Türkmənistan Azərbaycanda ticarət evi açmaq niyyətindədir

Türkmənistan Azərbaycanda ticarət evi açmaq niyyətindədir.Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyasının mətbuat xidmətindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, açılması planlaşdırılan ticarət evində Türkmənistan istehsalı olan müxtəlif çeşidli tekstil məhsullarının, əllə toxunan xalçaların satışı nəzərdə tutulub.

Aytmatov’un 90. yıldönümüne adanan diplomatik resepsiyon Ankara’da verildi

Türkiye’nin başkenti Ankara’da Kırgızistan Cumhuriyeti’nin 27. yıldönümüne ve dünyaca ünlü yazar Cengiz Aytmatov’un doğumunun 90.yılına ithaf edilen diplomatik resepsiyoon verildi.Kırgızistan Dışişleri Bakanlığı basın hizmetinden yapılan yazılı açıklamaya göre, 30 Kasım 2018 tarihinde Ankara’da verilen Kırgızistan Cumhuriyeti’nin 27. yıldönümüne ve dünyaca ünlü yazar Cengiz Aytmatov’un doğumunun 90. yılına adanan resepsiyona Türkiye Gençlik ve Spor Bakanı Dr. Mehmet Muharrem Kasapoğlu, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Yalçın Topçu, Kırgızistan Sanayi ve Enerji Devlet Komitesi Başkan Yardımcısı Kadırbayev, Büyükelçiler, Türkiye Cumhuriyeti'nde yaşayan Kırgızların diasporasının temsilcileri, Ankara'da akredite edilmiş uluslararası kuruluşlar, kamu kurumları, aydınlar, iş yapıları ve diaspora temsilcileri katıldı.Etkinlikte konuşma yapan Kırgızistan’ın Ankara Büyükelçisi İbragim Cunusov, ikili işbirliğin dinamiklerine işaret ederek, mevcut ikili ilişkilerin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.Kırgızistan’ın dış politikası hakkında bilgi veren Büyükelçi Cunusov, her düzeyde ikili ilişkilerin yoğunlaşmasına katkıda bulunan Kırgızistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sooronbay Ceenbekov ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 9-11 Nisan 2018 resmi ziyaretinde kişisel ilişkilerin kurulduğunu kaydetti.Dünyaca ünlü Kırgız yazar Cengiz Aytmatov sayesinde dünyanın Kırgızistan’ı tanıdığını belirten Cunusov, yazarın özel katkısına vurgu yaptı.

Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: TAHİRƏ (ZƏRİNTAC) QÜRRƏTÜL-EYN (2.Yazı)

Bizə elə gəlir ki, özünü bab elan edən Seyid Əli Məhəmməd Şirazinin əsil niyyətinin nədən ibarət olmasından asılı olmayaraq, Azərbaycandan olan Tahirə Qürrətül-Eyn birmənalı şəkildə Qacarlar hakimiyyətinə deyil, daha çox radikal hala gəlmiş imamilik-şiəliyə və ona aid mistisizmə, fanatizmə qarşı mübarizə aparmışdır. Məhz bundan çıxış edərək Qürrətül-Eyn Kərbəlada açıq şəkildə babiliyi təbliğ etməyə başlamış, hətta Seyid Məhəmmədin “Əhsənül-Qisas” kitabını ərəbcədən fars dilinə çevirmiş, özü də bir sıra qəsidə və şeirlər yazmışdır. Bəhaliyin fəal təmsilçilərindən biri olan N.Zərəndi də yazır ki, həzrət Babın  inayət göstərərək, onunla görüşmədən ilk möminlər sırasına daxil etməsi həzrəti Tahirənin məhəbbət, sədaqət və şücaətini artırmış və o, hədsiz fədakarlıqla  ilahi təlimi yaymağa başlamışdı: “O, ərinin və qohumlarının xoşagəlməz işlərini tənqid edirdi. Həzrət Tahirənin fəaliyyəti insanların əxlaq və davranışında güclü dəyişiklik əmələ gətirdi, düşüncələrdə bir inqilab baş verdi. O, daim şövq və məhəbbətini artırır, feyz mənbəyindən tükənməz nemətlər əxz edirdi. Həzrəti Tahirə başdan-ayağa şücaət və qeyrət mücəssəməsi idi, hər an fəaliyyətini gücləndirirdi. O, Allah əmrinin əzəmətini yaxşı anlayırdı və inanırdı ki, bu çağırış bütün dünyaya yayılacaq, bütün insanlar onun kölgəsinə pənah gətirəcəklər”. Bundan duyuq düşən Kərbəla üləmaları Tahirədən şəhər hakiminə şikayət etmişdir ki, bununla da o, gözaltına alınmış, daha sonra Bağdada getməyə icazə ala bilmişdir. Ancaq Osmanlı dövlətinin tərkibində olan Bağdadda da onun babiliyi təbliğ etməsi birmənalı qarşılanmamışdır. “Bir gün o, şiə üləmalarına sifariş göndərdi ki, o mübahisə etmək istəyir, burada iki tərəf müəyyən məsələ üzərində debat edir, bir tərəfin tutarlı dəlili olmayanda o məğlub sayılır. O, bütün üləma dəstəsini məyus etdi, hökumət onu və onu müşaiyət edənləri Bağdad müftisi Əllamə İbn Alisuinin evinə göndərdi ki, Tahirə burada üç ay Türk hökumətinin əmrini gözlədi. Bu dustaqlıq dönəmində, İbn Alusi onunla müxtəlif mövzularda danışdı və onun ağıllı cavablarından heyrətə gəldi. Bir dəfə o, Tahirəyə dedi ki, yuxuda görüb ki, şiələr İmam Hüseynin cismini qəbirdən çıxarırlar, o isə özünü cənazənin üstünə ataraq buna mane olub. Tahirə dedi ki, bu yuxunun mənası odur ki,  müfti tezliklə onu şiə üləmalarının ona yaratdığı müşküllərdən azad edəcəkdir. Əllamə vaxtının çoxunu onunla müxtəlif dini, məhz “ölümdən sonrakı həyat”, “günah və savabın ölçülməsi” və sair bunun kimi məsələləri müzakirə etməklə keçirirdi”. Beləliklə, Bağdadda uzun müddət qala bilməyən Tahirə yenidən öz vətəni Azərbaycana-Qəzvinə dönməli olmuşdur. Qəzvində babiliyi təbliğ etdiyi bir zamanda qatı şiə imamiliyinin tərəfdarı, eyni zamanda əmisi Molla Tağının öldürülməsi Tahirənin işini çox çətinləşdirdi. N.Zərəndi yazır: “Molla Tağının qətlə yetirilməsi Molla Məhəmmədi və Molla Tağının digər qohumlarını son dərəcə qəzəbləndirdi. Molla Məhəmməd qərara gəldi ki, bu işdə həzrət Tahirəni ittiham etsin. Və bu yolla ondan öz qisasını alsın. Bir çox səylər göstərdikdən sonra o, həzrət Tahirənin öz atası Molla Salehin evində dustaq edilməsinə nail oldu. Bir neçə qadını Tahirəyə gözətçi təyin təyin etdilər və nlara tapşırdılar ki, dəstəmaz almaqdan başqa heç bir halda həzrət Tahirənin otaqdan çıxmasına imkan verməsinlər. Deyirdilər ki, Molla Tağının əsil qatili həzrət Tahirədir, çünki bu iş onun əməli ilə törədilib”. Qürrətül-Eyn haqqında çox yüksək fikirdə olan Mirzə Kazım bəy hesab edirdi ki, onun İslam dini və şəriətlə bağlı yeni fikirləri Qacarlar cəmiyyətində birmənalı qarşılanmamışdır. Kazım bəy yazır: “Qəzvində günbəgün Qürrətül-Eynin Babi müridlərinin sayı artmış, nəhayət bu şəhərin məşhur müctəhidlərindən biri, Qürrətül-Eynin qohumu bütün vasitələrdən istifadə edərək onu bu “küfr”dən ayırmağa çalışmış, lakin heç bir xeyri olmamışdı. Babı və onun “küfr” təlimini islamın bu qəzəblənmiş başçısı açıq tənqid etdiyindən bunu öz həyatı ilə ödəmiş oldu. Belə ki, müctəhid adəti üzrə dan yeri sökülərkən məscidə gedərkən üç babi tərəfdarı hücum edərək müctəhidi öldürmüşdürlər. İslamda qadağan olunan bu dəhşətli hadisə bütün şəhərdə həyəcan yaratmış, cinayətkarlar tutulmuş və ölümə məhkum edilmişdilər. Öldürüləni isə müqəddəs kimi qəbul etmişdilər... Qürrətül-Eyn artıq Qəzvində qala bilməzdi. O, öz səmimi tərəfdarları ilə birlikdə yola çıxaraq Xorasana gəlmiş, buradakı Babilərlə birləşmişdilər”. Doğrudan da, babilərin, xüsusilə də Bəhaullahın yardımı ilə Tahirə Qəzvindəki ed dustaqlığından azad olunaraq Tehrana yerləşdiril­miş, daha sonra Xorasana getməsi məqsədəuyğun hesab olunmuş­dur. Tahirə Xorasana gedərkən babilərin 1848-ci ildə Şahruda gerçəkləşdirdiyi Bədəşt konfransında da iştirak etmişdir. O, bu konfransda qadın-kişi bərabərliyini, babilərin mal varlıqlarını bölüşməyi, namazla oruc tutmaqda sərbəstliyi (hətta, tamamilə imtina etməyi), müctəhidi ya da imamı təqliddən vaz keçməyi, xüsusi mülkiyyətin ləğvini  və digər məsələləri irəli sürmüşdü. Özəlliklə, o, qadınların azadlığı məsələsi üzərində dayanır, qadınla kişinin hüquqi, mənəvi cəhətdən bərabər olduğunu iddia edirdi. Tahirə təklif edirdi ki, qadınlar hicab örtməsinlər, özü də çadradan imtina etmişdi. K.Əliyeva yazır: “Qürrətül-Eyn bu konfransda 80 kişiylə bərabər iştirak edən və eyni zamanda onlara qarşı çıxan və qələbə qazanan ilk qadın alim kimi tarixə düşür. O, fikirlərini bitirdikdən sonra çadrasını yerə atır. Bu hadisənin yaratdığı təsir çox dərin olur. Bəziləri əlləri ilə üzlərini örtür, digərləri özlərindən keçərək yerə sərilir, bir başqaları da başlarını öz əbaları ilə elə örtürlər ki, Ülyahəzrətləri Zərrintacın üzünü görməsinlər. Küçədən keçən tanış olmayab bir qadının üzünü görmək günah olduğu halda, Qürrətül-Eyn kimi təmizlik simvolu olan bir varlığa baxmaq bəşəri cinayət idi. Onun bu hərəkətinə heyrətlənmiş bir konfrans nümayəndəsi isə, hətta qəzəbindən öz boğazını kəsir, bir neçəsi isə nifrətlə ona hücum edir. Lakin Zərrintac özünün möhkəm iradəsi, soyuqqanlığı və bəlağətli nitqi ilə qəzəblənmiş kişiləri sakitləş­dirir, onları geri çəkiləməyə və ona qulaq asmağa məcbur edir. O, çıxış edərək deyir: “Qalxın qardaşlar, Quranın dedikləri yerinə yetdi, yeni era başlamışdır. Mən sizin bacınız deyiləmmi, sizsə mənim qardaşım? Siz mənə həqiqi dost kimi baxa bilməzsinizmi? Bir bacı nə zaman üzünü qardaşından gizlədib? Əgər siz beyninizdən şər fikirləri çıxara bilmirsinizsə (çünki o dövrdə üzünü niqabla örtməmək görünməmiş bir şey idi), onda siz həyatınızı böyük iş üçün necə verəcəksiniz?... Gəlin, qadınlarımızı azad edək və cəmiyyətimizi islah edək. Gəlin, mövhumat və xudbinlik qəbirlərindən qalxaq və qiyamət gününün yaxın olduğunu bəyan edək; onda bütün dünya vicdan azadlığına və yeni həyata cavab verəcək! Bu qiyamət şeypurunun səsi mənəm”. Bir sözlə, Qürrətül-Eyn Seyid Məhəmməd Əlinin yolunun radikal davamçısı kimi iddia edirdi ki, İslam dini, xüsusilə də Quranın müddəaları artıq köhnəldiyi üçün yeni din və onun kitabı vacib buyurulmuşdur. Qürrətül-Eyn toplantıya üz tutaraq deyirdi: “Bizim günlərimiz aralıq dövrləridir. Bu gün bütün dini vacibatlar aradan qaldırılır və namaz, oruc və salavat əbəsdir. Bab yeddi səltənəti fəth edəndə və müxtəlif dinləri birləşdirəndə o yeni şəriət gətirəcək və öz Quranını icmaya təqdim edəcək. Onun əmr etdiyi hər bir mükələfiyyət yer üzünün insanları üçün məcburi olacaq. Ona görə özünüzü dəyərsiz şeylərlə yükləməyin”. Beləliklə, Tahirə İslam dinin öz missiyasını başa vurmasına birmənalı şəkildə inanaraq yeni dinin, yəni babiliyin ortaya çıxmasının vaxtının çatdığını bəyan etmişdir. O hesab edirdi ki, Seyid Məhəmməd Əli də yeni “peyğəmbər” kimi vaxtı keçmiş İslam dini və şəriətin yerinə, yeni bir “Quran” və şəriət gətirəcək. Şübhəsiz, Qürrətül-Eynin İslam dininə və şəriətə qarşı radikallığı yalnız qeyri-babilər deyil, babillərin əksəriyyəti tərəfindən də birmənalı qarşılanmamışdı. Bununla da babilər açıq şəkildə üç qrupa bölünmüşdür: 1) İslam dinindən tamamilə üz döndərərək, yeni dinin qəbul edilməsinin vaxtının çatdığını iddia edən radikal babilər (Seyid Məhəmməd Əli, Qürrətül-Eyn), 2) İslam dinindən imtina etmək, ancaq yeni dini tətbiq edərkən mötədilliklə bunu həyata keçirmək istəyən loyal babilər (Mirzə Hüseyn Əli Nuri, yəni Bəhaullah), 3)  İslam dinindən, şəriətdən üz döndərmədən islahatçı yolunu tutmuş babilər (Quddusu). Məhz Bədəşt konfransından sonra xüsusilə də, radikal babilər Qacarların bir çox əyalətlərində üsyanlar qaldırdılar. Bu üsyanlar arasında Təbərsi, Mazandaran, Zəncan və digərlərini göstərə bilərik. 1850-ci ildə baş bab Seyid Məhəmməd Təbrizdə edam olunur, bu zaman həbs edilən Qürrətül-Eyn isə nəzarət altında idi. “Onun dustaqlığı çox sərt deyildi və ayrı-ayrı babilər onu müxtəlif bəhanələr altında görə bilirdilər. O, çoxsaylı kişi və qadın ziyarətçiləri qəbul edir. Tahirə mövcud şəraitdə qadınların aşağı rolunu göstərməklə əksəriyyətdə dərin təsir buraxır və babilik hərəkatının qadınlara verdiyi azadlıq və hörməti göstərməklə onları heyran edir. Bunun da nəticəsində orada elə müzakirələr keçirilir ki, kişilər oradan heç də həmişə qalib çıxa bilmirlər”. Belə bir bilgi də var ki, Nəsrəddin şah Qacar həbsxana şəraitində yaşadığı zaman Zərrintacla görüşmüş, hətta ona evlilik təklif edərək, bu yolla ölüm fətvadan qurtulmasının mümkünlü­yü­nü irəli sürmüşdür. Ancaq Tahirə Qürrətül-Eyn şahın evlilik təkilifini rədd etmiş və ölüm fətvasına boyun əymişdir. Məhəmməd İshak “Qürrətül-Eyn – Babi şəhidi” məqaləsində yazır: “Deyilənə görə şah ona məktub yazıbmış ki, əgər babilikdən imtina etsə, şah onu öz hərəminə gətirəcək. Deyilənə görə, o, şahın mktubunun arxasına aşağıdakı şeiri yazıb geri göndərmişdi: İsgəndərin cah-cəlalı sənin olsun, Qələndərin isə vərdişi və yolu mənim Əgər o sənə xoşdursa, mən ondan imtina edirəm, Bu isə, pis olsa da, mənə kifayətdir”. Tahirənin Nəsrəddin şaha yazdığı cavabın başqa bir variantı isə belədir:  Sən hakimiyyət və səltənət düşkünü, Mənsə iman və yoxsulluq düşkünü, Əgər hakimiyyət və səltənət seçilsə Onlar halalın olsun, Əgər dərvişin yolu bəyənilməzsə, Mən cəzaya etiraz etmirəm.   AMEA Fəlsəfə İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, dosent, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Faiq Ələkbərli (Qəzənfəroğlu)  

AB birçok üründe Özbekistan'ı gümrük vergisinden muaf bıraktı

AB ve Özbekistan arasında yapılan görüşmeler sonrasında birçok üründe vergi muafiyetinin getirilmesi gündeme geldi.Avrupa Birliği (AB), Özbekistan'ı yaklaşık 6 bin 200 ürünün pazarlarına girişinde gümrük vergisinden muaf bırakmaya hazırlanıyor.Azer News'in haberine göre bu durum Özbekistan Dışişleri Bakanı Abdülaziz Kamilov'un Brüksel ziyareti sonrası gerçekleşti. Özbek delegasyonu Brüksel'de birçok toplantıya katıldı. İlk olarak 14. Özbekistan - AB İşbirliği Konseyi'ne katılan Özbek delegasyonu daha sonrasında AB - Orta Asya Bölgelerarası Toplantısı'na katıldı. Temaslarda AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Temsilcisi Federica Mogherini de yer aldı.AB yetkilileri, Özbekistan'ın gerekli düzenlemeleri yerine getirmesi halinde 6 bin 200 adet ürününün kendi pazarlarına gümrük vergisi almadan girebileceğini belirtti. AB'nin bu süreçte her türlü danışmanlık desteği vermeye hazır olduğu bildirildi.Görüşmelerde ayrıca 2019'da Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev'in Brüksel'e yapacağı planlanan ziyaret de ele alındı. Bu ziyaretin AB - Özbekistan ilişkilerinde tarihi bir dönüm noktası olacağı belirtiliyor.QHA

Türkiye-Ukrayna ilişkilerinde stretejik yol haritası...

NECDET BULUZUkrayna Ankara Büyükelçiliği, Avrasya Ekonomik İlişkiler Derneği (EkoAvrasya) ve Keçiören Belediye Başkanlığı tarafından ortaklaşa olarak 26 Kasım 2018 tarihinde Ankara’da Ihlamur Kasrı’nda “Türkiye-Ukrayna İlişkilerinde Stratejik Yol Haritası” başlıklı çalıştayı düzenlendi.  Çalıştayın temel hedefinin Türkiye ve Ukrayna diplomatik ilişkilerinin iki ülke arasındaki ekonomik, sosyal, siyasi, kültürel ilişkilerin mevcut potansiyeli ile bölge istikrarına sağlayacağı katkıları, bölgede yaşanan gelişmeleri ve sorunların çözümü yolunda önerileri sunmak olduğunu görüyoruz.  Türkiye-Ukrayna İlişkilerinde Stratejik Yol Haritası Çalıştayı’nda iki ülke ilişkilerinin siyasi, ekonomik, bilimsel ve kültürel boyutları ele alınarak bazı tahlillerde bulunulmuş ve öneriler aktarıldı. Bunların neleri kapsadığına bakalım: -Kurum ve kuruluşlar, bilim ve iş insanları, sanatçılar, eğitmenler, öğrenciler, dolayısı ile halklarımızın tüm katmanlarının birbirleri ile iletişiminin sağlanmasına yönelik çalışmalar yapılması, -Ortak tarihin detaylı araştırılıp, gelecek nesillere doğru şekilde aktarılmasının sağlanması, -Yanlış algı yaratarak ilişkilerin zedelenmesini isteyen her türlü yerli ve yabancı basın yayın organlarına karşı savunma mekanizmalarının iyi organize edilmesi, -Karşılıklı kazanma ilkesi çerçevesinde serbest ticaret anlaşmasının (STA) yürürlüğe girmesi için tüm dialog mekanizmalarının devreye sokulması, üçüncü ülkelerin müdahalesine izin verilmemesi, -Serbest Ticaret Anlaşmasıyla ürün çeşitliliğinde artış sağlanması ve karşılıklı yatırımların artırılması. -10 milyar dolar ticaret hacmi hedefine odaklanılması, -Ukrayna’da iş gücü, enerji ve lojistik problemi olmayan bir bölgede Türk-Ukrayna Organize Sanayi Bölgesi’nin (OSB) kurulması için proje geliştirilmesi, -Yatırım ortaklıklarının iyileştirilmesi, karşılıklı yatırımlarım güvenliği konusunda devletler ve iş dünyası ile devletlerarası etkileşim mekanizmalarının güçlendirilmesi. -Coğrafyamızın bize sunduğu transit Ticaret potansiyelleri detaylı analiz edilerek üçüncü ülkelere yapılacak ortak multi-taşımacılığın geliştirilmesi, -Limanların, aktarma boşaltma limanlar olarak karşılıklı çalışma yapmaları, -Lojistik alanda demiryolu taşımacılığının düzenlenmesi, -Bankacılık sektörünün sağlam temele oturtulması, -Karşılıklı yerel para birimleri ile alışveriş sistemine geçiş için çalışmaların hızlandırılması, -Doğrudan sermaye yatırımlarının iyileştirilmesi, karşılıklı yatırımların güvence altına alınması adına B&G dialogların artırılması. -Bölgeler arası beşeri ilişkilerin geliştirilmesi için sosyal ve kültürel etkinliklerin düzenli olarak planlanması, -Türkiye’nin askeri savunmasını güçlendirebilmesi, kendi savunma sanayini oluşturabilmesi için Ukrayna’daki mevcut teknolojiden ve sanayiden yararlanması için ortak projeler geliştirilmesi, -Kırım meselesi ve Ukrayna’nın toprak bütünlüğü konusunda Türkiye’nin acilen bölgedeki ülkeler üzerine çalışmalar yapan uzmanlar ve akademisyenlerle  görüşmelerde bulunması, -Ülke toplantılarının çevrimiçi ortamlar aracılığıyla da, kolay ulaşılabilinir şekilde organize edilmesi, -Öncelikli hedeflere uygun projelerin belirlenmesi, -Ülkelerin Avrupa Birliği projelerine birlikte katılmaları, -Ülkelerin ortak bilim ve teknoloji  işbirliği için ofis ve TEKNOPARKLAR kurup, koordinasyon sağlayarak bilim insanı envanterini, alt yapı ve teknoloji seviyesini, stratejik ortaklık çerçevesinde paylaşmaları, -Bilim ve teknoloji ofislerinde verimli çalışmaların çıkması için maksimum 10’ar kişilik çalışma grupları oluşturulması, -Bilim ve teknoloji ofislerindeki gruplara araştırma merkezlerinden, üniversitelerden ve özel şirketlerden katılım sağlanması, -Bilim ve teknoloji çalışmalarında ortak bütçe planlanması ve proje süresi boyunca çalışabilmek ve yapılan çalışmalar da entegrasyonu sağlamak için karşılıklı laboratuvar ziyaretine uzun süre (en az 3 ay kadar) müsade edilecek yapının geliştirilmesi, -Bilim ve teknoloji alanı çalışma gruplarının verimliliği açısından her çalışma grubuna her iki ülkeden mentor atanması, 4 aylık raporlarla bu çalışmaların uygulanabilmesi, -Ülkeler bazında ve tüm illerde/ ilçelerde iş insanı olan birer ülke temsilcilerinin bulunması. necdetbuluz@gmail.comwww.facebook.com/necdet.buluz   

Aşkabat'ta Kazakistan Kültür Günleri

Türkmenistan’ın başkenti Aşkabat’ta, dün başlayan Kazakistan Cumhuriyeti Milli Günleri, Kazak Halkı’nın geleneksel ve çağdaş milli kültürünü yansıtan özgün sanat, müzik ve sergi etkinlikleri ile devam ediyor.Vatan Sinema ve Konser Merkezi’nde yapılan açılış töreninde konuşmacılar, Cumhurbaşkanı Gurbanguly Berdimuhamedov ve Nursultan Nazarbayev'e iki ülke arasında işbirliğini arttırmaya yönelik gösterdikleri ilgiden dolayı şükranlarını ifade ettiler.Program çerçevesinde, Türkmenistan Güzel Sanatlar Müzesi'nde fotoğraf segisi ile Kazakistan’ın Mangystau Tarih müzesi koleksiyonundan dekoratif ve uygulamalı sanat eserleri ile bir çok değerli eşyanın bulunduğu bir sergi düzenlendi.Daha sonra Kazakistan Abyl Tarakuly'in adını taşıyan halk müziği orkestrasının sanat ustaları, klasik eserler ve ulusal melodileri içeren bir konser verdi.Kazakistan heyeti üyeleri, Türkmenistan Kültür Bakanlığı'nda kabul edildi. Heyet, Türkmen başkentinde, Devlet Müzesi, Türkmen Halı Ulusal Müzesi ile tarihi yerleri ziyaret etti. Kazak halk sanatçılarının vereceği konser ile program sona erecek.Kazakistan Kültür Günleri Etkinlikleri, Türkmenleri, Kazak Halkı’nın müzik, sanat ve milli tarih gibi kültür öğeleri ile tanıştırmayı, tarihsel ve akrabalık bağları bulunan iki ülke arasında karşılıklı anlayış ve güveni geliştirmeyi hedefliyor.AA

Amerika'dan yine tehdit...

Necdet Buluz Geçenlerde Amerikan Savunma Bakanlığı (Pentagon) bir rapor hazırladı. Türkiye-Amerikan ilişkilerini kapsayan ve kongreye sunulan raporun içeriği ilişkilerin yeniden kötüleşebileceği yönünde ipuçları veriyor. Şu noktaya dikkat:Amerika, ne zaman Türkiye konusunda bir sıkıntıya düşse hemen gündemi değiştirecek bir şeyleri ortaya atıyor. Bu aslında bizi oyalamaktan başka bir şey değil. Son günlerde bu taktiğin sıkça sürdürülmesi müttefikimizin bölgedeki sıkıntılarından da kaynaklanmış olabilir.Çünkü Suriye konusunda Amerika, Türkiye’nin varlığından ve kararlılığından son derece rahatsız. Bu rahatsızlığını da çeşitli yollardan dile getiriyor. Türkiye’nin önünü tıkamaya çalışıyor.Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava sistemlerini alması durumunda F-35 programına olan dahlinin yeniden gözden geçirileceğinin belirtildiği raporda ayrıca sadece F-35 satışlarının değil, diğer Amerikan firmalarının ürettiği savunma sistemleri satışlarının da etkilenebileceği tehdidi dikkat çekiyor. Bilindiği gibi Amerika, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemlerini almasının karşısına çıkıyor. Bu konuda da bugüne kadar Türkiye’ye üstü kapalı tehditler geliyor.Görüldüğü gibi Amerika, bugüne kadar ne müttefiklik, ne de dostluğa sığmayan hareketler içine girdi. Şimdi de Rusya ile olan ilişkilerimizden rahatsız. S-400’ler konusunda yeni tehditler savuruyor. Pentagon tarafından Senato ve Temsilciler Meclisine sunulan, Türkiye'nin S-400 ve F-35 sistemlerini aynı anda kullanmasının F-35'in hassas bilgilerinin ele geçirilmesine neden olabileceği kaygısının dile getirildiği 12 sayfalık raporda ayrıca Türkiye'nin NATO için kritik önemde olan bir ülke olduğuna da vurgu yapıldı.Şimdi raporun neleri kapsadığına kısaca bakalım: ABD'nin YPG/PKK ile işbirliği yapmasının ve Fetullah Gülen'i iade etmemesinin, Türkiye tarafından "iki ülke arasındaki ilişkilerin altını oyan unsurlar" olarak algılandığı belirtilen raporda Türkiye'nin defalarca ve kamuoyuna açık bir şekilde S-400 alım anlaşmasının tamamlandığını açıkladığı belirtilirken ilk S-400 teslimatının Temmuz 2019'da gerçekleşeceği ifade edildi. Buna karşın ABD hükümeti, Türk hükümetine S-400 alımının ABD-Türkiye ikili ilişkilerine ve Türkiye'nin NATO içindeki rolüne olumsuz etkisinin kaçınılmaz olacağını belirtmiştir" ifadelerine yer verildi. Bunların yanı sıra Türkiye'nin, Amerika Düşmanlarına Yaptırımlarla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında potansiyel yaptırımlara maruz kalabileceği, F-35 uçaklarındaki alım ve endüstriyel haklarını riske atabileceği, NATO ile ortak çalışabilirliğinin azalabileceği ve Rusya'ya artan bağımlılıktan kaynaklanan zafiyetlerinin ortaya çıkabileceği belirtildi. Rapor bizim için çok önemli. Ancak,kısaca hangi ifadelere yer verilmiş, biz bunlara bakalım:"Bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, F-35 Müşterek Taarruz Uçağı, PATRIOT Hava ve Füze Savunma Sistemleri, CH-47 Chinook ağır nakliye helikopteri, UH-60 Black Hawk helikopteri ve F-16 avcı uçağı da Türk alım programlarından etkilenecekler arasındadır. Türkiye S-400 alımına devam ederse yönetim, Türkiye'nin sekizinci ortak olarak katılımının devam edip etmeyeceğini tekrar değerlendirecektir. Yönetim, Türkiye'nin tüm savunma gereksinimlerini karşılayacak güçlü, kabiliyetli ve NATO ile çalışabilir bir hava ve füze sistemi sağlamak üzere bir paket hazırladı. Paketin bazı kısımlarının Kongreye tebliğ edilmesi gerekiyor. Kongrenin Türkiye'ye satış konusunda destek vermesi, Türkiye'ye S-400 alımından çekilmesini sağlayacak gerçek bir alternatif sunmak açısından önemlidir."Suriye’de terör örgütleri ile birlikte hareket eden Amerika aslında taktik uyguluyor. Gündem değiştirmek, dikkatleri başka taraflara çekmek için yeni tehdit unsurları ile Türkiye’yi sindirip, bölgede rahat hareket edebilmenin de yollarını arıyor.Bu tuzağa düşmemek gerekir.Türkiye’nin çıkarları konusunda gözlerini ve kulaklarını kapatan Amerika öyle görünüyor ki S-400 savunma sistemleri konusundaki endişelerini ve ısrarlarını bundan sonra da sürdürecektir.necdetbuluz@gmail.comwww.facebook.com/necdet.buluz  

Azerbaycanlı heyetten AA'ya ziyaret

Azerbaycanlı milletvekili, genel yayın yönetmeni ve basın meslek kuruluşları başkanlarından oluşan heyet, Anadolu Ajansına (AA) ziyarette bulundu. Azerbaycan heyeti, AA’nın servislerini ziyaret etti.Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının hazırladığı program kapsamında mesleki çalışmalar ve temaslarda bulunmak üzere Türkiye'de bulunan Azerbaycanlı milletvekili, genel yayın yönetmeni ve basın meslek kuruluşları başkanlarından oluşan heyet, AA'yı ziyaret etti.Heyeti, AA Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Yayın Yönetmeni Metin Mutanoğlu kabul etti.AA'nın, Anadolu'nun kurtuluş mücadelesini tüm dünyaya duyurmak amacıyla TBMM'nin açılışından 17 gün önce 6 Nisan 1920'de kurulduğunu hatırlatan Mutanoğlu, heyete ajansın faaliyetleri, yayın dilleri ve hedeflerinin yanı sıra kurumun uluslararası yapılanması ve işleyişi hakkında bilgi verdi."AA ve TRT, Türkiye'nin görüşünü yansıtması açısından en doğru kanallardır, önemli bir kaynaktır." diye konuşan Mutanoğlu, bir haber doğru değilse AA'da yer almayacağının altını çizdi.Mutanoğlu, AA'nın Türkçe, Arapça, İngilizce ve Fransızca başta olmak üzere 13 dilde yayın yaptığını, dünyanın önemli basın kuruluşları arasında yer aldığını dile getirdi.AA'nın Orta Doğu, Afrika, Balkanlar ve Asya Pasifik başta olmak üzere birçok bölgede faaliyet gösterdiğini anlatan Mutanoğlu, AA'nın sadece yerel veya ulusal düzeyde değil, küresel çapta bir ajans olduğuna dikkati çekti.Mutanoğlu, AA tarafından düzenlenen uluslararası haber fotoğrafı yarışması "Istanbul Photo Awards" hakkında da bilgi vererek, yarışmaya dünya çapında birçok fotoğrafçının katıldığını söyledi.Konuşmasında AA'nın savaş muhabirliği eğitimine de değinen Mutanoğlu, söz konusu eğitimin uluslararası nitelik taşıdığını vurguladı. Mutanoğlu, AA'nın savaş muhabirliği eğitimi sertifikası olmayan gazetecileri sıcak bölgelere göndermediğini vurguladı.Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı nezdinde Kitle İletişim Araçlarına Devlet Desteği Fonu (KİVDF) Başkanı Vügar Seferli, heyette yer alanları tek tek tanıtarak, gösterilen sıcak karşılama için Mutanoğlu'na teşekkür etti.Seferli, daha önce de Türkiye'ye ziyaret gerçekleştirdiklerini dile getirerek, "Türkiye ile Azerbaycan medya sektörleri arasındaki alakanın güçlendirilmesi için Türkiye-Azerbaycan medya platformunun oluşturulması konusuyla ilgileniyoruz." dedi.Seferli, AA'nın tecrübelerinden faydalanmak istediklerini kaydetti.Konuşmaların ardından karşılıklı hediyeler takdim edildi.TRT AVAZ 

Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: TAHİRƏ (ZƏRİNTAC) QÜRRƏTÜL-EYN (1.Yazı)

XIX əsrin ortalarından başlayaraq İslam-Şərq mədəniy­yəti­nin əsas təməl prinsiplərində radikal, köklü dəyişikliklər etmək istəyənlər arasında Azərbaycan Türk mütəfəkkirlərindən biri də Tahirə (Zərintac) Qürrətül-Eyn (1817-1852) olmuşdur. İslam-Şərq mədəniy­yətində, İslam fəlsəfəsində əsaslı şəkildə islahatların aparılmasını irəli sürən, şeyxiliyin dini-islahatçı radikal davamı kimi meydana çıxan Babilik hərəkatının tanınmış siması Qürrətul-Eyn Azərbaycanın Qəzvin şəhərində milliyyətcə türk Molla Məhəmməd Saleh Baraqaninin ailəsində dünyaya gəlmişdir. Tahirə Qürrətul-Eyn uşaqlıqdan doğma Türk dili (Azərbaycan) ilə yanaşı, ərəb və fars dillərini də öyrənmiş, eyni zamanda dini və dünyəvi elmlərlə də tanış olmağa başlamışdır. Nitqdə, şeir və nəsrdə az bir zamanda tanınan Qürrətul-Eyn həmin dövrdə üsulilər və şeyxilər arasında gedən mübarizəni  dərindən izləmiş, onlardan könüllü olaraq şeyxiliyi qəbul etmişdir. K.Əliyeva yazır: “O, özbaşına iki məşhur alimin - Şeyx Əhməd Əhsainin və Seyid Kazım Rəştinin kitablarını mütaliə edərək öyrənir. Şeyx Əhsaninin təlimləri ənənəvi, ortodoks İslam anlayışlarının əleyhinə idi. Zərrintac onun təlimlərini Quranın daxili prinsipləri ilə müqayisə edir və görür ki, onların arasında ziddiyyət yoxdur. Şeyxin inanclarından biri qiyamət haqqında idi. O öyrədirdi ki, qiyamət günü bədən dirilib qalxmayacaq, əksinə, çürüyəcək, ruh isə Allahın hüzurunda sakin olacaq. Bu, Zərrintacın ailəsi başda olmaqla, o dövrün islam nəzəriy­yə­çilərinin fikirləri ilə daban-dabana ziddiyyət təşkil edirdi”. Doğrudan da, Tahirənin ailəsi şeyxiliyin əleyhdarı olub mühafizəkar şiə imamiliyinə sadiq idilər. Onun atası Molla Saleh qızının şeyxiliyə meyil etməsinə qarşı olmuşdur. Artıq həmin dövrdə şeyxilərlə şiə imamiliyi bir-birindən xeyli dərəcədə uzaqlaşmışdır. Məsələn, Babiliyin ilkin əsaslarını irəli sürmüş şeyxilər, o cümlədən Əhsai və Rəşti  öz  müridləri ilə Kərbəla şəhərində imam Hüseynin qəbrini ziyarət edərkən daim ayaq tərəfdə durub, nurlanmış qəbrin digər tərəflərinə qədəm basmaz və müqəddəs məqama ehtiramlarının bu şəkildə büruzə verərdilər: “Amma qalan camaat ziyarət vaxtı qəbrin ətrafına fırlanar, hətta mübarək məzarın baş tərəfinə də keçib ziyarət duası oxuyardılar. Şeyxilər bu əqidədə idilər ki, Tanrı dərgahına yaxın olanlar həmişə diridirlər və iman əhlinə ölüm yoxdur. Onlar İmam - əleyhissalamı daim canlı bilirdilər və buna görə də  deyirdilər ki, iman əhlinə yol göstərən canlı imamın hüzurunda ehtiramı gözləməmək insana yaraşmaz. Bu səbəbdən də ziyarət vaxtı imamın başı üstə duran şiələrə “balasəri” (baş tərəfdə dayananlar) adını vermişdilər”. Beləliklə, dini-mistik şiə məktəblərindən şeyxiliyin qızğın müdafiəçisinə çevrilən Qürrətül-Eyn şeyxiliyin Şeyx Əhməd Əhsaidən sonrakı varisi Seyid Kazım Rəştinin etimadını qazan­mış, bir çoxlarına görə, bu ləqəb də Tahirəyə onun tərəfin­dən verilmişdir. K.Əliyeva yazır: “Kazım Rəşti Əhsai ilə birgə şeyxilik məktəbinin banisi idi. Şeyxilik şiə islamından törəmiş və XIX əsrin ortalarında yaranmış bir teoloji məktəb idi ki, Babiliyin nəzəri əsaslarını təşkil edirdi. Zərrintac Şeyxi ehkamları barədə yazdığı analitik traktatı öz ustadı hesab etdiyi Rəştiyə göndərir. Gənc alimin – qadının istedadından təsirlənən, dövrünün işıqlı alimi Seyid Kazım Rəşti cavabında onu “Qürrətül-Eyn” adlandırır”. Qeyd edək ki, mürşidini görmək üçün Kərbəlaya gedən Qürrətül-Eyn bu şəhərə çatmamış Seyid Kazım Rəşti ölmüşdür (1843). N.Zərəndi yazır: “Həzrət Tahirə orada (Kərbəlada) qalıb gözləməyə başladı ki, görsün Seyid Kazımın Zühur Çağının yaxınlaşmasından bəhs etdiyi vəd olunmuş şəxsin sədası haradan ucalacaq”. Rəştinin ölümündən az sonra (1844-cü il) şeyxilərin bir qismi Hacı Kərim xanın (kərimxanilik) ətrafında birləşdiyi halda, Babi-imamın ortaya çıxdığına əmin olan şeyxilərin çoxu Seyid Əli Məhəmməd Şirazinin özünü bab elan etməsiylə ona (babiliyə) qoşuldular. Qürrətül-Eyn də Baba iman gətirərək Rəşt, Kərbəla və Bağdadda Babiliyi təbliğ etmişdi. Əbdülbəha Abbas Əfəndi öz xatirələrində Tahirənin Babiliyi qəbul etməsi haqqında yazır ki, o, Kərbəlada olarkən hamı kimi Babın zühur etməsini gözləyirmiş: “Bir gecə səhərə yaxın o başını yastığa qoydu, dünyadan bixəbər oldu və və yuxu gördü; yuxuda gənc bir Seyyid, qara əbada, yaşıl türbanda göydən ona nazil oldu. O (Seyid) havada asılmışdı, ayələr oxuyur qnutda dualar edirdi. Birdən o (Tahirə), həmin ayələrdən birini əzbərlədi, ayılanda onu öz dəftərində yazdı. Həzrət Bab özünü elan edən və onun birinci kitabı olan “Əhsənül-Qisas” yayılandan sonra, bir gün Tahirə onun bir bölməsini oxuyanda yuxuda yazdığı həmin ayəyə rast gəldi. Dərhal şükranlıq edərək, o diz çökdü və səcdəyə getdi, inandı ki, Həzrət Babın müjdəsi həqiqətdir”. Babiliklə bağlı burada incə bir məqam var ki, ata və ana tərəfdən peyğəmbər nəslindın sayılan, Şirazda anadan olan Seyid Əli Məhəmməd Şirazinin (1819-1850) əsil məqsədi Qacarlar hakimiyyətini yıxmağa, yoxsa doğrudan da ədalətsizliklərə, imamiyyə-şiəliyə qarşı yönəlmişdir? Bildiyimiz kimi, hazırda da Qacarlarda daxili dini-fəlsəfi, sosial-siyasi problemlərin nəticəsi olaraq Babiliyin yarandığını iddia edənlərlə yanaşı, onun xaricdən ixrac edildiyini də iddia edənlər vardır. Şübhəsiz, burada hər iki amilin əsas rol oynamasını qeyd etməklə yanaşı, ancaq daha çox mühafizəkarlığa, xurafata, mövhumata, ədalətsizliyə, eyni zamanda Qacar­lar hakimiy­yətinə qarşı yönəlməsi də dəqiqdir. Bu anlamda şeyxiliyin babiliyə çevrilməsi, yəni babi-imamın meydana çıxması əslində, hakimiyyətə qarşı ən real mübarizə üsulu idi. Mirzə Kazım bəy hələ, 1865-ci ildə nəşr olunan “Bab və babilər” əsərində yazırdı ki, babilər hərəkatı əsarətdə olan həqiqət­in istibdad əleyhinə mübarizəsinin nəticəsi idi: “Bab onun ölkəsində xalqın inandığı dinin boş, mənasız şeylərlə dolu olduğunu başa düşürdü. Bab elə ciddi həyat tərzi təbliğ edirdi ki, burada qanunun hərfi deyil, mənəvi tələbləri həyata keçirilir... Bab həmişə nəfs və ibadət, məhəbbət və əxlaq haqqında danışırdı”. Bir sözlə, çar­izmin ideologiyasının təsiri altında olan Mirzə Kazım bəy Babilik hərəkatını siyasi hərəkat kimi dəyərləndirir, onların ruhani və dövlət hakimiyyətinə qarşı haqlı mübarizə apardığına inanırdı. Ona görə də, Seyid Əli Məhəmməd Şirazinin əsil niyyətinin nədən ibarət olmasını söyləmək çətin olsa da, ola bilsin ki, o, bu ad altında, digərlərinin iddia etdiyi kimi, Qacarları devirmək və bir fars sülaləsini hakimiyyətə gətirmək niyyəti güdmüşdür. Hər halda onunla bağlı bəzi iddialar var ki, tamamilə əsassız da hesab et­mək olmaz. Əgər nəzərə alsaq ki, onun “Bəyan” kitabının mahiy­yəti daha çox zərdüştlüklə, İncillə səsləşir, bu şübhələr daha da çoxalır. Belə ki, “Bəyan” kitabında bir kişinin qardaşı qızı və ya bacısı qızıyla evlənə bilməsi dəqiq göstərildiyi halda, anası və bacısıyla evlənib-evlənməməsi açıq buraxılmışdır. Eyni zamanda “Bəyan”­da bütün yeyiləcək şeylər halal sayılmış, əgər evli bir kişi zina edərsə, onun qadınının da zina etmsi məqbul hesab edilmişdir. Eyni zamanda, onun “Bəyan” kitabında “Quran”ı və şəriəti artıq köhnəlmiş hesab edərək yeni peyğəmbərin gəlişinin zərurətindən bəhs etməsi çox ciddi məsələdir. Əgər o, yalnız İslam dinində islahatlar aparmaqla kifayətlənməli olsaydı, bunu haradasa başa düşmək olardı. Ancaq Ə.M.Şirazinin peyğəmbərlik iddiasına düşərək Quranın nəsx olduğunu, bununla da İslam şəriətinin ləğv edilərək yerinə özünün “Bəyan” kitabındakı qanunlarının icra edilməsinin vacibliyini irəli sürməsi artıq başqa mətləblərdən xəbər verir. Bütün bunlarla yanaşı sonralar Babiliyin mötədil davamı kimi meydana çıxan Bəhaliyin inqilabçılıqdan uzaqlaşaraq daha çox təkamül yolu tutması, əsasən indiki İsrail ərazisində təşkilatlanması da düşündürücüdür. Hər halda Bəhaullah ləqəbli Mirzə Hüseyn Əli Nurinin (ö.1892) babiliyin liderlərindən biri kimi bu dini-islahatçı məktəbdə ciddi dəyişiklər aparması, daha sonra da Bəhailiyin əsasını qoyması təsadüfi ola bilməzdi. Bəhaullaha görə, Allah birdir, bəşəriyyət birdir, bütün dinlərin əsası birdir. Ola bilsin ki, Qacarları bu cür radikal islahatlarla devirməyin mümkünsüzlüyünü görən içdəki və xaricdəki qüvvələr Bəhailiyin mötədil fəaliyyət göstərməsinə üstünlük vermişlər. Bütün hallarda Babiliklə nisbətdə Bəhailiyin xarici qüvvələrin təsir dairəsində olması daha çox qəbul edilməkdədir. Xüsusilə, Bəhailiyin Əli Nuridən sonrakı lideri Əbdülbəha Abbas Əfəndinin (1844-1921) 1920-ci ildə Böyük Britaniya tərəfindən 1-ci Dünya müharibəsində dünyada sülhün bərqərar edilməsi üçün göstərdiyi səylərinə görə “cəngavərlik” rütbəsiylə təltif olunması birmənalı qarşılanmır. Üstəlik, onun davamçısı olan Şövqi Əfəndi (1897-1957) ilk təhsilini Hayfada “Qardaşlar” adlı xristian məktəbində almış, daha sonra Beyrutda katoliklər məktəbində və ABŞ-da kollecdə təhsilini davam etdirmişdir. Hazırda dünya bəhailərini təmsil edən “Allahın Uca Ədlət Evi” də İsrailin Hayfa şəhərində yerləşməkdədir. Bütün bunlar o deməkdir ki, Babiliyin davamı olan Bəhailiyin xarici qüvvələrin bu dərəcədə təsir altında olması, onun ilkin qaynağı olan dini-islahatçı məktəbi haqqında da ziddiyyətli fikirlərə aparıb çıxarır.   AMEA Fəlsəfə İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, dosent, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Faiq Ələkbərli (Qəzənfəroğlu)  

2018'de 40 Milyon Turist Ağırlayan Türkiye “3. Dünya Turizm ve Kültür Konferansı”na Ev Sahipliği Yapıyor

Türkiye Cumhuriyeti Bişkek Büyükelçiliği Facebook sayfasına atifta bulunan GBNews'e göre, Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu (UNESCO) işbirliğinde ve T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilmesi planlanan "3. Dünya Turizm ve Kültür Konferansı", 03-05 Aralık 2018 tarihleri arasında İstanbul Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı'nda düzenlenecektir.Bu yılki teması "Herkesin Yararına" (For the benefit of all) olarak belirlenen Konferansa, aralarında birçok ülkenin Kültür ve Turizm Bakanlarının yanı sıra, dünya turizm ve kültür endüstrilerinin önde gelen profesyonellerinin yer alacağı çok sayıda davetlinin katılması beklenmektedir.Golden Bridge News

Rusya Federasyonu Surgut Kentinde Havaalanına Azerbaycanlı jeolog Farman Salmanov'un adı verildi

GBNews’in edinmiş olduğu habere göre, Rusya'daki havalimanlarının isimleri için oylama sonuçları açıklandı. Azerbaycanlı jeolog Farman Salmanov oylamanın adaylarından biriydi. Bundan sonra Syrgut havalimanı, Farman Salmanov'un adını alacak.Rusya'da bir süredir ülkenin bazı havalimanlarına yeni isimler vermek için internette oy kullandığını belirtmek gerekir. Adaylar arasında iki Azerbeycanlı da vardı.Farman Gurban oglu Salmanov (1931-2007), 1961'de Batı Sibirya'nın Tyümen bölgesinde devasa petrol ve gaz yataklarını keşfeden ünlü bir Azerbaycanlı jeolog, Sosyalist İşçi Kahramanı'ydı.Golden Bridge News

"Dede Korkut" UNESCO Dünya Somut Olmayan Kültür Mirası Listesinde

Türk Dünyasının ortak değeri "Dede Korkut", UNESCO Dünya Somut Olmayan Kültür Mirası Temsili Listesi'ne oy birliğiyle kabul edildi. Türkiye, UNESCO listesinde en çok yer alan 5 ülkeden biri konumunda.Türk Dünyasının ortak değeri "Dede Korkut", UNESCO Dünya Somut Olmayan Kültür Mirası Temsili Listesi'ne oy birliğiyle kabul edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, ,"Dede Korkut: Destan, Masal ve Müzik" dosyasının, Kazakistan'ın moderatörlüğünde, Azerbaycan ve Türkiye'nin katılımıyla çok uluslu olarak hazırlandığı belirtildi.Açıklamada, Türk dünyasının yüzlerce yıllık kültürel kimliğinin taşıyıcısı ve ortak mirası olan "Dede Korkut" etrafında şekillenen destan, masal ve müzik geleneğinin, başta kuzeydoğu olmak üzere Türkiye genelinde yaşatıldığı anımsatıldı. Türkiye, bu kararla temsili listeye en çok unsur kaydettiren ilk 5 ülke arasındaki yerini de korurken Bakan Mehmet Akif Ersoy da twitter hesabından, "Türk destanı 'Dede Korkut' Morityus Cumhuriyeti'nde gerçekleştirilen UNESCO toplantısında 'Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi'ne oy birliği ile kabul edildi ve listedeki 17. unsurumuz oldu. Hayırlı olsun." ifadelerini kullandı.QHA

Türk arkeologlar, Orta Asya'ya keşfe çıkıyor

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı'nın (TİKA) destekleriyle geçen yıl Kırgızistan'da Türk devleti Karahanlılar dönemine ait bir türbeyi gün yüzüne çıkaran Türk arkeologlar, Kazakistan'ın daveti üzerine ülkede arkeolojik kazı yapmak için çalışmalara başladı.Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Osman Eravşar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kırgızistan'da gerçekleştirdikleri çalışmaların ardından Kazakistan Kültür Bakanlığının da kendilerine, bu ülkede arkeolojik kazı yapılması için davette bulunduğunu söyledi.Bu kapsamda kendisinin de içinde bulunduğu Türkiye'den bir heyetin Kazakistan'a giderek ön tespit yaptığını anlatan Eravşar, özellikle Esik Kurgan bölgesinde yüzey araştırması gerçekleştirdiklerini bildirdi.Nerede kazı yapılacağı, hangi yerleşmelerin önemli olduğu yönünde araştırmada bulunduklarını belirten Eravşar, şunları söyledi:"Esik, Talgar ve Yesi şehirlerinin çok önemli olduğunu düşünüyorum. Bu alanlarda yapılacak kazı çalışmaları Türk tarihine ve kültürüne çok önemli bilgiler, bulgular kazandıracak. Örneğin, tarih kitaplarımızda, Türklerin yerleşik hayata Göktürklerle geçtiği belirtilir, bu yanlış bir defa. Rusların yapmış olduğu arkeolojik araştırmalar gösteriyor ki Türkler çok erken tarihten itibaren Orta Asya'nın birçok bölgesinde yerleşik hayata geçmiş. Buna ilişkin kentlerin mevcut olduğunu Rus arkeologlar keşfediyorlar." "Kazılar, tarih kitaplarındaki bilgileri değiştirecek"TİKA'nın bilgisi dahilinde Kazakistan için 2019 yılına yönelik bir program hazırladıklarını söyleyen Eravşar, Akdeniz Üniversitesi başta olmak üzere farklı üniversitelerden yaklaşık 20 kişilik bir heyetin Kazakistan'ın farklı bölgelerinde kazılar yapacağını bildirdi.Kazakistan'daki kazılarda tarihçileri heyecanlandıracak bilgi ve belgelere ulaşmayı hedeflediklerini söyleyen Eravşar, "Kazılarla, tarih kitaplarındaki bilgileri değiştirecek verilere, bulgulara ulaşılacaktır. Ayrıca, Türkiye olarak bizlerin orada olmasını tarihi bir sorumluluk olarak değerlendiriyorum. Yaptığımız araştırmalarla geçmişte de biz vardık, bugün de biz varız dememiz, kendimizi göstermemiz lazım." diye konuştu.Kendisinin uzmanlık alanının orta çağ arkeolojisi olduğunu ve bu nedenle Karahanlı dönemi yerleşmelerinden birisine odaklanacağını söyleyen Osman Eravşar, Kırgızistan'daki çalışmaların da devam edeceğini kaydetti."Orta Asya, Türk tarihi için çok önemli"Türkiye'nin bugüne kadar Orta Asya'da yeterli arkeolojik çalışmalar yapmadığını da ifade eden Eravşar, ilk olarak 1992 yılında Moğolistan'da Türk anıtlarının araştırılmasına ilişkin bir çalışma yapıldığını, ancak devam ettirilemediğini kaydetti.En kapsamlı arkeolojik kazıların 2013 yılında başlatıldığını, 2016 yılında ise Kırgızistan'a odaklanıldığını belirten Eravşar, buradaki çalışmalar neticesinde Koçkor ilçesi Kum-Döbö köyü yakınlarında bir türbe yapısını açığa çıkardıklarını belirtti.Osman Eravşar, Türk tarihi açısından Orta Asya'nın önemli olduğunu vurguladı. Türkiye'de 40'ın üzerinde arkeoloji bölümü olmasına rağmen Orta Asya arkeolojisine yönelik araştırma yapan bir arkeoloji bölümünün bulunmadığına işaret eden Eravşar, bu durumu önemli bir eksiklik olarak değerlendirdi.Almanya, Kore, Çin ve Japonya'nın Türkmenistan, Kırgızistan, Kazakistan gibi ülkelerde kendi misyonları çerçevesinde araştırmalar yaptıklarını aktaran Eravşar, şunları söyledi:"Ülkeler Orta Asya'ya yönelmişken 'Biz neden orada yokuz?' diye kendimizi sorgulamamız lazım. Birçok anlamda Orta Asya arkeolojisine yönelik bilgilerden uzağız. Örneğin İskit ile Avar dönemini yeterince bilmiyoruz. Orta Asya'da arkeolojik anlamda bir boşluk var, dokunulmamış bir bölge. Kimsenin bugüne kadar yeterince ilgilenmediği bu bölgede ortaya çıkacak veriler herkesi heyecandıracaktır. Bu anlamda Orta Asya'ya yönelmemiz lazım."Orta Asya bölgesi ile ilgili cevap bekleyen bir soru yumağı olduğunu ifade eden Eravşar, bu sorulara yanıt bulunabilmesi için alana yönelik yoğun bir araştırma yapılması gerektiğini bildirdi.TRT AVAZ 

Uluslararası İnsan Hakları Kentleri Konferansı İstanbul’da Yapıldı

İki gün süren konferansta, insan hakları üzerine çalışmalar yürüten yurtiçi ve yurt dışından gelen akademisyenler, uluslararası kurum çalışanları ve insan hakları kentlerinin temsilcileri konuşmacı olarak yer aldı. İnsani Kentler Projesi pilot belediyeleri, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve öğrenciler de konferansa dinleyici olarak katıldı.Konferansın ikinci gününde TDBB ve RWI işbirliğinde yürütülen “İnsani Kentler Projesi” katılımcılara anlatıldı. Sonrasında, İstanbul Üniversitesi’nden Prof. Dr. Gülay Günlük Şenesen ve Bilgi Üniversitesi’nden Doç. Dr. Yelda Yücel proje kapsamında hazırlanan insan hakları kentleri göstergelerini dinleyicilere aktardı. Öğleden sonraki oturumlarda, İnsan Hakları göstergeleri ve göstergelerin yerelleştirilmesi çalıştaylarının ardından konferans sona erdi.

"Türkiye'nin yurt dışındaki ilk ve tek kız meslek lisesi Kırgızistan'da"

Türkiye'nin Kırgızistan'ın bağımsızlığını tanımasından 75 gün sonra 3 Mart 1992 tarihinde açtığı Kırgız-Türk Anadolu Kız Meslek Lisesi, halen Türkiye'nin yurt dışındaki ilk ve tek Anadolu Kız Meslek Lisesi olma özelliğini taşıyor.Başkentte merkezi bir konumda, Sovyetler Birliği döneminden kalan tarihi iki katlı binada faaliyet gösteren Kırgız-Türk Anadolu Kız Meslek Lisesi eğitim ve öğretim hayatına, dönemin Milli Eğitim Bakanı Köksal Toptan ve Kırgızistan Cumhuriyeti Bilim ve Eğitim Bakanı Çinara Jakıpova'nın genç kızları meslek sahibi yapmak amacıyla iş birliği protokolüne imza atmasıyla başladı.İki ülke müfredatının uygulandığı okulun öğrencileri, "Kırgızca olmazsa olmazımızdır, Türkçe yoldaşımızdır, Rusça bölge dilimizdir ve İngilizce dünyaya açılan yabancı dilimizdir" sloganından yola çıkarak üniversitede bu dillerde eğitim alabilecek düzeyde yabancı dil öğreniyor.Kırgızistan ile Türkiye arasındaki diplomatik ilişkilerin temelini simgeleyen lise öğretim kadrosu ve teknolojik altyapısıyla Kırgızistan'daki meslek liseleri arasında her alanda önde gösteriliyor.- "Türkiye'nin yurt dışında ilk ve tek kız meslek lisesi"Lisenin müdürü Mustafa Yılmaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kırgız-Türk Anadolu Kız Meslek Lisesi'nin Türkiye'nin yurt dışındaki ilk ve tek kız meslek lisesi olduğunu söyledi.Yılmaz, lise öğrencilerinin hem mesleki hem de akademik anlamda başarılı olduklarını, bu başarıların Kırgız ve Türk yetkilileri tarafından defalarca tescillendiğini belirterek, okulun kuruluş maksadına uygun olarak iki ülkenin kardeşliğini ve dostluğunu güçlendirmek için çocukları geleceğe hazırladıklarının altını çizdi.- "50 kişilik kontenjana her yıl 700-800 öğrenci başvuruyor"Yılmaz, lisenin giriş sınavına ilginin yoğun olduğuna işaret ederek, "Her yıl 700-800 kız öğrenci lisemize başvuruyor. Lisenin kontenjanı gereği toplam 50 öğrenci almak zorundayız." dedi.Okulun ilk açıldığı dönemde 65 öğrenci ile derse başladıklarını anımsatan Yılmaz, bugün itibarıyla 26 öğretmenin çalıştığı 200 öğrenci kapasiteli bir okula dönüştüğünü söyledi.Yılmaz, okul sınavını kazanan öğrencilerin bir yıl hazırlık döneminde Türkçe ve İngilizce eğitim aldığını ve 3 yıl da Türkiye'deki eğitim sistemine benzer şekilde mesleki ve anadolu liselerindeki eğitimin verildiğini anlatarak, Kırgız-Türk Anadolu Kız Meslek Lisesi'nin 25 yıllık eğitim hayatında mezun verdikleri 783 öğrencinin istisnasız üniversite sınavını kazandığını ifade etti.- "Osmanlı, Türk dünyası ve Kırgız defilemiz ilgi gördü" Yılmaz, Türkiye'de çekilen Osmanlı konulu dizilerin Kırgızistan'da çok rağbet gördüğünü vurgulayarak, bu çerçevede öğrencilerin emekleriyle atölyelerde hazırladıkları Osmanlı ve Türk dünyasının yanı sıra Kırgız defilelerinin ilgi gördüğünü kaydetti.Yılmaz, okulda iki giyim atölyesinin faaliyet gösterdiğini belirterek, şöyle konuştu:"Lise atölyelerinin işlevselliğini güçlendirmek ve ortak kültürümüzü yansıtmak amacıyla öğrencilerimize Osmanlı ve Türk dünyası kıyafetlerinden defile düzenlenmesini önerdik. Öğrencilerimiz memnuniyetle karşıladı. Osmanlı kıyafetlerini taşımanın kendileri için onur olduğunu dile getiren öğrenciler, başarılı bir şekilde sorumluluklarını yerine getirdi. Böylece Orta Asya'da ilk kez Osmanlı ve Türk dünyası defilesi düzenlemiş olduk. Nasıl yakın bir kültürden geldiğimizi somut olarak anlatmış olduk. Bu projenin fikir babası, Eğitim Müşaviri Sayın Recep Sula'dır. Kendisine çok teşekkür ediyoruz."TRT AVAZ 

Kazakistan'da "bozkurt" temalı ulusal para basıldı

Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in Türk tarihi ve medeniyeti üzerine ülke çapında başlattığı "Başlangıcından Günümüze Türk Medeniyeti" projesi ile ülkede Türk dünyasına yönelik pek çok çalışma yapılacağı biliniyordu. Proje çerçevesinde 2019'da Astana'da Dünya Türkoloji Kongresi ve çeşitli ülkelerin müzelerinde eski Türk eserlerinin sergilendiği Türk Halkları Günleri etkinlikleri organize edilebileceğini söylenmişti.Kazakistan, konuyla ilgili yeni bir hamleye imza atarak “bozkurt (gökbörü)” simgeli ulusal para bastı.Kazakistan’ın ulusal parası “tenge”ye, Türk kültürüne dair mitolojik bir öge olan gökbörünün basılması, Kazakistan’da bir devlet projesi olarak yürütülen “ruhani yenilenme” hamlesi ve geçtiğimiz günlerde Başkan Nazarbayev’in kaleme aldığı Türk dünyasında geniş yankı “Ulu Bozkırın Yedi Yönü” makalesi etkili oldu.Paranın üzerinde bozkurt anlamına gelen "kökböri" yazısı ve Kazak milli motiflerinin bulunması dikkat çekti.QHA

TDBB'den, Srebrenitsa Anıt Mezarlığı Kompleksine Yenileme Yardımı

Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB) Kasım Ayı Yürütme Kurulu Toplantısı, 21 Kasım 2018 Çarşamba günü, İstanbul’da Birlik merkezinde yapıldı.TDBB ve Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu başkanlığındaki toplantıya, TDBB Genel Sekreteri Fahri Solak, TDBB Yürütme Kurulu Üyeleri, Beykoz Belediye Başkanı Yücel Çelikbilek, Zeytinburnu Belediye Başkanı Murat Aydın, Bağcılar Belediye Başkanı Lokman Çağırıcı, Keçiören Belediye Başkanı Mustafa Ak, Selçuklu Belediye Başkanı Ahmet Pekyatırmacı ve TDBB Yönetim Kurulu üyesi Saraybosna Novi Grad Belediye Başkanı Semir Efendiç katıldı.TDBB Genel Sekreteri Fahri Solak’ın 24 Ekim 2018 tarihindeki Yönetim Kurulu toplantısından bu yana gerçekleştirilen çalışmalar ve gündem hakkında bilgi vermesi ve gündemdeki konuların görüşülmesiyle toplantı devam etti.Bu çerçevede, yerel yönetimler arasında işbirliğini güçlendirmek amacıyla TDBB Azerbaycan Üye belediyeler heyetinin, Bosna Hersek ziyaretinin 16-20 Aralık 2018 tarihlerinde gerçekleştirilmesine, Bosna Hersek Srebrenitsa Anıt Mezarlığı Kompleksi Çatı Yenileme Projesinin Birliğimiz ve kardeş belediyeleri işbirliğinde yapılmasına, Bosna Hersek Emmaus Yardım Derneği tarafından Srebrenitsa şehrinde yaptırılan öğrenci yurdunun giderlerine TDBB tarafından destek verilmesine, Roza Otunbaeva Vakfı işbirliğinde, “Köy Anaokulları Projesi” kapsamında, Kırgızistan’dan Türkiye’ye gelecek eğitimcilere yönelik tecrübe paylaşımı programı yapılmasına, Bosna Hersek Ankara Büyükelçiliği tarafından, 12 Aralık 2018 tarihinde Ankara’da gerçekleştirilecek “Bosna Hersek Milli Günü” etkinliğine destek verilmesine, Genç Boşnaklar Derneği tarafından, 25 Kasım 2018 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilecek “Bosna Hersek Cumhuriyet Bayramı” etkinliğine destek verilmesine, Filistin Cebaliye Al. Nazlh Belediyesinin yardım talebinin, kardeş şehir ilişkisi çerçevesinde, Ümraniye Belediyesi işbirliğinde değerlendirilmesine, Arap Ülkeleri Su Verimliliği Derneği tarafından, 03-07 Mart 2019 tarihleri arasında Ürdün’de gerçekleştirilecek 5. Arap Su Haftası Konferansı ve Fuarı’na Birliğimizi temsilen katılım sağlanmasına, karar verildi.Ayrıca, Makedonya’nın Bogovinje Belediyesi’nin Birliğimize yapmış olduğu üyelik müracaatlarının uygun görüşle Yönetim Kuruluna sunulmasına karar verildi.

‘Avrasya’da Yerel Gündem’in On İkinci Sayısı Yayınlandı

Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB)’nin üç aylık Faaliyet Bülteni olarak hazırlanan ‘Avrasya’da Yerel Gündem’ isimli süreli yayının On ikinci sayısı (Güz 2018) yayınlandı.Bültenin On ikinci sayısındaki kapak konuları; TDBB Kardeş Şehirler Platformu, TDBB Tataristan Üye Belediyeler Bilgi ve Tecrübe Paylaşımı Programı ve TDBB tarafından Makedonya Studeniçan Belediyesi’ne Çöp Kamyonu verilmesi şeklinde sıralanıyor.Bu sayıda yer alan diğer konular arasında, Dünyada ve Türkiye’de Kardeş Şehircilik kitabı, Gostivar’daki Okullara Teknik Ekipman Yardımı, TDBB Bosna Hersek Heyetinin Azerbaycan Ziyareti, Osmanlı Belgelerinde Halep Kitabının Tanıtım Toplantısı ve Sergisi, TDBB Hırvatistan Temasları ve IBAC 2018 Konferansı, Türkiye ve Rusya: Uluslararası Bağlamda İkili İlişkiler Sempozyumu, VII. Altay Toplulukları Sempozyumu, Bosna Srebrenik Belediye Başkanı ve Beraberindeki Heyetin TDBB Ziyareti, Uluslararası Avrasya Göç Sempozyumu, Moğolistan Govisumber Valisi Gombodorj Batsuuri’nin TDBB Ziyareti, ACWUA Genel Sekreteri Khaldon H. Khashman’nın TDBB Ziyareti, III. Türk Dünyası Belgesel Film Festivali Ödül Töreni, İnsani Kentler Projesi Eğitim Programları ve 8. Dünya İnsan Hakları Kentleri Forumu, Bişkek Atatürk Parkı Yenileme Projesi Çalışma Ziyareti, Moğolistan Ankara Büyükelçisi Ravdan Bold’un TDBB Ziyareti, Kırgızistan’da Yapılan III. Dünya Göçebe Oyunları gibi başlıklar yer alıyor.Bunların yanı sıra desteklenen ve işbirliği halinde gerçekleştirilen faaliyetler, TDBB İdari Toplantıları ve Üye Belediyelerimizle ilgili haberlerin de yer aldığı bültende, diğer ülkelerdeki üyelerimiz ve okuyucularımız için haberlerin İngilizce ve Rusça özetleri de yer almaktadır.Avrasya’da Yerel Gündem No:12 (PDF)

Teşekkürler TÜRKPA

20-21 Kasım 2018 tarihleri arasında İzmir’de toplanan Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 8. Genel Kurulu Sonuç Bildirgesinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin gözlemci üye olarak kabul edilebilmesi için değerlendirme sürecinin başladığı duyuruldu.Öncelikle KKTC’nin gözlemci üye olabilmesi için gerek 8. Genel Kurul’da destek vererek bu sürecin başlamasına vesile olanlara, gerekse TÜRKPA’nın kurulduğu günden bugüne kadar geçen süre zarfında emekleri geçen tüm herkese teşekkür ediyorum. Teşekkürler TÜRKPA. Teşekkürler Türk Dünyası…TÜRKPA, bilindiği üzere 21 Kasım 2008’de Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ile Kırgızistan Meclis Başkanları tarafından kurulmuş ve merkezi Bakü’dedir. TÜRKPA ve Türk Konseyi (Türk Cumhurbaşkanları seviyesindeki kuruluş) kurulduğu yıllarda henüz Dışişleri Bakanlığında çalışıyordum. O dönemde KKTC’nin her iki yapıya da çok kısa bir süre içerisinde üye alınacağını düşünmüştüm. Lakin öyle olmadı…Uluslararası kurumsal bir kimliğe dönüşen her iki yapı içerisine girebilmek için bir takım diplomatik girişim ve faaliyetlere ihtiyaç olduğu ortaya çıktı. 2009’da Cumhuriyet Meclisi’nde görev yaptığım süre zarfında her iki organizasyon ile de yakın ilişki içerisinde olmaya özel gayret gösterdim. Ülkemize bu bağlamda resmi ve gayrı resmi ziyaretlerin gerçekleşmesine vesile oldum. Kurulan temaslarda bize yapılan önerilerin hayata geçirilebilmesi yönünde birçok çabamız söz konusu oldu. Yıllar içerisinde gerek sivil toplum örgütlerindeki yönetici kimliğimle, gerek resmi olarak görev yaptığım Dışişleri ve Mecliste, gerekse sonrasındaki süreçlerde davet edildiğim tüm toplantılarda KKTC’nin de bu yapı içerisindeki yerini alması gerekliliğine yıllar içerisinde sıklıkla vurgu yapmış biriyim.Örneğin bu bağlamda İstanbul’da TÜRKPA’nın 2012 yılında düzenlediği Genç Liderler Zirvesi’ne katıldığımı da anımsıyorum… TÜRKPA’nın 10. Kuruluş Yıldönümü’nde gerçekleştirilen 8. Genel Kurulu’na konuk olarak davet edilen KKTC’nin gözlemci üyelik sürecinin başlatılmış olması bizlere büyük bir moral vererek ümitlendirmiştir. Böylesine önemli ve tarihi bir genel kurulda davetli olarak yer aldığım için ülkemiz adına büyük bir heyecan ve mutluluk duydum. Teşekkürler TÜRKPA. Teşekkürler Türk Dünyası…TÜRKPA Genel Kurulu’nun almış olduğu bu tarihi karar ile KKTC’nin önce 2019 Eylül ayı içerisinde TÜRKPA’yagözlemci üye olması kararı alınabilecek ve ardından da öyle ümit ediyorum ki Türk Konseyi’ne gözlemci üyelik müracaatında bulunabilmemizin böylelikle önü açılmış olacaktır. 1963/4’den buyana ambargolar altında yaşamak zorunda bırakılan Kıbrıs Türk Halkı için uluslararası alandaki her üyelik ve veya gözlemci üyelik çok büyük bir önem taşımaktadır. KKTC bilindiği üzere İslam İşbirliği Teşkilatı ve TÜRKSOY’da gözlemci üye, WAPC Dünya Basın Konseyi’nde ise kurucu üye olarak yer almaktadır. KKTC’nin önümüzdeki süreçte TÜRKPA ve Türk Konseyi’ne gözlemci üye yapılması bu anlamda çok önemli gelişmeler olacaktır… TÜRKPA 8. Genel Kurulu21 Kasım 2008’de kurulan TÜRKPA’nın 10 Kuruluş Yıldönümü’nde 20-21 Kasım 2018 tarihleri arasında İzmir’de gerçekleştirdiği 8. Genel Kurulu ile birlikte TÜRKPA Dönem Başkanlığı Kırgızistan’dan Türkiye’ye TBMM’ye geçti. TÜRKPA Genel Kurulu’na bu yıl kurucu üyeler olarak Azerbaycan Milli Meclisi Başkanı Oktay ASADOV, Kazakistan Meclis Başkanı Nurlan NİGMATULİN, TÜRKPA Dönem Başkanı ve Kırgızistan Meclis Başkanı Dastanbek CUMABEKOV ve TBMM Başkanı Binali YILDIRIM yanında gözlemci üye olarak Macaristan Ulusal Meclisi Başkanı László KÖVÉR ile konuk olarak KKTC Cumhuriyet Meclisi Başkanı Teberrükken ULUÇAY ve Özbekistan Temsilciler Meclisi Başkan Yardımcısı Hatancan Ketmanov katıldı.TBMM Başkanı Binali Yıldırım, TÜRKPA Genel Kurulunda yaptığı konuşmasında “Devletlerimizin kaderi birbirine bağlıdır. Türk tarihinin en bahtlı dönemindeyiz. Tarihimizde hiçbir zaman bu kadar yakın olma imkânı bulamadık. Ortak dil, ortak kültür ve medeniyet şuuruna sahip olan bir milletin mensupları olarak tarihi birlikte yazıyoruz” dedi.Yıldırım ayrıca; "Türk dünyası mensupları aynı tastan su içmiş, bir ekmeği bölüşüp yemiş ecdadın torunlarıdır. Aramızda tarih, kültür, dil ve inanç birliği vardır, aynı atanın evlatları olarak uzun yıllar birbirimizden uzak kalmanın hasretini yaşadık. Tarihi şartlar sebebiyle aramızda bazı farklılıklar oluştu. Bu farklılıklar her zaman bizim zenginliğimize dönüştü şimdi ümitlerimize, hedeflerimize ulaşmak için birlikte çalışıyoruz" şeklinde konuştu.Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) 8. Genel Kurulu toplantısının ardından açıklama yapan TÜRKPA Dönem Başkanı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Binali Yıldırım, "Toplantı sonunda ittifakla kapsamlı bir ortak bildiri kabul ettik. Bu, ’İzmir Bildirgesi’ olarak adlandıracağımız ortak bildirge. İki gündür devam eden TÜRKPA Genel Kurulu 10. kuruluş yılı etkinlikleri ve konferanslarda Türk dünyasının bütün sorunları bütün boyutlarıyla ele alınmıştır ve gelecek vizyonu, hedefleri nelerdir, bunlar ortaya konmuştur. Ancak çalışmalar bununla sınırlı kalmamıştır. Göç meselesi, bölgesel barışın ve güvenliğin korunması, ayrıca ülkelerin egemenlik haklarına yönelik tehditler, ülkeler arasındaki ortak dil kültür ve tarih bilincinin geliştirilmesi gibi hayati öneme sahip konular tek tek ele alınmıştır. Karabağ gibi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gibi itilafların da çözümlenmesi konusundaki irade ortaya konmuş ve bu konudaki düşünceler açıklıkla ifade edilmiştir.  Genel Kurul’da yapılan konuşmalarda ve İzmir Bildirgesi’nde TÜRKPA ve Türk Konseyi Türk dünyasının doğal parçası olan tüm kardeş ülkelerin katılımlarıyla daha da güçlenerek yoluna devem edecektir ifadelerine sıklıkla yer verildi. TÜRKPA 10 yılda gerçekleştirdiği 8.Genel Kurul toplantısında aldığı kararlarla kurumsallaşma sürecinde önemli kararlara imza atmıştır.TÜRKPA 8. Genel Kurulu sonunda İzmir Bildirgesi olarak nitelendirilen sonuç bildirgesinde; "Kıbrıs Adası'nda iki halkın eşitlik ve ortak sahipliğinin görüşmeler aracılığıyla siyasal çözüme ulaşmasına vurgu yapılarak, TÜRKPA Kıbrıslı Türklerin barış, güvenlik ve refah içerisinde gelecek taleplerine güçlü destek vermeye devam etmektedir. Bu bağlamda KKTC'nin TÜRKPA’da gözlemci üye olarak yer alması gündeme gelmiş ve bu anlamda değerlendirme süreci başlamıştır" ifadelerine ayrı ayrı yer verildi! Eylül 2019’da Bakü’de gerçekleştirilecek TÜRKPA 9. Genel Kurulu’nu büyük bir heyecan ile beklemeye başladık. Hakkımızda hayırlısı…

Kazakistan'da Uluslararası Parlamento Konferansı

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanvekili Mustafa Şentop, Kazakistan CumhurbaşkanıNursultan Nazarbayev'in perşembe günü yayımladığı "Büyük bozkırın yedi özelliği" başlıklı makalesindeki Orta Asya ve Kazakistan'ın tarihi İpek Yolu'nun bel kemiğini oluşturduğuna yönelik görüşlerine büyük değer verdiklerini söyledi.Şentop, Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenen "Astana küresel entegrasyon, güvenlik ve barış merkezi" temalı Uluslararası Parlamento Konferansı'nda konuşma yaptı.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, Kazakistan Cumhurbaşkanı Nazarbayev'e, Kazakistan Meclis Başkanı Başkanı Nurlan Nigmatulin'e ve Kazakistan halkına selamlarını ileten Şentop, Türkiye'nin, Kazakistan'ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olduğunu anımsattı.Şentop, Türkiye ve TBMM adına 1 Aralık Birinci Cumhurbaşkanı Günü ve 16 Aralık Kazakistan'ın bağımsızlığının 27. yıl dönümü vesilesiyle Kazakistan halkına huzur ve refah dileklerinde bulundu.Kazakistan'ın dünyada ve bölgede barış ve huzurun hakim kılınması, ihtilaf ve çatışmaların diyalog ve barışçıl yöntemlerle çözüme kavuşturulması çabalarını takdirle karşıladıklarını söyleyen Şentop, şöyle devam etti:"Bu girişimler kapsamında Kazakistan'ın Suriye konulu 11. Astana görüşmelerine ev sahipliği yapacak olmasından ve başta nükleer silahsızlanma olmak üzere birçok konudaki etkin girişimleriyle dış politikada itibar ve saygınlığını günden güne artıran bir aktör olarak öne çıkmasından memnuniyet duyuyoruz."Cumhurbaşkanı Nazarbayev'in perşembe günü yayımlanan "Büyük bozkırın yedi özelliği" başlıklı makalesine atıfta bulunan Şentop, "Bu makaledeki Orta Asya ve Kazakistan'ın tarihi İpek Yolu'nun bel kemiğini oluşturduğuna ve ortak Türk tarihi ve medeniyetinin beşiği olan bu bölgedeki manevi, kültürel ve ortak değerlerimizin daha fazla bilinmesi ve tanıtılmasına vurgu yapan görüşlerine büyük değer veriyoruz." ifadelerini kullandı.Türkiye ile Kazakistan parlamentoları arası iş birliğinin, Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi (TürkPA), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Parlamenter Asamblesi (AGİTPA) ve Asya Parlamenter Asamblesi (APA) marjında da verimli ve güçlü şekilde devam ettiğine dikkati çeken Şentop, şunları kaydetti:"Gücünü köklü tarihi ve kültürel bağlardan alan kardeş ülkelerimiz arasındaki ilişkilerin, yıllar içerisinde karşılıklı güven ve çaba temelinde gelişerek stratejik ortaklık niteliği kazanması bizim için gurur kaynağıdır. İkili ve küresel konulardaki düzenlenli diyalogumuz cumhurbaşkanlarımız arasındaki yakın dostluk ve karşılıklı yapılan birçok üst düzey ziyaret her alanda gelişen iş birliğimizin en önemli göstergeleridir."Kazakistan Meclis Başkanı Nurlan Nigmatulin'in ev sahipliğinde düzenlenen konferansa Özbekistan Parlamento Başkanı Nurdincan İsmayilov, Azerbaycan Milli Meclisi Başkan Yardımcısı Ziyafat Asgarov, Kırgızistan Parlamentosu Başkan Yardımcısı Asel Koduranova, Kazakistan Dışişleri Bakanı Kayrat Abdrahmanov'un yanı sıra Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye ve diğer ülkelerden milletvekilleri ve uzmanlar katılıyor.Şentop ayrıca, konferans çerçevesinde Nigmatulin ile de görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede, iki ülke arasındaki çeşitli alanlarda iş birliği konuları ele alındı.

Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: HEYRAN XANIM

  XIX əsrdə klasik fəlsəfə ilə qeyri-klassik fəlsəfə arasında tərəddüd edən, bir çox hallarda dünyəvi fəlsəfi təfəkkürə yaxınlaşan mütəfkkirlərimiz arasında əsli Naxçıvandan olub Təbrizdə yaşamış Heyran xanım da olmuşdur. Təqribən 1780-ci illərdə anadan olub 80 il ömür sürmüş Heyran Xanımın nəsli-kökü bir tərəfdən Dünbüli, digər tərəfdən isə Kəngərli Türk etnosları ilə bağlıdır. Məhəmmədəli Tərbiyət “Danişməndani-Azərbaycan” əsərində Heyran xanım haqqında yazır: “Heyran xanım Azərbaycanın məşhur ailələrindən və Dünbüli tayfasının hörmətli qadınlarından olmuşdur. O. Təbriz şəhərində doğulmuş, lakin onun nə doğulma, nə də vəfatı tarixi məlum deyildir. Mən (M.Tərbiyət) onun qohumlarından eşitmişəm ki, Heyran Xanım səksən yaşında vəfat etmişdir. Onun divanı dörd min beş yüzə yaxın fars və türk dillərində qəsidə, qəzəl, qitə və tərcibəndlərdən ibarətdir. Heyran Xanımın şeirlərindən çoxu Abbas Mirzə və onun bacısı haqqında deyilmişdir”. Qeyd edək ki, Heyran Xanım dövrünə müvafiq fars dilində yüksək təhsil almış, Şərqin Firdovsi Sədi, Hafiz, Nizami, Füzuli, Nəsimi kimi klassiklərinin yaradıcılığını oxuyub öyrənmişdir: “Onun şeirlərində Azərbaycan sənətkarlarından Həsənoğlu, Nəsimi və Füzulinin təsiri akşar duyulur. Şairənin bir sıra qəzəlləri dahi Füzuliyə nəzirə şəklində yazılmışdır. Lakin şairənin orijinal şeirləri daha çoxdur. Belə şeirlərində o, bir tərəfdən təmiz eşqin, saf məhəbbətin vəsfini verir, digər tərəfdən zəmanə zülmünün çoxluğundan bəhs edərək dövranın möhnətindən, fələyin gərdişindən acı-acı şikayətlənir. Heyran xanımın əsərləri nikbin pafosu, tərənnümün səmimiliyi, dilin sadəliyi və aydınlığına görə XIX əsr Azərbaycan ədəbiy­yatında xüsusi yer tutur”. Onun dünyagörüşündə əsasən şiəlik və sufilik izləri daha çox özünü büruzə verir. Məsələn, o, 1831-ci ilə Təbrizdə və ətraf ərazilərdə yayılmış vəba xəstəliyindən bəhs edərkən türk, qeyri-türk əhalini dini anlamda müsəlman deyil, şiələr kimi qələmə vermişdir:                           İlahi, həlak oldi şiələr,                           Torpaqda yatdı yeniyetmələr. Heyran Xanımın sufiyanə yazdığı şeirlər isə daha çoxdur. Belə ki, şairənin şeirlərində ilahi sevgiyə qovuşmaq axtarışı hiss olunur. Heyran xanım yazır: Çarə yox dərdimə ol ləli-dütadən qeyri, Kimsə tutmaz əlimi zülfi-rəsadən qeyri, Yoxdu bir yar, edə halımı dildarıma ərz, Səri-kuyunda məgər badi-səbadən qeyri, Bəxtimiz şeşdəri-heyrətdə idi, çünki bizə, Görmədi yar rəva çövrü cəfadən qeyri. Gərçi dildar mənə eylədi çox zülmü sitəm, Mən ona eyləmənəm mehrü vəfadən qeyri Heyran xanım “Ey həkim” şeirində də ilahi eşqə qovuşmaq üçün çəkdiyi iztirabın, bu yolda sərf etdiyi zəhmətin davasını axtarır: Bir nəzər ləli-ləbi-cananə eylə, ey həkim, Çarəyi bu dərdi-bidərmanə eylə, ey həkim! Gər bəhşiti-cavidan istərsə könlün şövqilə, Bir güzər, sən məhfili-cananə eylə, ey həkim! Hicri-dilbər öldürür axırı məni, sən rəhm elə, Xəncərin çək, qeylimi mərdanə eylə, ey həkim! Qıl tərəhhüm haqlıma, eylə əlaci-dərdimi, Bir dəva ver, əqldən biganə eylə, ey həkim! Rahi-həq istərsə könlün, məscidə girmə, saqın, Şövqilə əzmi-rəhi-meyxanə eylə, ey həkim! Çəkmə zəhmət xarü xəsdən, əzmi-kəbə eyləmə, Qəsdi-bəzmi-vəsli-sahibxanə eylə, ey həkim! Bir qulaq as naley-Heyrana, hifz et naləsin, Bəzmi-hikmətdə onu əfsanə eylə, ey həkim! Bizə elə gəlir ki, Heyran xanımı Məcnun kimi səhralara salan da Yaradana olan sonsuz sevgidir. Onun üçün, bu dünyada əgər gerçək bir sevgi varsa, o da Yaradana olan uca və ilahi eşqdir ki, ancaq xilas yolu da Ona bağlıdır. Bu anlamda hər hansı sevgiliyə olan bənzətmələr formal xarakter daşıyır, çünki bu dünyadakı məcnunluq, ya da leyliliyin özü də ilahi eşqin zərrələridir. Məsələn, o yazır: Ey gözəl, yoxdur mənim tək qəddinə dilbaxtə, Qədrimi mən bikəsin bil sən, dolanım başına! Mən düşüm səhralərə Məcnunsifət, şuridəvar, Qıl təmaşa halıma, gül sən, dolanım başına! Ya da:                         Qəmim əğyardən hərçənd gizlətdi, nihan etdim, Görüb payanə yetməz, eşqimin sirrin bəyan etdim, Gecə ta sübh olunca nalə çəkdim, ələman etdim, Səhər vaxtı olub diltəng əzmi-gülistan etdim, Çü, Heyran nalə etdi, bülbüli-şeydayə bənzətdim. Heyran xanımın daxili iztirablarını aradan qaldıracaq Yaradanla yanaşı, gerçək bir “Yar”a da ehtiyacı var idi. Həmin “Yar” Məcnunsifət, Fərhad­sifət, Xosrovsifət bir Məhbub idi ki, şairə bunu gizlətmir də: Olubdu qəm yatağı, şad gördüyün könlüm Dağıldı qüssədən , abad gördüyün könlüm.   Diyari qəmdə giriftarü dəstgir oldu, Kəməndi firqətə, azad gördüyün könlüm.   Fəraq dərdinə axtardə, tapmadı çarə, Cəmi hikmətə ustad gördüyün könlüm.   Səriri-vəsldə Xosriovsifət oturmuşdu, Olubdu kuhdə Fərhad, gördüyün könlüm.   Başqa bir şeirində də şairə “Yar” üzündən hicrandan üzüldüyünü, həsrətə dözə bilmədiyini yazır: Hicran ələmi saldı ayaqdan məni-zari, Daruyi-vüsali mənə bir çarə yetirsin.   Səbrim kəsilib, yar mənum canımı alsın, Ya şad eləsin vəsl ilə, didarə yetirsin...   Gəl Tanrı üçün bunca sitəm eyləmə izhar, Qoy yarə özün bu dili-avara yetirsin.   Bikəsliyimə rəhm eyləsin xaliqi-biçün, Heyrani o şahzadə digər-barə yetirsin.   Heyran xanımın düşüncələrindəki Tanrı ilə “Yar”ı, utopik və gerçək anlamda dərk edib, hər iki anlayışın mahiyyətində bir bütünlüyü görmək zəruridir. Çünki obyektiv aləmdəki bir “Yar”ın, yəni Məcnun, Fərhad, Xosrov sifətindəki sevgilinin varlığı, yeganə Yaradanın varlığının arxa planda qalması demək deyil. Bəlkə, əksinə hesab etmək olar ki, obyektiv aləmdəki “Yar”ı arzulamaq, üstəlik bunun üçün obyektiv, ya da qeyri-obyektiv aləmlərin sahibi olan Yaradandan yardım diləmək özü də bir üsuldur. Hesab etsək ki, Tanrı obyektiv aləmdəki Aşiqlə Məşqun qovuşmasının, - istər ruhi, istərsə maddi anlamda olsun, əsas səbəbkarıdır, o zaman bu qovuşmanın sonunda Tanrının özüylə bir bütünləşmə olaraq başa düşmək də olar. Əgər Tanrı obyektiv aləmdəki iki sevgilinin maddi anlamda qovuşmasından deyil, ancaq ruhi bütünlüyündən yanadırsa, bunun da bir anlamı olsun gərək. Ola bilsin ki, Heyran xanım kimi “Yar”dan yazıb onun vüsalından bəhs edənlər, həmin “Yar”ı iki anlamda dərk ediblər. Başqa sözlə, “Yar” anlayışını birmənalı şəkildə ilahiləşdirmək qədər, bu məfhumu sırf cismani anlamaqda irəli sürmək də doğru deyildir. Bizcə, ən doğru olanı maddi və mənəvi “Yar”ın bütünlüyünü başa düşməkdir. Heyran Xanım yazır: Ya Rəb, kərəm et, ol büti-mehparə qayıtsın, Bir rəhm eləsin, bu dili-bimarə, qayıtsın.   Bu dil ki, ona mənzil idi, oldu xərabə, Əzm  etsə əgər yar, dəxi harə qayıtsın?   Şanə çəkibən çin-çin elə, sal uzə zülfün, Qüllab kimi ucları rüxsarə qayıtsın.   Mürqi-dili-zarim genə avarə qalıbdır, Zülfün xəmin aç, ta ki, bu avarə qayıtsın.   Gəl rəhm elə, qoy aşiqi bir yarə yetişsin, ərzin eləsin ol büti-xunxarə, qayıtsın.   Çün kövkəbi-bəxtim yetişib nəhs məqamə, Bir əmr elə, ta sabitü səyyarə qayıtsın.   Əhd et, edəsən canüvi sən sidq ilə qurban, Heyran! Yar əgər bir də bu gülzarə qayıtsın.   Bu şeirində şairənin anlatmaq istədiyi “Yar”ın cismanilikdən xeyli dərəcədə uzaqlaşıb ruhi, mənəvi bir mahiyyət kəsb etdiyini görürük. Çünki yalnız mənəvi, ya da xəyalən arzulana “Yar” qüsursuzdur. Doğrudur, mənəvi ya da xəyalən arzulanan “Yar”ın da özünəməxsus “nazı”, “zalımlığı” var. Amma həmin “Yar”ın “zalımlığ”ı, “insafsız”lığı onun sevgisinin aliliyinə, paklığına xələl gətirmir. Əksinə, vüsal gününün dəyərini birə min qat artırır. Heyran Xanım yazır: Yarım, mənə eylə bir nəzarə, Oldu ciyərim həzar parə.   Hicrində mənim həzin könülüm, Şölə çəkibən tökər şərarə.   Bir ah çəkib fəğan edim mən, Ta od düşə dəştü kuhisarə.   Can getdi sənin yolunda badə, Ey dust, bu dərdə varmı çarə?   Leyli sən idin, seni sevənlər, Məcnun kimi düşdü ruzigarə.   Çoxdur sənin aşiqin əgərçi, Bir mən kimi yoxdu bəxti qarə.   Heyran! Gözü yolda qaldı, canan, Qıl çarə bu dərdi-intizarə. Heyran Xanım bu şeirlərində, sadəcə “Yar”ına qovuşmağa can atan bir insandır. Ancaq şairə üçün əsas qurtuluş yolu “Yar”a qovuşmağa can atan cismani “Mən” deyil, ruhi “Mən”dir. Çünki cismani “Mən”dən fərqli olaraq mənəvi “Mən” heç bir əngəl tanımır. Heyran Xanım yazır: O ənbərin saçına şanə vurma, rəhm eylə, Ki, onda daldalanar bu dili pərişanım.   Bilin o şəhrdə, kim, bir nəfər müsəlman yox, O şəhrdə yaşayır yari-namüsəlmanam.   Gözəllərin hamısından gözəldi öz gözəlim, Cahanda başqasına vəsf qılma, Heyranım! Yaxud da:               Eşqində nəzar, həm qəmin mən, Qayətdə lətifü nazənin sən.   Sən cümlə gözəllərin içində Xurşidcəmal, məhcəbinsən.   Vəslində qalıb zəbanim aciz, Tərifdə mahi-biqərinsən.   İnsan da olurmu boylə incə, Ey şux, məgər ki, huri-eynsən?   Gördüyümüz kimi, Heyran Xanım düşüncələrində öz dövrünün şərtləri altında şiə imamiliyinə meyil etsə də, ancaq bununla qapanıb qalmamışdır. Hər halda Heyran Xanımın şeirlərindəki “Yar”a olan sevgi həm azadlığın bir simvoludur. Yəni cimani olaraq bədən nə qədər qeyri-azaddırsa, ruhi halda isə bir o qədər azaddır. əslində daha çox vacib olan da ruhun köləliyinə son qoymaqdır. Bizcə, Heyran Xanının dünyagörüşündə ruhi azadlıq ön planda olub, hətta  cicmani azadlığa doğruda xeyli dərəcədə can atmışdır.  AMEA Fəlsəfə İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, dosent, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru Faiq Ələkbərli (Qəzənfəroğlu)

KTMÜ'de Geleneksel Spor Oyunları Sempozyumu Gerçekleştirildi

Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi’nde (KTMÜ) III. Uluslararası Türk Halklarının Geleneksel Spor Oyunları Sempozyumu yapıldı.“I. Uluslararası Türk Halklarının Geleneksel Spor Oyunları Sempozyumu”nu 2014’te gerçekleştiren KTMÜ, 22-23 Kasım 2018 tarihlerinde “Avrasya Göçebe Halklarının Geleneksel Spor Oyunlarının Oluşumu ve Gelişimi” temasıyla III. Uluslararası Türk Halklarının Geleneksel Spor Oyunları Sempozyumu’na ev sahipliği yaptı.Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Geleneksel Oyun ve Spor Araştırma ve Uygulama Merkezi öncülüğünde, Türk Tarih Kurumu, Dünya Etnospor Konfederasyonu, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, Muş Alparslan Üniversitesi iş birliğiyle düzenlenen Sempozyuma, 10 ülkeden farklı disiplinlerde çalışan 135 akademisyen katıldı. Sempozyuma 150 bildiri gönderildi.KTMÜ Kasım Tınıstanov Konferans Salonu’nda 22 Kasım 2018’de yapılan açılış törenine Devlet yetkilileri, akademisyenler, öğrenciler ve basın mensupları katıldı. Tören Kırgızistan ve Türkiye’nin milli marşları okunması, Üniversite tanıtım ve KTMÜ yapımı "Türk Dünyası Geleneksel Oyun ve Sporları” filmlerinin gösterilmesiyle başladı.Sempozyum Bilim Kurulu Başkanı ve KTMÜ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Müdürü Prof. Dr. Kanat Canuzakov, açılış töreninde yaptığı konuşmada, III. Uluslararası Türk Halklarının Geleneksel Spor Oyunları Sempozyumu hakkında bilgi verdi. Prof. Dr. Kanat Canuzakov, göçebe oyunlarını sadece spor faaliyetleri olarak ele almadıklarını, bilimsel, kültürel ve sosyolojik açıdan da değerlendirdiklerini söyledi.Yerelden Evrensele…KTMÜ Rektörü Prof. Dr. Sebahattin Balcı, “Göçebe Oyunları esas itibariyle Kırgız Cumhuriyeti’nin başlattığı ve ata topraklarında ve Türk dünyasını da içine alarak dünyaca kabul gören tarihi bir olaydır.” dedi.Yeni Bir Uluslararası Olimpiyat AlanıProf. Dr. Sebahattin Balcı, “Göçebe Oyunları ile beraber başlayan bu Sempozyumun amacı bu tarihi olayı daha sağlam bir zemine dayandırmaktır. Kırgızistan Devleti’nin bu önemli projesini Üniversite olarak üstlenerek bilimsel bir tabana oturtulması, esaslarının, kurallarının belirlenmesi, unutulan oyunlarımızın ve spor faaliyetlerinin tekrar kamuoyuna sunularak yaşatılması ve bunları birleştirilerek yeni bir uluslararası olimpiyat alanı oluşturulması için çalışmaktayız.” diye konuştu.Geleneksel Oyunlar ve Spor Araştırmaları ve Uygulama MerkeziProf. Dr. Balcı, “KTMÜ olarak bizler birincisi gerçekleştirilen Göçebe Oyunları’nın hemen ardından bilimsel çalışmalarımızı yaparak, ilk sempozyumumuzu 2014 yılında gerçekleştirdik. Gerçekleşen bu sempozyumlarla bir sonraki gerçekleşecek olan Göçebe Oyunları’na ve bilimsel altyapısına ön veriler oluşturduk. Bu çerçevede KTMÜ bünyesinde Geleneksel Oyunlar ve Spor Araştırmaları ve Uygulama Merkezi’ni kurduk ve faaliyete geçirdik. Dünya genelinde bu yönde araştırma yapan en fazla 4 merkez bulunmakta ve bunlardan birisi de biziz. Bu kurumumuzun önceliği kendi coğrafyamızı, Türk dünyasını araştırarak değerlerimizi dünya kamuoyuna sunmak ve  Kırgızistan’da gerçekleşen Göçebe Oyunları’nın bilimsel alanına destek vermektir. Bütün bu çalışmaların neticesi alınmaktadır. Göçebe Oyunları ve bilimsel faaliyetlerinin ikincisi ve üçüncüsüne daha fazla katılım sağlandığı gibi dünya kamuoyunun dikkatini de çekmiş bulunmaktayız.” sözlerini söyledi.Tarihin Bütün Kesitlerini Sunacak Bir OlimpiyatProf. Dr. Balcı, “Atina’dan başlayan olimpiyatlar dünyanın tamamını sarmışken bizim kendi içimizden başlayan ve dünyanın kültürel hazinesi olan bu oyunlar ve sporlar niçin yeni bir olimpiyat alanı olarak dünyada yaygınlaşmasın? Tarihin bütün kesitlerini sunacak ve gözlerimizin önüne getirecek olimpiyatlardan söz ediyoruz. Bu yüzden ata topraklarımızda başlayan bu Göçebe Oyunları’nı sağlam bir zemine oturtarak dünya kamuoyuna sunmak ve herkesi içine alacak bir yapıya getirmemiz gerekiyor. Bu oyunlar aslında hayatlarımızı anlatıyor. Her biri incelendiğinde hayatın bir karesine destek verip şekillendiren bir etkinlik olduğunu göreceksiniz. Bu oyunları sadece spor yönüyle ele alamayız. Bunların bilimsel, sosyolojik ve kültürel katkıları var. İşte hepimiz büyük Türk dünyasının bu büyük mirasının tekrar gün yüzüne çıkartılmasının ve kamuoyuna sunulmasının gayreti içerisindeyiz. Göçebe Oyunları sadece yetişkinleri ya da erkekleri değil, kadınlarımızı, çocuklarımızı da içerisine alacak bir yapı olmalı. Bu oyunların gereçlerini, aletlerini, oyuncaklarını da ortaya koyarak topluma sunmamız gerekiyor. İşte bunu hepimiz birlikte yapacağız. Türk dünyası olarak, erkeği, kadını, genci, yaşlısı, bu büyük mirası ve Kırgızistan’ın başlattığı bu büyük olimpiyatı dünya kamuoyuna sunacağız.” diyerek hedefleri belirledi.Yeni Nesillere Aktarılacak MirasKTMÜ Rektör Vekili Prof. Dr. Asılbek Kulmırzayev de “Göçebe Oyunları, Türk dünyası tarihinin bize bıraktığı ve Kırgızistan’ın yeniden başlattığı mirastır. Birçok göçebe toplumda bu değerlerin unutulduğunu  ya da yerini başka değerlerin aldığını görüyoruz. Kadim değerlerimiz, oyunlarımız, spor türlerimiz gençlerimiz tarafından bilinmiyor. Kırgız Cumhuriyeti’nin bu çerçevede 2014’te birincisini gerçekleştirerek başlattığı bu projeyle kültürel oyunlarımızı, sporlarımızı tekrar gün yüzüne çıkardık. Gerçekleştirilen bu Göçebe Oyunları ile Kırgız Hükümeti tarafından KTMÜ’ye de büyük bir sorumluluk verilmiştir. Bu da Göçebe Oyunları’nın bilimsel yönden ele alınması sorumluluğudur. Bu bizim için büyük bir onur olmakla beraber, büyük sorumluluk getiren bir durumdur. Türk dünyasının kalbi olan Manas Üniversitesi, kendi uzmanlarının yanında bir çok ülkeden bilim insanlarıyla bu konuya büyük bir hassasiyetle eğilmektedir. Göçebe Oyunları’na bakıldığında Türk devletlerinin oyunlarının ve sporlarının birbirine çok benzediği görülmektedir. Bu oyunlarımızı, spor türlerimizi, kültürümüzü daha ileriye taşımak istiyorsak, bunları çocuklarımıza, gençlerimize, gelecek nesillere aktarmalıyız.” dedi.Kültürel ve Manevi Birliğin SembolüKırgız Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Uzmanı Şahzada Tümonbayev, “Kültürel ve manevi birliğin sembolü olan bu faaliyet çok önemli. Bu faaliyet, kardeş halkların dostluğunu ve uyumunu arttırıyor. Göçebe Oyunları küreselleşen dünyada göçebe halkların mirasını yeniden canlandırdı. Refah ortamında birden fazla düzenlenerek, dünyanın her köşesinden konukları Tanrı Dağları’nın eteklerinde buluşturdu. Dünyanın çeşitli yerlerinden resmi temsilcilerin, dünya çapındaki sporcuların ve bilim adamlarının katılımlarıyla başarıyla gerçekleştirildi. Göçebe Oyunları’nın bu düzeydeki gerçekleştirilmesine katkı sağlayan ülkeler arasında Türkiye de var. Bu vesileyle herkese çok teşekkür ederim.” dedi.Türk Dünyasının Kültür BirikimiTürkiye Cumhuriyeti Bişkek Büyükelçisi Cengiz Kamil Fırat adına konuşan Kültür ve Tanıtma Müşaviri Doç. Dr. Nuri Şimşekler, “2014, 2016, 2018 yıllarında Kırgızistan’da yapılan ve 2020’de nasipse ülkemizde yapılacak olan Dünya Göçebe Oyunları umarım daha da profesyonelleşerek dünyaya daha da fazla tanıtılacak. Sadece bir spor gösterisi değil, Türk dünyasının bir kültür birikimini de yansıtma adına, dünyaya tanıtma adına büyük anlam taşıyacağını umuyorum. Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçimiz Cengiz Kamil Fırat Beyefendi’nin başta Türkiye’den gelen bilim insanları olmak üzere tüm katılımcılara teşekkürlerini ve hoş geldiniz dileklerini iletiyor, Sempozyumda emeği geçen bütün kurumlara ve kişilere teşekkürlerimizi sunuyor ve hepinize hürmetlerimizi belirtmek istiyoruz.” dedi.Tarihte Yer EdecekKırgız Cumhuriyeti Gençlik ve Spor Ajansı Başkanı Kanat Amankulov, “Türk dilli hakların Göçebe Oyunları’nı dünyaya yeni bir formatta sergiliyoruz. Şimdi farkına varmasak da bu süreç tarihte yer edecek. Bunun önemini tarih günden güne tasdikleyecek. Güzel işlere imza attığınız için sizlere çok teşekkür ederiz. Dünya Göçebe Oyunları’nın bilimsel altyapısını sizler oluşturuyorsunuz. Bütün bu işlerin daha da ilerlemesi gerekiyor. Yapılanlara bakınca Göçebe Oyunları’nın geleceğinin çok parlak olduğunu görüyorum. Bundan sonraki oyunları Türk kardeşlerimiz düzenleyecek. Bu etkinlik orada da gelişecek ve daha fazla yayılacak. Bütün bu işlerin başarıyla gerçekleştirilmesini dilerim.” dedi.Geleneksel Spor Olimpiyatının Doğuşunun İlk MeşalesiUNESCO Türkiye Milli Komisyonu Başkanı ve Dünya Etnospor Konfedarasyonu Bilimsel Araştırmalar Dairesi Başkanı Prof. Dr. Mehmet Öcal Oğuz, “UNESCO, geleneksel spor oyunlarıyla çok derinden ve çok dikkatle ilgileniyor. İki açıdan ilgileniyor. Birincisi UNESCO’da beş sektör var: eğitim sektörü, sosyal ve beşeri bilim sektörü, bilim sektörü, kültür sektörü ve bilgi ve iletişim sektörü. Bu beş sektörden ikisi doğrudan geleneksel spor ve oyunlarla meşgul oluyor. Şöyle ki sosyal bilim ve beşeri bilimler sektöründe yeni yapılanmakta olan geleneksel spor ve oyunlar forumu, güç kazanarak bir programa dönüşme aşamasında. Bu bakımdan biz de Türkiye’de Dünya Etnospor Konfederasyonu olarak orayla bağımızı sürdürüyoruz ve çalışıyoruz. İkinci bir husus kültür sektöründe. Belki siz de biliyorsunuz. Dünya Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi diye bir sözleşme var. Bu konuda şu ana kadar Kırgızistan’ın da Kazakistan’ın da Türkiye’nin de başka memleketlerin de UNESCO’nun Dünya Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne kaydedilmiş pek çok mirası var. Dolayısıyla bu açıdan da son derece önemli bir çalışma alanını oluşturuyor. Bu toplantının çıktılarının UNESCO’nun bu programında da yerini bulacağını, buradaki çalışmaların temsili listeye veya diğer listelere UNESCO’nun kültür programında aktarılacağını düşünüyorum. Gelecek yıl Türk Okçuluğu, Dünya Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde görüşülecek. İnşallah geçen sene görüşülüp kabul edilen Kazakistan ‘âşık’ oyunları gibi, Kırgızistan ile beraber yapılan ‘kökbörü’ gibi, Türk Okçuluğu da bu listeye girmiş olacak. Dolayısıyla oradaki ortak miraslarımız, ortak değerlerimiz, uluslararası toplum tarafından tanındıkça, bu tür değerli toplantılar, sempozyumlar yapılmaya devam edildikçe, bizim kültürel mirasımızın spor ve oyun alanındaki zenginliği de uluslararası toplum tarafından görülecek, tanınacak, sevilecek ve uygulanacak. Kuşkusuz bunların, geleneksel spor olimpiyatının doğuşunun ilk meşalesinin, ilk çırasının yakıldığı yerler olduğunu da not etmek lazım. Bu duygular içerisinde sizleri tekrar selamlıyorum. Kırgız Cumhuriyeti’nin ve Üniversitemizin ev sahipliği için tekrar teşekkür ediyorum.” dedi.Plaket TakdimiAçılış töreni, konuşmaların ardından Rektör Prof. Dr. Sebahattin Balcı ile Rektör Vekili Prof. Dr. Asılbek Kulmırzayev’e Türk dünyasına ve Dünya Göçebe Oyunları’na yaptıkları katkılardan ötürü plaket takdim edilmesiyle sona erdi.Sonuç Bildirisiİki gün boyunca sunulan bildirilerin ve yapılan çalışmaların ardından Sempozyum Bilim Kurulu tarafından sonuç bildirisi yayımlandı. Sempozyumun sonuç bildirisinde, “Sempozyumda Türk halkları geleneksel sporlar ve oyunları çok geniş ve derin bir yaklaşımla irdelenmiştir. Sempozyum, ana vatandan ata vatana gelen farklı ülke bilim adamlarının birbirleriyle tanışmasına, kaynaşmasına ve bu vesile ile gelecekte bilim adına yeni ufuklar açılmasına vesile olmuştur. Diğer taraftan bu durum sempozyum konusu olan dünyanın farklı bölge ve iklimlerinde yaşayan Türk halklarının kimlik ve kültürlerini yansıtan spor ve oyunlarının tanımasına yeni ve farklı yaklaşımlarla irdelenerek gelecek kuşaklara aktarılmasına büyük katkı sağlamıştır. Sempozyum aracığıyla geleneksel Türk sporları ve oyunları birçok açıdan incelenmiştir. Benzer bir şekilde Türk halklarının geçmişten bugüne yansıyan spor ve oyunlarının bir kısmının tespitlerinin yapılabilmiş olması, Türk halklarındaki benzer ve farklı versiyonlarının belirlenmesi, spor ve oyunların tarihsel süreç içesinde çeşitli sebeplerle unutulması ve unutulmaya yüz tutması, milli niteliklerini yitirmesi, anlam boşalması gibi durum tespitleri yapılarak yeni ve vizyoner bir yaklaşımla kayıt altına alınarak ve bu yolla canlandırılmasının gerekliliği belirlenmiştir.” denildi.MEDIAMANAShttp://mediamanas.kg/lang-tr/2957-ktmde-geleneksel-spor-oyunlar-sempozyumu.html

Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan Silahlı Kuvvetler Komutanları üçlü toplantısı

Başkent Bakü'de düzenlenen toplantıya Azerbaycan Savunma Bakanı Kıdemli Orgeneral Zakir Hasanov, Türkiye Cumhuriyeti Genelkurmay Başkanı Orgeneral Yaşar Güler ve Gürcistan Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Vladimer Chachibaia katıldı.Toplantının ardından Bakan Hasanov ve Genelkurmay başkanları Güler ile Chachibaia ortak protokole imza attı.İmza töreni sonrasında düzenlenen basın toplantısında konuşan Genelkurmay Başkanı Güler, hem bölgesel hem de küresel ölçekte barış ve istikrarın çok önemli olduğu şu günlerde bölgede cereyan eden olaylar hakkında samimi fikir alışverişinde bulunduklarını söyledi.Güler, "Yaptığımız görüşmelerde her üç dost ve kardeş ülkenin görüşlerinin birbirine yakın olduğunu müşahede ettik. Özellikle bölgesel istikrar, karşılıklı iş birliği, sorunlara barışçıl yollarla çözüm bulunması ve ülkelerin toprak bütünlüğünün korunması konusunda Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan olarak aynı görüşleri paylaşmaktayız." dedi.- "3 kardeş ülke ordusunun iş birliği onaylandı"Hasanov da toplantıda bölgedeki askerî ve politik durumun analiz edildiğini kaydederek, üç kardeş devletin iş birliğinin stratejik düzeyde olduğunu belirtti.İmzaladıkları protokol ve toplantıyla ilgili de bilgi veren Hasanov, şöyle konuştu:"Toplantımızın amacı, üç ülkenin bölgede gerçekleştirdiği stratejik enerji projelerinin güvenliğinin sağlanması, bölgede barış ve istikrarın korunmasına destek vermektir. Toplantıda çalışma gruplarının faaliyet raporları dinlendi, 2019 faaliyet planları onaylandı. Devletlerin toprak bütünlüğü ve sınırların dokunulmazlığı bir kez daha teyit edildi. Üçlü şekilde 3 kardeş ülke ordularının daha yüksek düzeyde iş birliği onaylandı. Askerî eğitim, askerî tıp ve diğer alanlarda iş birliğinin derinleştirilmesi planlandı."Ekonomi projelerinin güvenliği için üçlü "Eternity" tatbikatları yapıldığını, şimdi bu tatbikatın Türkiye'de gerçekleştirildiğini belirten Hasanov, bu yıldan itibaren tatbikatta askerî güçlerin de yer aldığını ifade etti.Hasanov, Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan Silahlı Kuvvetler Komutanlarının bir sonraki toplantısının Türkiye'de düzenleneceğini bildirdi.Gürcistan Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Chachibaia ise üç ülke arasındaki askerî iş birliğinin bölgenin güvenliği açısından önem taşıdığını vurguladı.Üç ülke tarafından gerçekleştirilen askerî tatbikatların bundan sonra da devam ettirileceğini belirten Chachibaia, eğitim ve sportif alanlarda da iş birliği yapacaklarını kaydetti. Chachibaia, bölgede tehditlerin arttığının gözlemlendiğinin altını çizerek, "Çabalarımızı birleştirerek bu sorunları giderebiliriz. Azerbaycan ve Türkiye her zaman Gürcistan'ın toprak bütünlüğü ve egemenliğini tanıdı. Zor zamanlarda Azerbaycan ve Türkiye bizim yanımızda oldu. Bunun için her iki tarafa teşekkür ediyorum." dedi.TRT AVAZ 

Nazarbayev'den Türkoloji vurgusu: Başlangıçtan Günümüze Türk Medeniyeti

Kazakistan'da bir devlet projesi olarak başlatılan ''manevi yenilenme'' hamlesi kapsamında, Başkan Nazarbayev'den yeni bir öneri daha geldi. Türkistan şehrinin ev sahipliğinde, Türk medeniyeti dünyaya tanıtılacak.Devlet başkanı Nursultan Nazarbayev'in öncülüğünde Kazakistan, bir devlet projesi olarak başlattığı ''ruhani jangıru(manevi yenilenme)'' hamlelerinden bir yenisine daha imza attı.Kazakistan'da, Türk tarihi, Türkoloji ve Türk halkbilimi üzerine yoğunlaşılacağının ipuçlarını veren Cumhurbaşkanı Nazarbayev, devletin resmi sitesinde "Ulu Bozkırın Yedi Kenarı" adında bir makale yayınladı. Bu makalede Nazarbayev, Kazakistan'ın Türklerin ata yurdu olduğuna işaret ederek, "Buradan diğer ülke ve bölgelerdeki tarihi süreçlere önemli katkıda bulunan Türk aşiretleri ve halkları dünyanın farklı yerlerine gitmiştir." ifadelerini kullandı.''BAŞLANGICINDAN GÜNÜMÜZE TÜRK MEDENİYETİ'' PROJESİ"Başlangıçtan Günümüze Türk Medeniyeti" projesini başlatmanın gerektiğine dikkati çeken Nazarbayev, "Bu çerçevede 2019'da Astana'da Dünya Türkoloji Kongresi ve çeşitli ülkelerin müzelerinde eski Türk eserlerinin sergilendiği Türk Halkları Günleri etkinlikleri organize edilebilir." ifadesini kullandı.Nazarbayev, Wikipedia'da ortak Türk eserleri çevrim içi kütüphanesini oluşturmanın önemini vurgulayarak, bu konuda Kazakistan'ın moderatör olabileceğini dile getirdi.Türkistan'ın yeni eyalet merkezi olarak tanıtılması çerçevesinde kentin uluslararası arenada konumunun güçlendirilmesi gerektiğinin altını çizen Nazarbayev, Kazakistan'ın eski başkentinin sadece Kazak halkının manevi merkezi değil, tüm Türk dünyası için kutsal bir yer olduğunu kaydetti. QHA