinov, “Nogay Türkçesinin yaşatılması ve edebi dil olarak gelişimine önemli katkılar sunmuş, genç yaşta ebediyete intikal etmiş Kadriye Temirbulatova’yı anıyoruz. Kadriye Temurbulatova’nın şahsında Nogay edebiyatı ve kültürünü daha da yakından tanımayı ve tanıtmayı hedefliyoruz” şeklinde konuştu.İsmail Safi konuşmasında, “Türk kültürünü, sanatını, dilini, edebiyatını, folklorüunu, Türk kimliğini bütün dünyaya tanıtan Türk Dünyası’nın UNESCO’su TÜRKSOY’un” 25. yılını kutladığını hatırlatarak, 250 milyonluk Türk Dünyası’nın zengin kültürünü dünyaya tanıtmak için TÜRKSOY’un önemli bir görev üstlendiğini vurguladı. Bu tür etkinliklerden birine daha imza atan TÜRKSOY’un, Nogayların ünlü şairi Temirbulatova’yı geniş kitlelerle buluşturduğuna dikkati çeken Safi, verimli çalışmalarından ötürü TÜRKSOY’a teşekkürlerini iletti.Konuşmasında, zengin bir sözlü kültüre sahip olan Nogayların bu kültürü günümüzde de devam ettirdiklerini kaydeden Muharrem Yıldız, Nogayların edebiyat zirvelerinden Temirbulatova’nın bu kültürü geliştiren en önemli şahsiyetlerden biri olduğunu ve Elmira Kojayeva’nın yaptığı filmle ölümsüzleştiğini vurguladı.Selamlama konuşmalarının ardından Prof. Dr. Dilek Ergönenç ve Elmira Kojayeva, Kadriye Temirbulatova’nın yaşamı, eserleri ve Nogay edebiyatına kazandırdıklarına ilişkin sunum yaptı. Genç Nogay şair Ayzanat Kamaldinova’nın Temirbulatova'nın şiirlerini okuduğu etkinlikte, ayrıca şairin yaşamına ilişkin Kojayeva tarafından hazırlanan belgesel film gösterildi.Nogay sanatçılar Arslanbek Sultanbekov ve İslam Satırov’un Nogay şarkılarını seslendirdiği etkinliğin sanatsal bölümünde, Zehra Ergin ise Nogay folklorundan dans örnekleri sergiledi.Etkinliğin sonunda TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, Dr. İsmail Safi,  Prof. Dr. Musa Yıldız ve sanatçı Arslanbek Sultanbekov’a “TÜRKSOY 25. Yıl Madalyası”, Elmira Kojayeva'ya "Cengiz Aytmatov Madalyası"  ve katılımcılara hatıra plaketi ile sertifikalarını takdim etti.Temirbulatova Adana’da anıldıNogay bozkırının hüzünlü sesi şair Kadriye Temirbulatova, Nogay diasporasının yoğun olarak yaşadığı Adana’da da anıldı.TÜRKSOY, Adana Büyükşehir Belediyesi, Nogay Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği ve Adana Kırım Türkleri Derneği'nin iş birliği ile gerçekleştirilen “Türk Dünyasının Öncüleri-11: Nogay Şair Kadriye Temirbolatova” konferansına, TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Düsen Kaseinov, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Hüseyin Sözlü, Nogay Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği Başkanı Muharrem Yılmaz, Adana Kırım Türkleri Derneği Onursal Başkanı Fatih Karayandı, Adana Kırım Türkleri Derneği Başkanı Hande Bozdoğan ve çok sayıda davetli katıldı.Etkinlikte konuşan TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, teşkilatın ortak Türk kültürünün yaşatılması, tanıtılması ve gelecek kuşaklara aktarılması yönünde çalışmalarını her geçen yıl artırarak devam ettirdiklerini vurgulayarak, Türk Dünyası’nı buluşturan bu tür projelere ev sahipliği yapan, katkı ve yardımlarını esirgemeyen Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Hüseyin Sözlü’ye teşekkürlerini iletti.Adana Büyükşehir Başkanı Hüseyin Sözlü konuşmasında, "Türkiye’ye göç eden Nogay ve Kırım Türklerinin kurduğu bir şehirde, Ceyhan’da büyümüş ve bu şehrin belediye başkanlığı yapmış birisi olarak Nogayların ünlü "yırlarını" yazan Kadriye Temirbulatova’ya ilişkin düzenlenen etkinliğe evsahipliği yapmaktan bahtiyar olduğunu" belirtti.TÜRKSOY’un Türk Dünyası için yaptığı faaliyetlere de değinen Sözlü, “Varlığımız milletimiz içindir, ülkümüz milletimizin birliği içindir, bu uğurda emek verenlerin başında ise yıllardan beri faaliyet gösteren TÜRKSOY var. TÜRKSOY Türk halklarının bulunduğu bütün coğrafyaya bu kültürümüzü ulaştırmaktadır. Yılmadan, yorulmadan, Türk kültürüne, Türk idealine hizmet eden bir Türk evladı bu kurumun başındadır. “ diyerek Genel Sekreter Kaseinov’a teşekkürlerini iletti.Selamlama konuşmalarının ardından Genel Sekreter Düsen Kaseinov, Belediye Başkanı Sözlü'ye TÜRKSOY'un faaliyetlerine verdiği katkılardan dolayı "TÜRKSOY 25. Yıl Madalyası" takdim etti. Etkinlikte ayrıca, Azerbaycan Devlet Sanatçısı, Çukurova Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Cahangir Novruzov, Türk Dünyası tiyatro sanatına katkılarından dolayı Uluslararası Türk Kültürü TÜRKSOY’un “Cengiz Aytmatov Madalyası” ile ödüllendirildi.Etkinlikte, Dağıstan'da Nogay Türkçesi ile yayınlanan “Şöl Davısı” gazetesinin Baş Editörü Elmira Kojayeva’nın hazırladığı Nogay şair Kadriye Temirbolatova’nın hayatını, şiirlerini ve eserlerini anlatan belgesel film gösterildi. Genç şair Ayzanat Kamaldinova da şairin şiirlerinden örnekler okudu.Adana’da Nogay diasporasının yoğun ilgi gösterdiği programda, ünlü Nogay sanatçı ve dombra üstadı Arslanbek Sultanbekov ile genç sanatçı İslam Satırov, Nogay müziğinden örnekler icra ederek davetlilere müzik ziyafeti yaşattı. Zehra Ergin, sunduğu Nogay folklorüne özgü örneklerle etkinliğe renk kattı.

Türk-Rus Kültür Yılı'nı Erdoğan ve Putin'in açması planlanıyor

Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Dursun, "Kültür yılının açılışını Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Putin'in katılımıyla Bolşoy Tiyatrosu'nda gerçekleştirmeyi planlıyoruz." dedi.Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Ahmet Haluk Dursun, Moskova’daki Yunus Emre Enstitüsünde gerçekleştirilen sergi açılışının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı.Türkiye ve Rusya arasında 2019'un kültürel ve turizm açısından yoğunlaştırılmış bir yıl olacağını vurgulayan Dursun, “Bu senenin farkı çok farklı alanlarda, iki taraflı, kültürel bir rüzgar esecek.” diye konuştu.Rusların Türkiye’ye ağırlıklı olarak turistik amaçlı geldiklerine işaret eden Dursun, “Bu sefer daha çok kültürel amaçlı etkinlikler yapmayı düşünüyoruz. Türkiye’nin Antalya’nın yanı sıra kültürel özelliği olan şehirlerini de tanıtmak istiyoruz.” ifadelerini kullandı.Kültür yılı kapsamında 8 Nisan’da Moskova’da bulunan Bolşoy Tiyatrosu'nda önemli bir etkinlik yapılacağını açıklayan Dursun, “Kültür yılının açılışını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in katılımıyla Bolşoy Tiyatrosu'nda gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Galada, Troya Operası sahnelenecek.” şeklinde konuştu.Son dönemde, Türkiye ve Rusya arasındaki siyasi zirvelerin dünyada konuşulduğunu anımsatan Dursun, “Troya ve opera üzerinde bir buluşma da gerçekten güzel olur ve dünyaya da örnek olur.” dedi.Kaynak: AA

TÜRKSOY "2020 Türk Dünyası Kültür Başkenti" adayı Hive'de

Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY Genel Sekreteri Büyükelçi Düsen Kaseinov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev'in 2020 Türk Dünyası Kültür Başkenti olarak aday gösterdiği kadim Hive şehri için çalışmalarına başladı.Kırgızistan’ın Çolpan Ata kentinde düzenlenen ve Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'nin üyesi olduğu Türk Konseyi’nin 6. Zirvesi’ne ‘onur konuğu’ olarak katılan Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev burada yaptığı konuşmasında, TÜRKSOY tarafından 2012 yılından itibaren uygulanan "Türk Dünyası Kültür Başkenti" uygulaması kapsamında Özbekistan'ın Hive kentinin 2020 yılında aday olduğunu duyurmasının ardından çalışmalarına başlayan TÜRKSOY Genel Sekreteri Kaseinov, beraberindeki heyetle başkent Taşkent'i ziyaret etti.Özbekistan'ın Kültür Bakanı Bahtiyar Sayfullayev'in davetlisi olarak Özbekistan'a gelen Kaseinov, Taşkent ile Hiva şehrinin bulunduğu Harezm vilayetinin başkenti Urgenç'te görüşmelerde bulundu.Özbekistan Kültür Bakanlığında, TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov ile Kültür Bakanı Bahtiyar Sayfullayev, Bakan Yardımcıları Ozodbek Nazarbekov, Umidjon Kukonbaev ve diğer yetkililer arasında yapılan görüşmede taraflar, 25 yıl önce kurulan TÜRKSOY'un kurucu üyelerinden biri olan Özbekistan'ın "Kültür Başkenti" süreciyle işbirliğini geliştireceğini vurgulayarak, Türk Dünyası zengin kültürel mirasını dünya genelinde tanıtmayı kendine amaç edinen TÜRKSOY'ın faaliyetlerinde Özbekistan'ın katılımlarının önemli olduğuna dikkati çekti.Özbek Cumhurbaşkanı Mirziyoyev'in açıklamasının kendileri için bir ivme olduğunu dile getiren Kaseinov, Özbekistan'ın teşkilattaki faaliyetine kısa bir ara verdiği dönemde bile Özbek kültür ve sanat adamlarıyla iş birliğinin devam ettiğinin altını çizdi.Kaseinov, "Özbekistan'ın faal katılımı olmadan Türk dünyası eksikti. Özbekistan'ın zengin tarihi ve kültürü, sadece Türk dünyasının değil, dünya medeniyetinin hazinesidir." dedi.Kaseinov, Özbekistan'ın teşkilata faal katılımının önemine işaret ederek "TÜRKSOY'daki yeriniz duruyor. Bayrağınız da asılı. Özbekistan Kültür Bakanının TÜRKSOY'daki temsilcisine ait oda da sizleri bekliyor. Ne zaman isterseniz herhangi bir açıklama yapmaksınız gelebilirsiniz. Biz, bu kararı bekliyoruz. TÜRKSOY, Özbekistan'ın faal katılımıyla daha da güçlenecektir." diye konuştu.Bakan Sayfullayev, Cumhurbaşkanı Mirziyoyev tarafından Özbekistan'ın tarihi ve kültürel zenginliklerin korunması ve tanıtılması yönünde güçlü bir  iradenin ortaya konulduğunu ve Hive'nin aday gösterilmesinin bu adımlar kapsamında gerçekleştirildiğini dile getirdi.Sayfullayev Özbekistan'ın, üyesi olduğu TÜRKSOY ile işbirliğini daha da geliştirmek istediğini kaydederek, "Kimse bizi TÜRKSOY'dan çıkarmadı, bizim bayrağımız (orada) asılı duruyor. Biz, sadece geçici olarak faaliyetimize kısa bir ara vermiştik." ifadesini kullandı.Taşkent'teki görüşmelerinin ardından Bakan Yardımcısı Nazarbekov'un eşliğinde Harezm vilayetinin başkenti Urgenç'i de ziyaret eden Kaseinov ve beraberindeki heyet, 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar hanlık başkenti olan ve UNESCO Dünya Kültürel Miras Listesinde yer alan  kadim Hive'yi gezdi. Hive'nin tarihe meydan okuyan sarayları, benzersiz mimarisi ve çini süslemeleri bulunan medrese, cami, hamam ve diğer binaları TÜRKSOY heyetini kendisine hayran bıraktı.Urgenç'te Harezm Valisi Farhod Fermonov ile görüşen Kaseinov, TÜRKSOY'un faaliyetleri ve 2020 yılı Türk Dünyası Kültür Başkenti adayı Hive şehrinin adaylık süreci hakkında bilgi verdi.Görüşme'de Düsen Kaseinov, "Türk Dünyası zengin kültürel mirasıyla Altaylardan Balkanlara geniş coğrafyada yayılmıştır. Bu zengin coğrafyanın içerisinde ise eşine rastlanmayacak nadir bölgeler vardır. Hive, tarihi, kültürü, mimarisi ile bu bölgelerden biridir. Özbekistan TÜRKSOY faaliyetlerine kısa bir süre ara verdikten sonra muhteşem bir etkinlikle çalışmalara katılmaktadır. Özbekistan'ın çalışmalara aktif katılımı TÜRKSOY'u daha güçlendirecek, Hive'nin 2020 yılında Türk Dünyası Kültür Başkenti olması, bu projemizin  marka değerini daha da yükseltecektir." şeklinde konuştu.TÜRKSOY heyetini kadim Türk toprakları ve Hive hanlığının başkentinde ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Harezm Valisi Farhod Fermonov, "Hive yıllara meydan okuyan tarihi bir Türk yurdu, hanlık merkezi. Atalarımızın zengin kültür ve sanatının yüksek düzeyini her taşında, her sütununda bizlere anlatan tarihi bir şehir. TÜRKSOY'un çalışmalarıyla birlikte dünyadaki tek açık hava müzesi olan Hive'yi bütün dünyaya tanıtmayı ve bir çekim merkezine dönüştürmeyi amaçlıyoruz" diye konuştu. Büyükelçi Kaseinov'un Özbekistan temaslarında, TÜRKSOY Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Fırat Purtaş da hazır bulundu. Hive'nin 2020 yılı Türk Dünyası Kültür Başkenti adaylığıKırgızistan’ın Çolpan Ata kentinde 3 Eylül 2018 tarihinde düzenlenen Türk Konseyi’nin 6. Zirvesi’ne ‘onur konuğu’ olarak katılan Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, TÜRKSOY'un 2012 yılından bu yana devam ettirdiği "Kültür Başkenti" uygulamasına değinerek, Dünyadaki tek müze şehir, Orta çağ Türk – İslam medeniyetinin nadir kültürel ve mimari anıtı olan kadim Hive kentinin, 2020 yılında "Türk Dünyası Kültür Başkenti" olmasını teklif ediyoruz. Bu amaçla halklar arası kardeşlik bağları daha da güçlendirmek, ekonomi ve ticari ilişkileri geliştirmek, turizmin en üst düzeyde canlanmasını hedefliyoruz.” diye konuşmuştu.

Nasrettin Hoca Türkmen Tiyatrosunda

Aşkabat Alp Arslan Tiyatrosunda “Efendi, Kimsin Sen” adlı Nasrettin Hoca oyunu sahnelendi.Türkmen oyun yazarı, Nobatguly Rejepov'un  yazdığı oyunda Nasrettin Hoca, ünlü tiyatro oyuncusu Charyyar Annamuradov tarafından,  nazik ve adil bir kalbi olan, insanları güldüren şakacı bir halk kahramanı olarak canlandırılıyor. Oyunda Nasrettin Hoca, nükteleri ve sözleri ile insanları güldürmesinin yanı sıra, zenginlerin açgözlülüğü ve kibirli soylularla alay eden mizahi kişiliği ile  de ön plana çıkartılıyor.“Efendi Sen Kimsin” oyununda Nasrettin Hoca, Doğu dünyasında iyi bilinen, güldüren ve düşündüren sözleriyle halk arasında evrensel sevgi kazanmış bir model olarak tanıtılıyor.Yeni yılda sahneye konulan ve seyirci tarafından büyük beğeni ile izlenen “Efendi Sen Kimsin” Nasrettin Hoca oyununun yönetmenliğini Türkmenistan onur sanatçısı Handurdy Berdiyev yapıyor.TRT Avaz 

Astana’daki Dostluk Evi etnik gruplara imkanlar sağlıyor

Kazakistan’ın başkenti Astana’daki Dostluk Evi, ülkede yaşayan Türk, Kırgız, Özbek, Tacik, Azeri, Tatar ve etnik grupların ana dillerini, gelenek ve göreneklerini öğrenmeleri, geliştirmeleri ve yaymaları için imkan sunuyor.Dostluk Evi, Astana’nın başkent oluşunun 20. yılı kutlamaları çerçevesinde geçen yıl Mangıstau eyaleti tarafından kuruldu.Kazakistan Halkı Asamblesi bünyesindeki 22 etnik cemaat, Dostluk Evi'nde açtığı kültür merkezleriyle ana dillerini, kültürlerini ve geleneklerini tanıtıyor.Dostluk Evi binasında sergi salonları, etnik grupların ofisleri, konferans salonu, müze ve yemekhane bulunuyor.Türk, Kırgız, Özbek, Tacik, Azeri, Tatar, Uygur, Çeçen, Dungan, Bulgar, Belarus, Kore ve diğer halkların kültür merkezleri, burada herkese ücretsiz dil ve dans kursları veriyor.Etnik gruplar, aynı zamanda Dostluk Evi'nde düzenledikleri kültürel etkinliklerle ana dillerini, kültürünü ve geleneklerini yaşatıyor."Tüm şartlar oluşturuldu"Kazakistan Halkı Asamblesi Başkan Yardımcısı Leonid Porkopenko, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Dostluk Evi'nin ülkedeki tüm etnik gruplar için bir merkez olduğunu belirterek "Burada onların ana dillerini, gelenek ve göreneklerini geliştirmeleri ve korumaları için tüm şartlar oluşturulmuştur." dedi."Herkese eşit imkanlar sağlanıyor"Kazakistan Halkı Asamblesi Sekreterliği Başkanı Lyazzat Kusayinova, etnik cemaatlerin ana dillerini, kültürünü öğrenmeleri için para tahsis ettiklerini söyleyerek "Kültürlerini ve ana dillerini geliştirmeleri için herkese eşit imkanlar sağlanıyor." diye konuştu.Kusayinova, Dostluk Evi'nde Yenilenme Yolu Gençlik Hareketi, Anneler Konseyi, Toplumsal Uyum Konseyi gibi asamble yapılarının da yer alacağına dikkati çekerek "Zamanla burayı barış ve uyum merkezine dönüştürmeyi planlıyoruz." ifadelerini kullandı.TRT Avaz 

İki kardeş ülkeden yeni müzik - Fargana Qasimova ve Mahmut Cemal Sari Düeti

İki kardeş ülke ve kültür, yeni bir müzik videosu aracılığıyla bu kardeşliği herkese bir kez daha hatırlattı. Azerbaycan kadın ses sanatçıları arasında dünyada kendine haklı bir yer edinmiş olan UNESCO müzik ödülü sahibi Fargana Qasimova ve Türkiye’de halk müziği alanında kendini yeni yeni tanıtmaya başlayan genç kuşak virtüöz Mahmut Cemal Sari, bir ‘Kul Ahmet’ deyişinde buluştular. Beğenilerek dinlenen ‘Seher Yeli Nazlı Yare’ ismiyle herkesçe bilinen eser ortaklaşa seslendirildi.Süreç Mahmut Cemal Sari’nin ÖZ isimli albümünün sosyal medya üzerinden Fargana Qasimova tarafından dinlenmesi, beğenilmesi, diyaloğa geçilmesi ve ortak bir eser seslendirme fikrinin olgunlaşması şeklinde başlamıştır. Önce Mahmut Cemal Sari’nin ÖZ isimli albümünün de kaydedildiği Doç. Dr. Ersen Varlı’nın ev stüdyosunda alt yapı müzikleri kaydedilmiştir. Alt yapıda duyulan bağlama ailesi çalgıları usta icracı Mahmut Cemal Sari tarafından farklı tekniklerle icra edilmiş ve perküsyon düzenlemeleri de Ersen Varlı tarafından yapıldı. Sonra Fargana Qasimova tarafından Bakü’de bu alt yapı üzerine vokal kaydı yapılmasıyla süreç devam etmiştir. En son olarak Bursa’daki Ersen Varlı’nın ev stüdyosunda kalan kayıtlar, mix ve mastering işlemleri yapılarak müzik kısmı tamamlanmıştır. Video da aynı şekilde Fargana Qasimova’nın Bakü’de çektiği görüntülerle, Mahmut Cemal Sari’nin Bursa’da çektiği görüntülerin Ersen Varlı tarafından kurgulanmasıyla hazırlanmıştır.Son zamanlarda gittikçe artan Türkiye-Azerbaycan dostluk ve işbirliği ortamına kültürel bir katkı sunabilecek olan bu video klip çalışması, ucu açık olarak devam edecek bir sürecin de başlangıcı niteliğindedir. Bu ikilinin düetlerini ilerleyen süreçlerde farklı eserlerde dinleyebilmemiz oldukça kuvvetli bir ihtimal dahilinde görünüyor.  Fargana Qasimova kendisi gibi UNESCO müzik ödülü sahibi olan babası Alim Qasımov ile birlikte çocukluğundan beri uzun yılardan buyana sahne almaktadır. Azerbaycan’ın klasik müziği olan muğam denildiği zaman ilk olarak akla muğam müziğinin duayen ismi olan Alim Qasimov gelmektedir.Azerbaycan Mugamı, bilindiği üzere 2008 yılında UNESCO tarafından İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi'ne kaydedilmiştir.VİDEO

Türk Dünyası ile daha sıkı ilişkilere...

Necdet Buluz Türk dünyası ile Türkiye arasındaki köprüleri güçlendirme çalışamalarına yılldrdır imza atan Avrasya Ekonomik İşbirliği (EkoAvrasya) Yönetim Kurul Başkanı Hikmet Eren, içinde bulunduğumuz 2019 yılında yapacaklarını anlattı. Eren açıklamasında 2019 yılında yürütülecek çalışmalar, üretilecek politikalar ve uygulamalar ile Türkiye’nin küreselde önemli bir liderlik ortaya koyacağına inanmaktayız. Güçlü, üretken, çalışkan bir ülke olarak her zamankinden daha etkili bir Türkiye için misyonumuzu devam ettirmekteyiz” dedi.Kurulduğundan bugüne kadar çok önemli etkinliklere imza atan EkoAvrasya, içinde bulunduğumuz yılda hedef büyüttü. Yönetim Kurulu Başkanı Hikmet Eren, yeni yıldaki çalışmalarını anlatırken “Yeni yılla birlikte her zaman olduğu gibi temel değerlerimiz üzerinde sağlam durarak, sadece ekonomik ve diplomatik alanda değil eğitim, bilim, kültür alanlarında da yeni projeleri hayata geçirerek gerçekleştireceğimiz bölgesel faaliyetlerle 2023 hedefine doğru yükselerek ülkemiz gelişimine olan katkımızı sürdürme idealindeyiz” açıklamasında bulundu. 2019 yılında daha büyük hedeflere imza atmak ve daha fazla etkinlikler düzenlemek için kolları sıvayan EkoAvrasya Yönetim Kurulu Başkanı Hikmet Eren’in konu ile ilgili açıklaması şöyle: “Türkiye ile Avrasya ülkeleri arasındaki ilişkilerin gelişmesine katkıda bulunmak için faaliyetlerini aralıksız sürdüren aktif bir sivil toplum kuruluşu olarak verimli ve başarılı bir yıl geçirdik. 2019 yılına girerken, bu tablonun hepimizin ortak eseri olarak bizleri gururlandırdığını belirterek yeni yıl ile birlikte beklentilerimizi, hedeflerimizi sizlerle paylaşmak istedik.Küreselde yaşanan siyasi ve ekonomik gelişmelerle beraber ülkemiz, jeopolitik konumunu, sahip olduğu yüksek potansiyelini etkin şekilde kullanarak hem bölgesinde hem de dünya düzeninde söz sahipliğiyle, cumhuriyetimizin 100. yılına doğru 2023 hedeflerine emin adımlarla ilerlemektedir. Bu doğrultuda iyi stratejilerle iyi işbirliklerinin önemi hep ön planda tutulmaktadır.EkoAvrasya olarak gerçekleştirdiğimiz lobicilik faaliyetleri ile uluslararası düzeyde misyonumuzu sürdürürken, ülkemizin potansiyeline her daim katkı sağlamaya devam etmekteyiz. Yeni yılla birlikte her zaman olduğu gibi temel değerlerimiz üzerinde sağlam durarak, sadece ekonomik ve diplomatik alanda değil eğitim, bilim, kültür alanlarında da yeni projeleri hayata geçirerek gerçekleştireceğimiz bölgesel faaliyetlerle 2023 hedefine doğru yükselerek ülkemiz gelişimine olan katkımızı sürdürme idealindeyiz.Her geçen gün sınırların belirsizleştiği dünyada, yüksek kalkınma gücüne sahip olarak büyüme ve gelişme yolunda ülkemiz hız kesmeden ilerlerken, özellikle Avrasya ülkeleriyle ilişkilerimizin yüksek ivme kazanıp bölgesel istikrara sağlanacak katkılar da göz önüne alınarak, derneğimiz olarak her zamankinden daha çok çalışıp gelişmeler ve sorunların çözümü yolunda koordinasyonumuzun ve motivasyonumuzun eksiksiz olduğunu belirtmekten gurur duymaktayız. 2019 yılında yürütülecek çalışmalar, üretilecek politikalar ve uygulamalar ile Türkiye’nin küreselde önemli bir liderlik ortaya koyacağına inanmaktayız. Güçlü, üretken, çalışkan bir ülke olarak her zamankinden daha etkili bir Türkiye için misyonumuzu devam ettirmekteyiz.Siz değerli dostlarımızdan aldığımız güçle, başarmanın verdiği mutlulukla ülkemiz, geleceğimiz, yeni nesillerimiz için yarının dünyasını inşa etmeye çalışırken, bu yolda birlik ve beraberliğe katkı sağlayan herkese sonsuz teşekkürlerimizi sunarak 2019’un ülkemiz, milletimiz ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diliyoruz.”Bu noktada bizim de söyleyeceklerimiz olacak:Avrasya Ekonomik İlişkiler Derneği Türkiye ile Türk dünyasını daha da yakınlaştırma çalışmalarını bugüne kadar başarı ile sürdürebilmiş sivil toplum kuruşları içinde ayrı bire yere sahiptir.Özellikle yurt dışında Türkiye’nin tanıtımının yapılmasında da önemli katkıları olmuştur. Bundan sonra da bu katkıların katlanarak sürdürüleceği inancındayız. Özellikle Türkiye-Azerbaycan arasındaki bağların giderek güçlenmesinde tartışılmaz etkiliklere imza atmıştır. Kardeş Azerbaycan’ın işgal altındaki Dağlık Karabağ sorunun çözümündeki katkıları ve çözüm üretmesi EkoAvrasya ayrıcalığını gözler önüne sermektedir.Bir önemli noktaya daha değinelim:EkoAvrasya, Yavru Vatan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ile olan ilişkilerimizde ve tanıtımında da üstlendiği görevini başarı ile yerine getirmiştir. KKTC’nin tanıtımı, üzerindeki ambargo ve baskıların kaldırılması alanındaki çalışmaları ile de varlığını ortaya koymuştur.EkoAvrasya, çalışmalarını Türk dünyası ile sınırlı tutmamış, Balkanlara, Avrupa’ya da açılarak tanıtım çalışmalarına bir başka pencereden katkı sağlayarak dikkatleri çekmeyi başarmıştır. Sadece ekonomik ve diplomatik alanda değil, eğitim, turizm, bilim ve kültür alanlarında da düzenlediği etkinliklerle Türkiye’nin zenginliğini ve tanıtımını da başarı ile günümüze kadar taşımayı başarmıştır.Çalışmalarını her zaman dikkatli şekilde takip ettiğimiz EkoAvrasya Yönetim KuruluBaşkanı Hikmet Eren’e ve Yönetim Kurulu üyelerine biz de yeni yıldaki çalışma takvimlerinde başarılar diliyoruz.  necdetbuluz@gmail.comwww.facebook.com/necdet.buluz    

"23. Uluslararası Türk Dünyasına Hizmet Ödülleri"

Türk Dünyası Yazarlar ve Sanatçılar Vakfı (TÜRKSAV) tarafından organize edilen "23. Uluslararası Türk Dünyasına Hizmet Ödülleri", 23 Nisan 2019'da Hollanda'da düzenlenecek törenle sahiplerine verilecek.TÜRKSAV Yönetim Kurulu Başkanı Yahya Akengin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, geleneksel "Uluslararası Türk Dünyasına Hizmet Ödülleri" kapsamında, 19 Mayıs 1919'un yüzüncü yılı dolayısıyla "19 Mayıs Türk Dünyası Diriliş Ödülü" vereceklerini belirtti.Akengin, "19 Mayıs'ta Gazi Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları Samsun'a çıktığı zaman yeryüzünde hemen hemen bağımsız Türk ve Müslüman devlet yoktu. 19 Mayıs ile birlikte Anadolu bozkırında diriliş mücadelesi verilmeye başlandı. Bu yüzden 'Diriliş Ödülü' verme kararı aldık." dedi.Orta Asya bozkırlarında Türk ve Müslüman devletlerinin diriliş mücadelesinin halen devam ettiğini aktaran Akengin, bu mücadelenin önemli ismi Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'e, "19 Mayıs Türk Dünyası Diriliş Ödülü"nü takdim edeceklerini belirtti.Ödül törenini, 23 Nisan 2019'da Hollanda'da düzenleyeceklerini bildiren Akengin, şunları kaydetti:"İlk ödülümüzü, Irak Türkmenlerinin mücadele ve sorunlarını yansıtan çalışmalar yapan Irak Türkmen Cephesi adına Başkan Erşat Salihi'ye, ikinci ödülümüzü Kıbrıs Türklerinin var oluş mücadelesinde gösterdiği tarihi direnişten dolayı Türk Mukavemet Teşkilatı adına Başkan Yılmaz Bora'ya, üçüncü ödülümüzü de kendi imkanlarıyla Hollanda'da Çanakkale müzesi açan Atatürk ve Çanakkale Müzesi Kurucusu Bülent Türker'e vereceğiz. Dördüncü ödülümüzü, Türkiye ile Kazakistan arasındaki dostluk ve kardeşlik ilişkilerine katkı sunan Kazakistan'ın Ankara Büyükelçisi Abzal Saparbekuly'ye, beşinci ödülümüzü I. Dünya Savaşı'nda Mehmetçik'in bilinçli olarak vatan ve millet müdafaasında yaptığı mücadeleyi anlatan, TRT'nin yayınladığı 'Mehmetçik Kutlu Zafer' dizi filmine ve son ödülümüzü ise Bayırbucak Türkmenlerinin tarihini ve sosyal yaşantılarını tespit edip kitaplaştıran araştırmacı yazar ve Bayırbucak Türkmenleri Derneği kurucularından İsmet Bozoğlan'a takdim edeceğiz."TRT Avaz 

Bişkek'te kurulan Noel ağacı BDT'deki ilk 10 liste arasında

Analitik ajans TurStat, 2019 Yeni Yıl için BDT'nin başkentlerinde kurulan Noel ağaçlarının yüksekliğinin bir analizinin sonuçlarına dayanarak, Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ülkelerinin Yeni Yıl ağaçlarını derecelendirdi.Kazakistan'da Nur Alem pavilyonu yakınındaki EXPO-2017 fuarında Kazakistan'ın 25 yüksekliğindeki Noel ağacı, geçen yıl 18 Aralık'ta torenle aydınlatıldı.Moskova'daki Kremlin'in Katedral Meydanı'ndaki Yeni Yıl ağacı, Yeni Yıl'da BDT'nin başkentlerindeki Yeni Yıl ağaçlarının en güzel yılbaşı ağacı olarak nitelendirildi.TourStat'a göre, Aşkabat (38 metre), Bakü (37 m), Erivan (37 m), Taşkent (35 m), Minsk (30 m), Duşanbe (28 m ), Moskova (27 m), Astana (25 m), Bişkek (25 m) ve Tiflis (25 m) BDT ülkelerinin başkentlerinde yılbaşı için kurulan en yüksek Noel ağaçları oldu.Kabar.kg