SİYASİ REALİZMDƏ MÜNAQİŞƏLƏR VƏ ƏMƏKDAŞLIQ PROBLEMLƏRİ

     Realizm beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyələrinin pozitivist nəzəriyyələr qrupuna aiddir və onun  ideyalarına hələ Fukudidin “Peloponnes müharibələrinin tarixi” əsərində, italyan siyasi mütəfəkkiri Nikolo Makialvellinin əsərlərində, ingilis filosofu Tomas Hobbs və onun “təbii vəziyyət” nəzəriyyəsində, Devid Yum və onun “siyasi tarazlıq” nəzəriyyəsində, alman generalı Karl fon Klauzevitsin əsərlərində və s. təsadüf  edilir. Realizm nümayəndələri sırasında Reynxold Nibur, Frederik Şuman, Corc Kennan, Corc Şvarsenberger, Nikolas Spaykmen, Robert Straus-Hupe,  və başqalarını misal göstərmək olar. Bu mütəfəkkirlərin hər biri xalqlar, dövlətlər arasında münasibətləri tədqiq edərkən realizmin ruhuna uyğun şəkildə hakimiyyətin, güc amilinin aparıcı, əsas qüvvə olmasını qeyd edirlər (1,s.71).     XX əsrin 30-cu illərində faşizm ideyalarının meydana gəlməsi və Millətlər Cəmiyyətinin faşizmin işğalçı siyasət yeritməsinin qarşısını ala bilməməsi, 1939-cu ildə isə İkinci Dünya Müharibəsinin başlanması liberalizm ideyalarının puça çıxmasına, Versal və Vaşinqton sülh konfranslarında müəyyənləşmiş sülh müqavilələri sisteminin dağılmasına və realizmin aparıcı paradiqmaya çevrilməsinə səbəb oldu.      Realizm üç ideyaya əsaslanır:     1)Dövlət xadimi millətin maraqlarını güdür;     2)Hər bir millətin maraqları - onun təsirinin, iqtisadi, siyasi və  mədəni maraqlarının yayılması,            ərazisinin genişlənməsi deməkdir;     3)Dövlətlər hakimiyyətdən öz maraqlarını qorumaq üçün istifadə edirlər.     Siyasi realizm nümayəndələri üçün bir sıra ümumi xüsusiyyətlər mövcuddur:     1)Beynəlxalq münasibətlərin əsas iştirakşıları suveren dövlətlərdir. Bununla bərabər siyasi realizmdə dövlətlər digər dövlətlər - beynəlxalq münasibətlərin iştirakçıları ilə münasibətdə vahid siyasət həyata keçirən rasional, bircinsli, hərəkətli siyasi orqanizmlər və unitar birləşmələr kimi nəzərdən keçirilir. Yalnız dövlətlər onları təmsil edən hökumətlər vasitəsi ilə müqavilələr bağlamaq, müharibə elan etmək və beynəlxalq siyasətin əsasını təşkil edən digər hərəkətlər etmək üçün qanuni əsasa və vacib resurslara malikdirlər. Amma bu bütün dövlətlərə deyil, təkcə daha böyük dövlətlərə aralarındakı ziddiyyətlər və korporativ münasibətlər beynəlxalq siyasətin əsasını təşkil edən dövlətlərə aiddir. ABŞ nəzəriyyəçisi Hans Morgentau qeyd edirdi ki, “heç də bütün dövlətlər beynəlxalq siyasətə eyni cür cəlb olunmayıblar. Dövlətin beynəlxalq siyasətə münasibəti dinamik bir keyfiyyətdir. O, dövlətin gücünün dəyişməsi ilə dəyişir. Dövlətin gücü onu beynəlxalq birliyin ən yüksək həddinə də qaldıra bilər, həm də onu beynəlxalq arenada aktiv fəaliyyət göstərmək imkanından məhrum da edə bilər” (3,s.192).       Fukudiddən sonra realistlər hesab edirlər ki, güclü dövlətlər edə bildikləri hər şeyi edirlər, zəif dövlətlər isə yalnız böyük dövlətlərin onlara icazə verdiklərini edə bilirlər. Beynəlxalq münasibətlərin istənilən vəziyyəti çoxsaylı böyük dövlətlərin münasibətlərindən asılıdır. Bir-birləri ilə ittifaqlar və koalisiyalar yaradarkən, müharibə və münaqişələrə girərkən böyük dövlətlər kiçik dövlətlərin mövqe və maraqlarını qurban verirlər. Siyasi realistlər bu cür mövqenin universal mənəvi dəyərlərə zidd olması narahat etmir. Onların fikrincə beynəlxalq münasibətlərin yalnız daha böyük və daha güclü iştirakçılarının səyləri ilə beynəlxalq stabillik və dünya nizamı qorunub saxlanıla (əgər böyük dövlətlər öz maraqlarını uzlaşdırmağa nail olarlarsa) və ya pozula (əgər böyük dövlətlər arasında razılıq əldə olunmazsa) bilər.     2)Beynəlxalq münasibətlərin özünəməxsus xüsusiyyətləri onların anarxik xarakter daşımasıdır. Beynəlxalq münasibətlərin hər bir iştirakçısı öz hərəkətlərində ilk növbədə öz xüsusi maraqlarından çıxış edir. “Milli maraqlar” - siyasi realizm kateqoriyası, dövlətlərin beynəlxalq arenadakı siyasətinin əsas hərəkətverici qüvvəsi və əsas stimuludur. Beynəlxalq münasibətlərdə qanuni zorakılıq sahəsində inhisara malik ola bilən ali hakimiyyət mövcud deyil. Bu səbəbdən beynəlxalq arenada dövlətlərin davranışının əsas prinsipi “özün-özünə kömək et” prinsipidir.      3)Anarxiya mühitində öz iradəsindən asılı olmayaraq beynəlxalq münasibətlərin digər iştirakçıları olan dövlətlərin maraqları ilə toqquşur. Buradan bele bir nəticəyə gəlmək olar ki, siyasi realizm nəzəriyyəsinə görə əsas beynəlxalq proses dövlətlərarası konflikt və onun son həddi olan müharibədir. Raymond Aronun fikrincə, beynəlxaq münasibətlərin özünəməxsus xüsusiyyəti odur ki, beynəlxalq münasibətlər müharibələrin kölgəsində daha aydın şəkildə ortaya çıxır. Realistlər etiraf edirlər ki, münaqişələr beynəlxalq proseslərin yeganə növü deyil, lakin beynəlxalq əməkdaşlığın birinci dərəcəli növü ümumi müdafiə məqsədilə dövlətlər arasında  yaradılan hərbi və hərbi-siyasi ittifaqlar və alyanslardır. Dövlətlər arasında sülhə gəlincə isə bu ideal bir haldır. Belə ki, hətta beynəlxalq münasibətlərin uzunmüddətli stabilliyinə nail olunanda bele bu müvəqqəti xarakterli olur (4,s.105-106).     4)Beynəlxalq münasibətlərin anarxik xarakteri özündə onu ehtiva edir ki, beynəlxalq münasibətlər dövlət maraqlarına təhdid və təhlükələrlə doludur. Bu səbəbdən dövlətin beynəlxalq siyasətdə əsas məqsədi öz təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Təbii ki, böyük dövlətlər öz təhlükəsizliyini təmin etmək üçün digərlərinə nisbətən daha böyük resurslara sahibdirlər. Amma hətta onlar belə heç vaxt özlərini tam təhlükəsizlikdə hesab etmirlər və daima öz ehtiyyatlarının artırılmasına və bu ehtiyyatların təkmilləşdirilməsinə can atırlar. Bu cür təkmilləşdirmə isə beynəlxalq münasibətlərdə hələ də həllini tapmamış “təhlükəsizlik dilemması”nın mövcudluğunun əsas səbəbi olur. “Təhlükəsizlik dilemması”na görə böyük dövlətlərdə təhlükəsizlik nə qədər çox təmin edilirsə, digər dövlətlərdə bir o qədər az təmin edilmiş olur. Bu yolla beynəlxalq münasibətlər  “cəmi sıfıra bərabər olan” oyunlara bir tərəfin qazancı digər tərəfin itkisinə bərabər olan oyunlara bənzəyir. Burada dövlətin ən vacib resursu kimi hakimiyyət çıxış edir və “hakimiyyət” sözü özünün ən geniş mənasında, dövlətin hərbi və iqtisadi gücü, onun daha da çox təhlükəsizliyi və çiçəklənməsi, şöhrət və nüfuzu, dövlətin mənəvi və ideoloji dəyərlərini yaymaq üçün imkan başa düşülür.      5)Dövlətin hakimiyyəti və gücü bir-birlərindən ayrılmaz məhfumlardır və güc beynəlxalq arenada milli təhlükəsizliyin təmin edilməsinin həlledici vasitələrindən biridir. Morgentau yazırdı ki, “fiziki zorakılıq təhlükəsi fiziki zorakılığın üzvü elementidir. Beynəlxalq siyasətdə hərbi güc və ya potensial  olaraq, dövlətin siyasi gücünü təmin edən vacib maddi faktordur. Universal mənəvi normaların kodifikasiyası və beynəlxalq hüququn təkmilləşdirilməsi ilə beynəlxalq anarxiyanın qarşısını almaq mümkün deyil.” H.Şvartsenberger qeyd edirdi ki, hakimiyyətin müzakirə obyekti olmadığı cəmiyyətdə hüququn birinci dərəcəli funksiyası hakimiyyət münasibətləri əsasında yaranmış gücün və ierarxiyanın üstünlüyünü qorumağa yardım etməkdən ibarətdir. Dövlət öz hakimiyyətini hərbi strategiya və diplomatiya vasitəsilə təmin edir (10,s.257).     6)Beynəlxalq münasibətlərin təbiətini dəyişmək mümkündürmü? Realistlərə görə bu sual beynəlxalq siyasətin öyrənilməsinin mərkəzində durur. Morgentau yazırdı ki, realistlər əmindilər ki, bu cür transformasiya yalnız siyasətə təsir göstərən və gələcəkdə təsir göstərəcək qüvvələr vasitəsilə həyata keçə bilər (3,s.197).  Amma, onların fikrincə, nə vaxta kimi ki dövlətlər mövcud olacaq, onlar özlərinin dəyişilməz qanunları ilə fəaliyyət göstərərək beynəlxalq siyasətin əsas iştirakçıları olaraq qalacaqlar. Başqa sözlə desək, siyasi realizm tərəfdarlarının fikrinə görə, siyasi qüvvələrin konfiqurasiyasını dəyişmək, beynəlxalq anarxiyanın nəticələrini yumşaltmaq, daha stabil və daha təhlükəsiz beynəlxalq münasibətlər qurmaq mümkündür, amma beynəlxalq münasibətlərin təbiətini dəyişmək mümkün deyil. Bu nəticə siyasi realizm nəzəriyyəsinin əəsasını təşkil edən “insan təbiətinin dəyişməzliyi” fikrindən irəli gəlir. Morgentau yazırdı ki, insan təbiətində kök salmış siyasət qanunları onların çin, hindistan və yunan filosofları tərəfindən kəşf olunduğundan bəri dəyişilməz qalıb (3,s.198).      Realistik paradiqmanın konseptual düzgünlüyü, ictimai inkişafın obyektiv qanunlarına əsaslanması, beynəlxalq həqiqəti abstrakt ideallar və illyuziyalarla deyil, daha ciddi təhlil etməsi siyasi realizmin nüfuz və təsirinin nəinki akademik mühitdə, həmçinin müxtəlif ölkələrin dövlət xadimləri dairələrində genişlənməsinə şərait yaratdı. Amma siyasi realizm də beynəlxalq münasibətlər elmində birmənalı olaraq hökmran paradiqma kimi qalmadı. Onun bir sıra vacib çatışmazlıqları buna mane oldu.     Beynəlxalq münasibətlərin bütün nəzəriyyə və istiqamətlərində olduğu kimi, realizm nəzəriyyəsinə də tədqiq olunan məsələlər arasında münaqişə və əməkdaşlıq, müharibə və sülh məsələləri mühüm yerlərdən birini tutur. Siyasi realizm ideyalarına, xüsusən də müharibələrlə bağlı fikirlərə hələ XV əsrdə yaşamış məşhur italyan mütəfəkkiri, filosofu, yazıçısı və siyasi xadimi Nikolo Makkiavellinin yazılarında da rast gəlmək mümkündür. N.Makiavelli özündən sonra böyük irs qoymuşdur. «Tit Livinin birinci dekadası haqqında düşüncələr», «Hökmdar», «Knyaz» və «Florensiyanın tarixi» onun başlıca əsərləridir.  Makiavelli güclü dövlət hakimiyyətinin tərəfdarı olmuş və buna nail olmaqdan üçün istənilən vasitədən istifadə etməyin tərəfdarı olmuşdur. Makiavelli yazırdı ki, dövlətin çətin dövrlərində, respublika zəifləyəndə o hər hansı bir dövlətin qurbanına çevrilir. Amma bu hallar da baş verməsəydi dövlətlərdə eyni idarəçilik forması daima bir-birlərini əvəz edərdi (2,s.57).     Makiavelliyə görə bu və ya digər dövlətə qarşı aparılan müharibənin 2 səbəbi var:     1)Bu dövlətin başçısı və ağası olmaq;     2)Öz dövlətinə hücum olunmaq qorxusu.     Makiavelli yazırdı ki, hər bir düşməndən qorxmaq lazımdır,  çünki düşmən həmişə səni məhv etmək, özü isə qələbə və şöhrət qazanmaq istəyir. Bütün dövrlərdə müharibəni başlayan hər bir tərəfin əsas məqsədi zənginləşmək, rəqibini isə zəiflətmək olub. Başqa heç bir məqsəd üçün müharibə lazım deyil. Buradan belə bir nəticəyə gəlmək olar ki, zəifləmisənsə və yoxsullaşmısansa, deməli ya sən müharibəyə başlayanda qarşına qoyduğun məqsədə çatmamısan, ya da həddini ötüb keçmisən. Müharibəni öz iradənlə başlayırsan, lakin onun nə zaman və hansı nəticələrlə bitməsi səndən asılı deyil.           Düşmən həmişə kənara çəkilməyi təklif edir, dost isə açıq-açıqına onun tərəfindən əlində silahla çıxış etməyə səsləyir. Qərarsız dövlətlər bir qayda olaraq, qarışmamaqı üstün tuturlar ki, bu da onların iflasına gətirib çixardır. Uduzmuş düşməni əsir tutub və ya öldürməyib soyarlarsa, o, hər an əlinə hardansa silah və atların düşəcəyi və qalib tərəfin üzərinə hücüm edəcəyini gözləyəcək. Sərvət və əsir ödəmələri dövlət deyil, əsgərlər əldə edərsə, qalib dövlət yeni əsgərləri muz tutmaq üçün sərvətləri xalqının belindən çıxaracaqlar və son  nəticədə bu cür qələbə xalqı öz mənfəətini düşünən hökümətlə təmin edir. Əgər, xalqa qarşı deyil, yalnız zülmkarlara qarşı müharibə etmək mümkün olsaydı bu daha məqsədə uyğun olardı (9,s.239).     Münaqişələr məsələsini təqdid edən realistlərdən biri də Hans Morgentau olmuşdur. Geosiyasətdə və beynəlxalq münasibətlərdə milli maraq anlayışını ilk dəfə tədqiqat mövzusu kimi gündəmə gətirən H.Morgentau siyasi realizm düşüncəsindən çıxış edərək, beynəlxalq münasibətlərə milli maraq konsepsiyasını tətbiq etmiş və praqmatik ideyaların inkişafına ciddi töhfə vermişdir. Morgentau hesab edirdi ki, milli maraq böyük və kiçik dövlətlərin xarici siyasətinin və fəaliyyətinin ali məqsədini təşkil edir və onun əsasında dayanır. Morgentau milli maraqları daimi və keçici olmaqla iki qrupa ayırır. Daimi (əsas) maraqlara o:     1)Dövlətin ərazisinin, əhalisinin və institutlarının, xarici ticarətin və investisiyaların, şəxsi mülkiyyətin xarici təhlükələrdən qorunmasını, xarici partnyorlarla əlaqələrin və ittifaqların yaradılmasını;     2)Keçici maraqlara (aralıq maraqlara) isə dövlətin yaşamasında maraqlı və təhlükəli olan varlıqların nəzərə alınmasını, onun həyati maraqlarının və təhlükəsiz milli inkişafının təmin edilməsini, lokal xarakterli və yerli əhəmiyyətli digər mənafelərin qorunmasını aid edirdi (5,s.33).     Morgentau milli maraq nəzəriyyəsini işləyərək, bunun təmin edilməsinin əsasına dövlətin gücünü qoyurdu. O, hesab edirdi ki, dövlətin gücü yoxdursa, onun milli maraqlarının qorunmasından söhbət gedə bilməz. Morgentau dövlətin qüdrətini təkcə onun hərbi gücündə deyil, coğrafi vəziyyəti və təbii ehtiyyatlarında, iqtisadi potensialında, hərbi potensialı və hərbi inkişafının səviyyəsində, əhalisinin sayı, milli mentaliteti və milli ruhunda, əhalinin dövlət siyasətini dəstəkləməsində, diplomatiyasının gücündə görürdü.     Morgentaunun yazdığı “Millətlər arasında siyasət. Hakimiyyət və sülh uğrunda mübarizə” kitabı realistlərin çox mühüm əsəri hesab olunur. Bu əsər İkinci dünya müharibəsindən sonra yazılmışdır və haqlı olaraq beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsinin klassikası hesab oluna bilər. Əsər realizm prinsiplərini möhkəmlətməklə yanaşı yaranmış şəraitdə ABŞ-ın oynayacağı rola intelektual dəstək verirdi. Bu kitabda XX əsrin 40-50-ci illərində beynəlxalq arenada baş verən dəyişikliklərdən bəhs olunur. Bu əsər realizmin prinsiplərini möhməklətməklə yanaşı yaranmış şəraitdə ABŞ-ın oynayacağı rola intellektual dəstək verirdi.          Morgentau öz konsepsiyasını liberalizmin tənqidi üzərində qurur. Onun beynəlxalq münasibətlərin öyrənilməsinə yönəlmiş nəzəriyyəsinin əsasını siyasi realizmin altı prinsipi təşkil edir:     1)Siyasət obyektiv qanunlarla idarə olunur;     2)Beynəlxalq siyasətin dərk olunmasının açarı qüvvə, güc kimi tərif verilən maraq məhfumudur;      3)Zamandan, məkandan və kontekstdən asılı  olaraq  dövlət  hakimiyyətinin formaları  və        mahiyyəti dəyişsə də, maraq məhfumu dəyişməz qalacaqdır;     4)Universal etik prinsiplər dövlətin fəaliyyətini müəyyən etmir;      5)Universal şəkildə razılaşdırılmış mənəvi prinsiplərin məcmusu yoxdur;      6)Siyasi sahə intelektual cəhətdən digər sahələrdən asılı deyil.     Morgentaunun irəli sürdüyü bu altı prinsip mövcud şəraitin intellektual əhval-ruhiyyəsini əks etdirirdi. Bu prinsiplər liberalizmə qarşı yönəlmişdir. Morgentauya görə, beynəlxalq siyasət dövlətlər arasında hakimiyyət uğrunda mübarizədir: milli maraqları güdmək normal, arzuolunan və müəyyən mənada zəruri bir fəaliyyətdir.    Morgentau hakimiyyəti, qüvvəni zorakılıqdan ayırır. Siyasi hakimiyyət, qüvvə-hərbi, yaxud psevdo-hərbi qüvvəyə çevriləndə zorakılıq yaranır. Qüvvə beynəlxalq münasibətlərdə həm vasitə, həm də məqsəddir, çünki əldə qalanda milli maraq da təmin edilmiş olur.       Həm daxildə, həm də beynəlxalq sahədə hakimiyyət, qüvvə uğrunda mübarizə gedir. Lakin daxiili və beynəlxalq siyasətdə mühit fərqlidir. Onun fikrincə, mədəni oxşarlıq, birlik, texniki birləşmə, siyasi təşkilat milli dövləti sabit edir. Buna görə də beynəlxalq nizamdan fərqli olaraq, daxili siyasi nizamızorla dəyişməyə ehtiyyac daha azdır. Daxili siyasətdə sabitliyi, beynəlxalq siyasətdə isə qeyri-sabitliyi dövlətin özü yaradır. Beynəlxalq sahədə hakimiyyət uğrunda mübarizəyə nəzarət edə biləcək mərkəzləşdirilmiş qüvvə yoxdur (3,s.199).      Başqalarına nəzarət, yaxud təsir etmək imkanını ifadə edən hakimiyyət, qüvvə dövlətlərin xarici siyasətini də müəyyən edir. Hər bir siyasi akt hakimiyyəti, qüvvəni saxlamağa, artırmağa, yaxud da nümayiş etdirməyə yönəlmişdir. Üç müxtəlif siyasət qeyd olunan aktlara uyğun gəlir: status-kvo hakimiyyəti, imperializm hakimiyyəti və nüfuz hakimiyyəti (1,s.152).     Hakimiyyət milli marağın inikası olduğuna görə, dövlət öz milli marağını güdməlidir. Milli maraq xarici siyasət üçün yeganə istiqamətverici amildir. Morgentau milli marağın iki elementi arasında fərq olduğunu qeyd edir:      1)Məntiqi cəhətdən tələb olunan və bu mənada zəruri olan;      2)Dəyişən və şəraitlə müəyyən edilən.       Xarici siyasət uzun müddətli məqsədlər (dəyişən element) güdməlidir. İkinci element konkret şəraitlə bağlıdır və submilli, milli və supramilli maraqlarla müəyyən edilir. Qrup maraqları milli səhnədə özünü milli maraqlarla eyniləşdirərək, xarici siyasətin aparılmasına təzyiq göstərə bilər. Milli maraq bilavasitə və ya dolayısı yolu ilə xarici təcavüzlə də zəbt oluna bilər. Morgentauya görə, milli marağın bu iki elementi arasında düzgün balans yaradılmalıdır.       Morgentaunun milli maraq konsepsiyası “mənəvi ləyaqətdən” azad deyil. Mövcud seçimlərdən ən az pis olanı götürmək lazımdır. Morgentauya görə, siyasi fəaliyyət mənəvi dəyərləri hakimiyyət vasitəsilə həyata keçirtmək cəhdi kimi təqdim edilə bilər. Milli maraq bütün xalqlar üçün azadlıqdan və ya iqtisadi rifahdan daha üstündür.      Morgentauya görə, yaxşı diplomatiyadan başqa sülhü daha iki vasitə ilə saxlamaq olar:1)Qüvvələrin balansı vasitəsilə;2)Beynəlxalq hüququn, beynəlxalq mənəviyyatın və dünya ictimai rəyinin normativ məhdudlaşdırılması vasitəsilə.     Ümumiyyətlə, Morgentaunun nəzəriyyəsinə və münaqişələr probleminə nəzər salsaq görərik ki, o, öz nəzəriyyəsini empirik faktlar vasitəsilə əsaslandırmır. O, müəyyən ümumiləşdirmələrə müraciət edir. Morgentau öz nəzəriyyəsinə belə bir müqəddimədən başlayır ki, bütün insanlar hakimiyyətə can atırlar. Bu müqəddimədən belə bir nəticə irəli gəlir ki, beynəlxalq münasibətlər hakimiyyət uğrunda hədsiz toqquşmaların səhnəsidir və hal-hazırda sülhün bərqərar olması isə bu qaydadan müəyyən istisnadır.      Ənənəvi realizmin banilərindən biri Edvard Karr hesab olunur. Realistlər Edvard Karrın yazdığı “Böhranın iyirmi ili” əsərini beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsinin dərsliyi hesab edirlər. Münaqişələr problemi ilə bağlı Karr hesab edir ki,  müharibənin qarşısını almaq istəyi beynəlxalq münasibətlər elminin ilkin istiqamətini müəyyən edərək onu utopiyaya çevirdi. Beynəlxalq sülhə nail olmaq məqsədi beynəlxalq münasibətləri elə bir elmə çevirdi ki, orada arzu təfəkkürdən, ümumiləşdirmə müşahidədən üstün oldu. Karra görə, “hər bir xalq sülhə can atır” fikri mövcud durumun saxlanılmasında maraqlı olan qalib ölkələrin mövqeyinin ifadəsi idi. Müharibədən sonrakı dövr qalib dövlətlərin xüsusi maraqlarını əks etdirirdi və buna görə də Almaniya kimi ölkələr Versal  müqaviləsindən qane deyildi. Karr qeyd edirdi ki, beynəlxalq sistemdə qüvvələrin qeyri-bərabər bölgüsü beynəlxalq münasibətlərin qərərsiz təhlilinin mərkəzi məsələsi olmayınca, müharibə və münaqişələrin səbəbləri düzgün dərk olunmayacaqdır (1,s.172).     Karra görə, liberallar öz fikirlərini mütləqləşdirirlər. Onların universal hesab etdikləri prinsipləri - sülh, maraqların harmoniyası, kollektiv təhlükəsizlik və sərbəst ticarəti prinsip hesab etmək düzgün deyil. Bu “prinsiplər” konkret vaxtda milli marağın konkret anlayışına əsaslanan milli siyasətin şüursuz əks olunmasıdır. Bu, universal maraqların harmoniyası doktrinasının bir hissəsidir. Liberalizmin əsası olan maraqların harmoniyası isə qalib ölkələrdəki elitanın konkret marağıdır. “Maraqların harmoniyası doktrinası ele bir mənəvi plandır ki, elita ondan öz hakim mövqeyini təsdiq etmək və saxlamaq üçün istifadə edir.” Karr qeyd edir ki, “sənaye kapitalizmi və sinfi sistem cəmiyyətin qəbul olunmuş strukturu olan kimi, maraqların harmoniyası haqqında doktrina da öz maraqlarını bütün cəmiyyətin maraqları kimi təqdim etməkləöz üstünlüyünü qoruyub saxlamaq istəyən hakim sinfin ideologiyasına çevrildi”. Lakin beynəlxalq aləmdə onun qəbul edilməsi müharibələrarası sülhün qalxmasına səbəb olur.      Mövcud dünya nizamından razı olmayan, ərazisinin sərhədlərini, yaxud iqtisadi və stratji qüvvəsini dəyişmək istəyən dövlət üçün beynəlxalq sülh universal harmoniya kimi qəbul olunmazdır. Beynəlxalq sülh öz iradəsini, istəyini digər dövlətlərə qarşı qoyan güclü dövlətlərin şüarıdır. Beynəlxalq sistemdə dövlətlər arasında maraqların təbii harmoniyası yoxdur. Yalnız qlobal hakimiyyətin konkret konfiqurasiyasının keçici və müvəqqəti harmoniyası vardır. Müharibə beynəlxalq sistemdə qüvvələrin həyata keçirə biləcəyi yeganə və məqsədə uyğun yoldur. Karr və digər realistlərə görə, beynəlxalq sistemə nəzarət edən qüvvə olmasa, dövlətlərarası münaqişələr labüd olacaqdır. Məcburi yurisdiksiyanın olmaması, yəni anarxiyalı beynəlxalq sistemin mövcudluğu daxili və beynəlxalq siyasət arasında fərqi təsdiqləyir. Vətəndaş cəmiyyətindən fərqli olaraq beynəlxalq sistemdə tənzimləyici qüvvə yoxdur (8,s.23-27).      Məlum olduğu kimi, realistlər beynəlxalq  proseslərin ən geniş yayılmış və aparıcı istiqaməti kimi münaqişəni göstərirlər. Lakin bu o demək deyil ki, realistlər beynəlxalq əməkdaşlıq probleminə fikir vermirlər. Realistlərin bu problemə münasibətinin əsas xüsusiyyətləri aşağıdakılardan ibarətdir:     1.Realizm beynəlxalq əməkdaşlığı dövlətlərarası münasibətlərlə eyniləşdirir. Dövlətlərarası münasibətlərin əsasında isə qarşı tərəflərin bir-birlərinin müstəqilliklərinə hörmət etmələri və bir-birlərinin daxili işlərinə müdaxilə etməmələri durur;     2.Realistlərin fikrincə, dövlətlərarası əməkdaşlığın yaranmasında beynəlxalq mühitin anarxiyalı olması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Başqa sözlə desək, əməkdaşlıq münaqişə və onun olduğu yerdə yaranır;     3.Beynəlxalq əməkdaşlığın əsas məqsədi təhlükəsizlikdirsə, onun ən sadə və ən geniş yayılmış forması hərbi (hərbi-siyasi) ittifaqdır. Hərbi (hərbi-siyasi) ittifaqların yaradılmasında əsas rol qüdrətli dövlətlərə məxsusdur. Məhz onlar kiçik dövlələri zorla bu ittifaqlara daxil edirlər (6,s.98).       Beynəlxalq əməkdaşlıq problemini siyasi realizm mövqeyindən əsaslı şəkildə Arnold Volfers tədqiq etmişdir. Beynəlxalq mühiti anarxiya kimi təsvir edən Volfers qeyd edir ki, öz ölkəsinin başqa ölkələrlə münasibətlərini müəyyən edən və öz dövlətinin adından çıxış edən siyasətçilərin fəaliyyəti milli maraqların qərəzsiz dəyərləndirilməsinə əsaslanmalıdır. Bunun üçün dövlət xadimləri emosiyalara uymamalıdırlar. Belə olan bir şəraitdə əməkdaşlığın əsas məğzi qüvvələrin balansı siyasətinin uğurla həyata keçirilməsinin zəruri şərti kimi qələmə verilir. Onun fikrincə, dövlətlərarası əməkdaşlığın iki növü vardır: daxili istiqamətli və xarici istiqamətli əməkdaşlıq. Daxili istiqamətli əməkdaşlıq dövlətin qrupun daxilində münasibətləri yaxınlaşdırmaq istəyindən irəli gəlir. Burada maraq ölkələr üçün daxili bir amil kimi çıxış edir və xarici təhlükələrdən tamamilə asılı deyil. Xarici istiqamətli əməkdaşlıq isə dövlətlərin ümumi xarici təhlükəyə qarşı mübarizədə səylərinin birləşməsindən irəli gəlir. Bu halda əməkdaşlıq dövlətlərin birləşməsi üçün stimul olan təhlükənin müddətindən asılıdır.      Xarici istiqamətli əməkdaşlıq (Volfersin fikrincə, bura kollektiv müdafiə haqqında müqavilələr və alyanslar daxildir) daxili istiqamətli əməkdaşlıqla müqayisədə problemlərlə az üzləşir. Dövlətlərarası əməkdaşlığın qeyd olunan iki növü ilə yanaşı Volfers üçüncü növünü də göstərir. Üçüncü növü Volfers “qarşılıqlı münasibətlərin minimumu” vəziyyəti kimi təsvir edir. Bu vəziyyətdə elə dövlətlər olur ki, onlar başqa dövlətlərlə mübahisələrə girmək istəmir və bunun üçün də minimal siyasi əlaqələr siyasətini yeridirlər. Məsələn, Birinci dünya müharibəsi ərəfəsində neytrallıq siyasəti yürüdən ABŞ qarşılıqlı münasibətlərin minimumu vəziyyətində idi. Neytrallıq siyasətini yeridən dövlət ümid edir ki, başqa dövlətlər buna cavab olaraq onun daxili işlərinə qarışmayacaqdır və onunla dostluq münasibətində olacaqlar. Lakin ola bilər ki, bəzi dövlətlər neytrallıq siyasətini yeridən dövlətlərdən bu siyasətdən əl çəkməyi tələb etsinlər (7,s.304-305).      Beləliklə, realizm üstünlüyü milli marağa, xarici təhlükənin vacib olmasına, qüvvələr balansına, beynəlxalq aləmdə baş verən hadisələrin rasional dərk olunmasına üstünlük verir.       Bəzi tədqiqatçılar hesab edirlər ki, beynəlxalq əməkdaşlığın problemlərini beynəlxalq strateji mühitin xüsusiyyətlərində axtarmaq lazımdır. Bu səbəbdən onlar beynəlxalq əməkdaşlıqın təhlilini sosioloji yanaşma çərçivəsində aparmağı məqsədə uyğun hesab edirlər. Onların fikrincə, müasir dövrdə beynəlxalq əməkdaşlığın təhlili qlobal transmilli əlaqələrin daha geniş miqyasında aparılmalıdır, çünki yeni şərait istər normativ-hüquqi istərsə də rejim yanaşmalarının məhdudluğunu göstərir. Bu yanaşmaların ümumi çatışmazlığı ondadır ki, beynəlxalq aləmdə baş verən proseslərin səbələrini siyasi rasionallığda, ölkənin iqtisadi inkişafında, qüvvələr balansında, yaxud maddi rifahda görərək, onlar qeyri-maddi faktorların rolunu nəzərə almırlar. Daha konkret desək, bu yanaşmalar beynəlxalq əməkdaşlıqın formalaşmasında və inkişafında sosial normaların və institutların, mədəniyyətlərin və ənənələrin, etnik dəyərlərin rolunu nəzərə alır. Qeyd olunan faktorlar əməkdaşlıqda iştirak edən tərəflərin maraqlarını artırır.     Qloballaşma şəraitində beynəlxalq əməkdaşlıqda iştirak edən subyektlərin müxtəlifliyi artır. Dövlətlərnən yanaşı beynəlxalq əməkdaşlıqda müxtəlif legitimliyə, müxtəlif insanlara, maraqlara malik olan transmilli firmalar, banklar, maliyyə qruppları, müxtəlif peşəkar birləşmələr və s. iştirak edir. Bir qayda olaraq əməkdaşlıqın ümumi qaydaları olmur. Beləliklə, beynəlxalq əməkdaşlıqın təhlilinə dair sosioloji yanaşma bu aktual problemin tədqiq olunmasının imkanlarını genişləndirir. ƏDƏBİYYAT SİYAHISI 1.Abbasbəyli A., Nəcəfov E. Beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsi. Bakı: Mütərcim, 2007, 208 s.2.Макиавелли Н. Государь. М.: Эксмо, 2017, 512 с.3.Моргентау Г. Политические отношения между нациями. Борьба за власть и мир//Социально-политический журнал, 1997, №2, с.189-2014.Цыганков П.А., Цыганков А.П. Социология международных отношений. М.: Аспект-Пресс, 2006, 238 с. 5.Barkin T.S. International Studies Review. Vol.5, No.3. September,2003, p.29-37 6.Baylis J., Smith S., Owens P. The Globalization of World Politics. New-York: Basic Books, 2015, 213 p.7.Carlsnaes W., Surimons B., Risse T. Handbook of International Relations. London: SAGE publications, 2012, 572 p.8.Strange S.The Study of Transnational Relations//International Affairs Journal, Vol 52, July 2006, No3, p.23-279.Trinquier R., Géré F. La Guerre moderne. Paris: Cultures & Conflits, 2009, 343 p. 10.Wendt A. Social Theory of International Politics// Cambridge University Press, 2010, 429 p.

Kırgızistan ve Kazakistan, karşılıklı ticareti 1 milyar dolara çıkarmayı amaçlıyor

Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) Başkanlarının toplantısına katılmak üzere Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’de bulunan Kırgızistan Hükümet Başkanı Muhammetkalıy Abılgaziyev Kazak mevkidaşı Bakıtjan Sagintayev ile ikili görüşme gerçekleştirdi.Görüşmede taraflar ikili işbirliğin güncel konularını ele aldı.Kırgız-Kazak ilişkileri konularına değinen Abılgaziyev, “Kırgız-Kazak müttefik ilişkileri dinamizmi kazanmış, etkin bir siyasi ve ekonomik diyalog sürdürülüyor, şüphesiz iki taraflı işbirliğinin anlamlı bir şekilde doldurulmasına katkıda bulunan her düzeyde temaslar yapılmaktadır. Kazakistan ile stratejik karşılıklı ilişkileri güçlendirmek Kırgızistan’ın dış siyasi yönünün önceliğidir.” ifadelerini kullandı.Ticaret hacmi 1 milyar dolara çıkarılacakİki ülke arasındaki ticaretin, ticaret ve ekonomik ilişkilerin artmasının potansiyelinin büyük olduğunu vurgulayan Kırgızistan Başbakanı, “İki ülkenin Cumhurbaşkanaları ülkeler arasındaki ticaret hacmini 1 milyar dolara çıkarma talimatı vermişti. Bu, karşılıklı ticaret hacmini arttırmak ve ticarete yönelik mevcut engelleri ortadan kaldırmak için şartlar yaratmak için daha yakın işbirliği yapmaya teşvik eder.”şeklinde konuştu.İki devlet başkanının hükümete koyduğu planların hayata geçirilmesi gerektiğini kaydeden Kazakitsan Hükümet Başkanı Bakıtcan Sagintayev, “Kazakistan tarafı, ikili ilişkilerin gelişmesini amaçlayan her türlü inisiyatifi destekler.” dedi.7. Kırgız-Kazak Hükümetlerarası Konseyinin Toplantısı Kazakistan'daToplantının bitiminde, Kazakistan'da iki ülkenin başkanlarının başkanlığında yapılacak 7. Kırgızistan-Kazakistan Hükümetlerarası Konseyinin toplantısını yapmak konusunda anlaşmaya varıldı.Kaynak: http://kabar.kg 

Afrin'de 4500 terörist etkisiz hale getirildi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Zeytin Dalı Harekatı'nın başlangıcından itibaren etkisiz hale getirilen terörist sayısının 4500 olduğunu açıkladı.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Malatya'da TESK Esnaf İftarı programında konuştu. Erdoğan'ın konuşmasından önemli başlıklar şöyle: "Afrin'de 4500 teröristi etkisiz hale getirdik""Afrin'de 4500 teröristi etkisiz hale getirdik. Terör örgütünün sivilleri canlı kalkan olarak kullanacak kadar alçaklaşmasına rağmen bir tek masumun zarar görmesine izin vermedik.""Fırat Kalkanı'nda 3000 DEAŞ'lıyı etkisiz hale getirdik""Fırat Kalkanı Harekatı'nda özellikle Cerablus'ta attığımız adımlar ortada. Bütün bunlar yapılırken 3000 DEAŞ mensubunu etkisiz hale getirdik.""Hamdolsun kendi İHA ve SİHA'mızı üretiyoruz""Savunma sanayinde yüzde 20'ler düzeyindeki yerli üretim oranını yüzde 65'e çıkardık. Kendi güvenlik güçlerimizle birlikte dünyanın farklı ülkelerinde artık bizim ürettiğimiz silahlar, arazi araçları, hücumbotlar, korvetler kullanılıyor. Hamdolsun artık biz insansız hava araçlarımızı üretiyoruz, artık biz silahlı insansız hava araçlarımızı da üretiyoruz. Eskiden Amerika'nın kapısına gidiyorduk, maalesef 'Bugün git yarın gel'. Sonunda 'Kongreden izin çıkmadı.' diyorlardı. İsrail'den aldık 10 tane, onun da birkaç tanesi arızalandı, ondan sonra tamiratı için akla karayı seçtirdiler bize. Fakat şimdi artık biz kendi SİHA'larımızı, İHA'larımızı yapar hale gelince elhamdülillah artık böyle bir derdimiz yok.""Ekonomide 3,5 kat büyüdük, milli gelir 11 bin dolara yükseldi""16 yılda Türkiye ekonomide 3,5 kat büyüdü. Kişi başına düşen milli gelir 3 bin 500'den yaklaşık 11 bin dolara yükseldi. IMF kapılarında birkaç milyar dolar için yalvaran bir ülkeden insani adımlarda dünya birincisi bir Türkiye'ye kavuştuk. Hatırlayın 23,5 milyar dolar IMF'ye borcumuz vardı, bunu ödedik, en son 2013, sıfırladık. Bizim şimdi IMF'ye borcumuz yok. Tam aksine onlar bizden borç istedi. Biz de arkadaşlara 'Verin.' dedik. Ne istiyorlardı? 5 milyar avro. Baktılar ki bu çılgın Türkler bize borç verecek, vazgeçtiler.""Esnafın yükünü hafifletecek düzenlemeleri uygulamaya koyduk""Esnaf başı dara düştüğünde sığınılan bir gönül kapısıdır. Bugüne kadar daima esnaf ve sanatkarlara değer verdik, onları baş tacı ettik. 1964'te yürürlüğe giren ve sizlerin ihtiyaçlarına artık cevap veremeyen Esnaf ve Sanatkarlar Kanunu'nu günün şartlarına göre biz yeniledik. Vergi mevzuatında esnaf ve sanatkarlar lehine çok sayıda değişiklikler yaptık, esnaf ve sanatkarlara makina, ekipman ve demirbaş alımları, iş yeri modernizasyonu ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla 30 bin liraya kadar yüzde 100 faiz indirimli kredi kullanma imkanı getirdik. Emeklilik sonrası esnaflık yapan esnaf ve sanatkarların ödemiş olduğu sosyal güvenlik destek primini kaldırdık. Böylece esnaf ve sanatkarların emekli maaşlarında yüzde 10 artış sağladık. Esnaf ve sanatkarların sigorta primlerinde 5 puanlık indirime gittik, kredi kullanırken taşınmaz mallarının yanı sıra taşınırlarını da teminat olarak gösterebilme imkanı tanıdık. 2011, 2014, 2016 ve 2017 yıllarında esnaf ve sanatkarların borçlarını yeniden yapılandırdık, sizlerin yükünü hafifletecek düzenlemeleri uygulamaya koyduk.""Prim, vergi ve ücret desteği sunacağız""Yeni dönemde yeni teşvik paketlerini esnafın istifadesine sunacağız. Asgari ücret üzerinden ücret, sigorta primi ve vergi yükünü esnafımızla birer ay arayla karşılayarak istihdamını destekleyeceğiz. İmalat sektöründe faaliyet gösteren işverenlerimizin ilave olarak, gençleri istihdam etmeleri durumunda ayrıca prim, vergi ve ücret desteği sunacağız. Bağ-Kur prim borcu olan esnafımızın da sağlık hizmeti almasını sağıyoruz""Siyasetin çıraklarına Türkiye emanet edilmez""Çırağa dükkan teslim edilmez. Siyasetin çıraklarına da Türkiye emanet edilmez. Siyasette hiçbir başarısı, hiçbir tecrübesi olmayanlara ülkenin yönetimini asla veremeyiz.""Tüm vatandaşlarımı TL'ye geçmeye davet ediyorum""Tüm vatandaşlarımızı varlık barışından faydalanarak yurt dışında veya sistem dışında tuttukları paralarını bankalarımıza yatırmaya davet ediyorum. Aynı şekilde döviz hesabı olan vatandaşlarımızı da Türk Lirasına geçmeye davet ediyorum. Gelin Türkiye'nin ekonomisini ve istikrarını döviz kuru üzerinden sarsmaya çalışanlara hep birlikte derslerini verelim."Kaynak: TRT Haber

AB heyeti vize muafiyeti için Türkiye'de

Avrupa Birliği (AB) heyeti, Türk vatandaşlarının AB ülkelerine vizesiz seyahat hakkıyla ilgili teknik müzakereler için Türkiye'ye geldi.Avrupa Birliği (AB) heyeti vize muafiyetinin teknik müzakereleri için Ankara'daydı, görüşmeler Dışişleri Bakanlığı'nda yapıldı.Müzakereler Türkiye'nin Şubat ayında AB'ye sunduğu 7 maddelik yol haritası üzerinden yürütüldü.Türkiye'nin çalışma planı görüşüldüAB heyetinin başkanlığını Göç ve İçişleri Genel Müdür Yardımcısı Simon Modrue yaptı. Türkiye'nin AB'ye sunduğu çalışma planı masadaydı. Ankara'daki görüşmelerde bir diğer hassas başlık terörle mücadeleydi.AB'den terörle mücadele kanunu yumuşatılsın talebiAB tarafı, terörle mücadele yasası ve kişisel verilerin gizliliği konularında daha fazla adım atılmasını istedi.Görüşmelerde AB heyeti, Türkiye'den terörle mücadele kanununda yer alan bazı unsurların yumuşatılmasını istedi.Türk Ceza Kanununda yer alan bazı hususların, ifade özgürlüğüne alınması gerektiği iletildi.Türkiye AB'nin talebine karşıAnkara ise, terör örgütlerinin Türkiye'ye yönelik saldırıları sürerken AB'nin Terörle Mücadele Kanunu'nda değişiklik istemesine karşı çıkıyor. Görüşmelerde AB heyetine Ankara'nın kırmızı çizgileri ve hassasiyetlerinden bahsedildi.Vize muafiyeti iki aşamalıAB tarafına göre Türkiye ile vize serbestisi süreci iki aşamalı.Bunlardan ilki teknik süreç. AB Komisyonu, iki tarafın üzerinde anlaştığı 72 kriterin hepsinin tamamlanması istiyor.AB Komisyonu, üye ülkelere öneri yapacakTeknik sürecin ardından AB Komisyonunun, üye ülkelere bir raporla kriterlerin yerine getirildiğini haber vermesi ve vize muafiyetinin uygulanmasını önermesi gerekiyor.Bunun ardından üye ülkelerin iç işleri ve adalet bakanlarından oluşan konseyin vize muafiyeti için uzlaşıya varması isteniyor.Ardından Avrupa Parlamentosuna gidecekBunun ardından konu Avrupa Parlamentosuna gidiyor ve burada da belgenin onaylanması gerekiyor.Avrupa Parlamentosu için Mayıs 2019’da seçimler yapılacak.Türkiye'nin beklentisiTürkiye, vize muafiyeti oylamasının parlamento seçimleri sonrasına kalmamasını ve hızlı bir süreç işletilmesini bekliyor.Türkiye ile AB arasında Vize Serbestisi Diyaloğu Mutabakat Metni ve Geri Kabul Anlaşması 16 Aralık 2013 tarihinde Ankara’da imzalanmıştı.180 gün içinde üç aylık vizesiz girişVarılan uzlaşı, Türk vatandaşlarının Schengen alanına vizesiz seyahatlerinin Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması’nın 1 Ekim 2017 itibarıyla tüm hükümleriyle uygulanmasının ardından 2018 yılı içerisinde sağlanmasıydı.Vize serbestisi, biyometrik pasaportu olan Türk vatandaşlarının Schengen bölgesine 180 gün içinde üç aylık vizesiz giriş imkanı öngörüyordu.Kaynak: TRT Haber, AA

Türkiye'nin ilk sondaj gemisine 'Fatih' ismi verildi

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, "Sondaj gemimize güçlü mirasımızı yaşatması ve yeni dönemi başlatması için 'Fatih' ismini koyduk" dedi.Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, Türkiye'nin ilk sondaj gemisinin Akdeniz'e uğurlandığı törende konuştu.Albayrak, törende yaptığı konuşmada, "Sondaj gemimize güçlü mirasımızı yaşatması ve yeni dönemi başlatması için 'Fatih' ismini koyduk." dedi."İlk sondajı yapmak üzere uğurluyoruz"Albayrak, "2,600 metre derinliğinde Antalya açıklarındaki ilk sondajı bu yaz yapmak üzere Fatih'i uğurluyoruz." diye konuştu.İkinci gemi bu yıl geliyorAlbayrak, bu noktada bir müjdeli haberi daha paylaşmak istediğini dile getirerek, Türkiye'nin bayrağını hem Akdeniz'de hem Karadeniz'de dalgalandırmak için bir sondaj gemisinin yeterli olmayacağını belirtti.Türkiye'nin haklarını sonunu kadar değerlendirip gaz ve petrol arayacağının altını çizen Albayrak, şöyle devam etti:"Şimdi, bu stratejiye bir gemi yeter mi? Bir Akdeniz'de Fatih, Karadeniz için de Fatih'in yanına ikinci gemimizi de ekleyerek Oruç Reis ile Barbaros Hayrettin gibi, inşallah denizlerinde aktif olmayan eski Türkiye'ye nazire yaparcasına denizlerimizi karış karış arayacağız. Bu ikinci gemimizi de bu yıl içinde TPAO portföyüne katacağız. İnşallah Akdeniz'de TPAO'nun, Türkiye'nin dönemi olacak. TPAO, Akdeniz'de kendi bayrağı, yerli ekipmanı ve mühendisleriyle dünyada ses getiren bir şirket olacak. Bu vizyon kararlılık, çok daha güçlü bir duruş ve ileri görüş istiyor. Daha vaat döneminde batıya mavi boncuk dağıtanlar, Türkiye'yi de Kıbrıs Türklerini de batıya karşı savunamazlar."Kara sondajları da sürecekAlbayrak, geçen hafta Hakkari Çukurca'da sıfır noktasında karada sondaj çalışması için yeni süreci başlattıklarını anımsattı.Burada ilk kulenin faaliyete geçtiğini belirten Albayrak, petrol ve gaz endüstrisinde bugün kullanılan ekipmanların yerli üretimle imal edileceğini söyledi.Albayrak, yerli ve milli kaynakları sisteme daha fazla entegre ederek dışa bağımlılığı azaltacak her hamleyi desteklediklerini belirterek, "Birileri konuşuyor, AK Parti yapıyor. Vatandaşlarımızla konuşurken birisi 'AK Parti'ye o kadar güveniyoruz ki, Cumhurbaşkanımız aya dört şeritli yol yapacağım dese, inanırız' dedi. AK Parti icraatları hayata geçirme noktasında çıtayı o kadar yükseğe koydu ki, bu sorumluluk ve bilinçle büyük ve güçlü Türkiye hedefine sağlam adımlarla yürümemiz için daha çok çalışmamız lazım." değerlendirmesinde bulundu.Gemiye canlı bağlantıKonuşmasının ardından geminin kaptanına bağlanan Albayrak, "Her şey hazır mı?" diye sordu.Kaptanın hazırlıkların tamamlandığını belirtmesi üzerine Albayrak, "Bütün Türkiye sizi izliyor, 81 milyonun yükü omuzlarınızda. Akdeniz'den milletimize en kısa sürede sevinçli haberler getirmeniz duasıyla. Bir de ramazanda yola çıkıyorsunuz, beklentimiz yüksek kaptanım. Vira bismillah." dedi.Türkiye'nin ilk sondaj gemisi olma özelliğini taşıyan Fatih Sondaj Gemisi, Norveç'in güney kıyısında bulunan Hoylandsbygda limanından yola çıkarak 31 Aralık 2017'de Dilovası'ndaki limana ulaşmıştı.Kaynak: AA

Parlamento’dan Tarihi Karar: Nazarbayev, Güvenlik Konseyi’nde Ömür Boyu Başkan

Kazakistan Parlamentosu’ndan tarihi karar. Millî Güvenlik Konseyi ile ilgili kanunda yapılan değişiklikleri, Meclis’in ardından Senato da onayladı. Kanunu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in imzalaması durumunda, Güvenlik Konseyi’ne “anayasal koordinatör” statüsü verilecek. Bunun yanında “Kazakistan’ın İlk Cumhurbaşkanı” yasasına göre Nursultan Nazarbayev’e konseyde ömür boyu başkan olma hakkı tanınacak.Yeni kanuna göre, Güvenlik Konseyi’nin anayasal düzen, devlet bağımsızlığı, toprak bütünlüğünün yanı sıra ülkenin milli çıkarları ile siyasi istikrarını korumak için ulusal güvenlik ve savunma alanındaki politikaları koordine edeceği planlanıyor.Kanun taslağının, Kazakistan Cumhuriyeti Güvenlik Konseyi’nin faaliyetinin yasal statüsünü, yetkinliğini ve örgütlenmesini belirleyeceği bekeniyor.Güvenlik Konseyi ayrıca, ulusal güvenlik, savunma, hukuk ve düzen alanlarında yasaların uygulanması üzerinde kontrolü sağlayacak. Bu amaçlar için tahsis edilen fonların etkin kullanımını da kontrol edecek.Güvenlik Konseyinde Nazarbayev’e ek olarak 11 üye yer alıyor. Onlar; Meclis ve Senato başkanları, Başbakan, Devlet Sekreteri, Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı, Güvenlik Konseyi Sekreteri, Başsavcı, Ulusal Güvenlik Komitesi (KNB) Başkanı, Dışişleri Bakanı, Savunma Bakanı ve İçişleri Bakanı.İlgili kanun Parlamento’nun alt kanadı Meclis’te 22 Mayıs’ta onaylanmıştı. Yasa tasarısı kabul edildikten bir hafta sonra Senato’nun Anayasa Hukuku, Yargı Reformu ve Yasa Tasarısı ile ilgili Komitesine iletildi.Adalet Bakanı Marat Beketayev, Güvenlik Konseyi ile ilgili kanuna yapılan değişikliklerin Kazakistan Anayasası’nın Cumhurbaşkanı Yasası’na göre uygun bir şekilde gerçekleştirildiğini belirtiyor.kaynak: kazakistan.kz

TÜRKPA Genel Sekreteri: ‘Aytmatov’un doğumunun 90. yılını kutlamak görevimiz’

TÜRKPA Genel Sekreteri Altınbek Mamayusupov, “Cengiz Aytmatov’un 90.yıldönümünü kutlamak bizim öncelikli görevimizdir.” dedi.Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de yapılan dünyaca ünlü yazar, kalemiyle dünyayı fetheden Cengiz Aytmatov’un doğumunun 90. yılına ithaf edilen etkinliğe katılan Kırgız TV sunucusu Assol Moldokmatova TV’ler ve Kabar ajansı için bir dizi görüşme ve röportaj yaptı.Yaptığı röportajlar hakkında paylaşımda bulunan Moldokmatova, “TÜRKPA (Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi) Genel Sekreteri, vatandaşımız Altınbek Mamayusupov’un Azerbaycan’da Cengiz Aytmatov'un eşsiz çekimleri ile fotoğraf sergisi düzenlemesine hayran kaldım. Altınbek Mamayusupov, anma törenini Azerice konuşarak açtı. Onun okuryazarlığı, birçok alanda farkındalığı, birçok diplomatın taklit edilmesi için bir örnektir.” ifadelerini kullandı.Aşağıda Moldokmatova’nın TÜRKPA Genel Sekreteri Mamayusupov’la yaptığı röportajı sunuyoruz.- Türk dili konuşan ülkelerin parlamentolarının etkileşimine yönelik beklentiler nelerdir?- Bildiğiniz gibi, 90'lı yılların başlarında, Türk dili konuşan ülkeler arasındaki işbirliği hızlanmış bir hızla gelişmeye başladı ve ülkeler arasındaki bu ilişkiler zamanla çok yönlü doğaya kavuştu. Aynı zamanda, ikili ilişkilere ek olarak, çok taraflı işbirliği, devlet başkanlarının zirveleri yapıldığında tamamen istişari bir nitelikteydi. Zaman içinde, ülkeler arasındaki ortak etnik, kültürel ve tarihsel kökler tarafından birleştirilen yüksek düzeydeki ilişkiler, nitelik olarak diğer işbirliği mekanizmalarına ihtiyaç duyulan koşullarda yeni bir gerçeklikti. 1993 yılında kurulan TÜRKSOY örgütünün 1990'lı yılların başından beri kültürel işbirliğinin çoktan yapılması halinde, diğer önemli faaliyetler kurumsal formatın dışında gelişmiştir. Böylece, bu yüzyılın ilk on yılının sonunda, Türk dili konuşan ülkeler, çok taraflı işbirliği için kurumsal bir çerçeve oluşturmaya başladılar. Üstelik bu çerçeve çok-düzeyli bir yapıya kavuşmuştu: hükümetlerarası düzeyde Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi kuruldu, ya da kısaca Türk Konseyi, Türk Dili Konuşan Ülkeler Parlamenter Asamblesi kuruldu, kısaca TÜRKPA, Uluslararası Türk Akademisi, bilimsel ve akademik işbirliğinin geliştirilmesine dahil oldu; Türk dünyasının uluslararası kültürel değerler düzeyi, Türk Kültürü ve Mirası Fonu'nun sorumluluğundadır.Parlamentolararası işbirliğinin gelişmesine gelince, bu işbirliğinin abartılı olmadan potansiyeli çok büyüktür. Gerçek şu ki, ülkelerimiz arasındaki ilişkiler, mecazi anlamda, giderek daha fazla nüanslar kazanıyor, başka bir deyişle, Türk dünyasındaki entegrasyon süreçleri, şimdiki zamanın eğilimi oldu. Türk ülkeleri arasında yakın ekonomik, sosyal, politik, kültürel ve bilimsel ilişkilerin güçlendirilmesine şahit oluyoruz. Ancak bu süreçler, her şeyden önce, ortak bir yasal çerçevenin oluşturulmasını, uygun bir yasal temeli oluşturmayı gerektirir. Bu nedenle, Türk işbirliği Türk Telekom'un kilit yapısı olan ve parlamento boyutunda olan TÜRKPA, Türk dili konuşan ülkelerin entegrasyonu için bir yasal çerçeve oluşturmak ve geliştirmek için çağrıda bulunuyor. Özellikle sorulan sorunun cevabını dile getirerek, Türk dili konuşan ülkelerin parlamentolarının karşılıklı etkileşiminin olumlu olduğunu söyleyebiliriz, bizim görevimiz bu etkileşim için mevcut büyük potansiyeli gerçekleştirmektir.- Bu yıl Azerbaycan'ın büyük yazarlarından biri Anar Rzaev'in 80. yıldönümünü kutlanıyor. Bu etkinliğe adanmış etkinlikler düzenlenecek mi?- Evet, bilindiği gibi, Azerbaycanlı büyük yazar, şair ve senaryo yazarı Anar Rzaev bu yılın Mart ayında 80 yaşına geldi. Bu tarihin önemli olması, yazar Anar’ın Kırgız halkının büyük bir dostudur. Rzaev, büyük yazar Çengiz Aytmatov'un yakın arkadaşıydı ve halklarımız arasındaki ilişkilerin gelişmesine, toplumlarımız arasındaki ahlaki ve manevi bağların güçlendirilmesine katkıda bulunduğundan, iki seçkin insan arasındaki bu dostluğun tahmin edilmesi zordur. Tabii ki organizasyonumuz, Türk dünyasında önemli kültürel ve sanat figürlerine adanmış olayları düzenleme olasılığını düşünüyor.- Bu yıl, büyük yazar Cengiz Aytmatov'un yaratıcılığının ölçeğiyle uyumludur. Bu konuya özel önem veriyorsunuz. Azerbaycan'da, Aytmatov'un çalışmalarına özellikle saygı duyulmaktadır. Jübile olayları hakkında daha fazla bilgi verir misiniz?- Bildiğiniz gibi, 2018 yılı, Türk dili konuşan ülkelerde tarihsel ve kültürel açıdan büyük önem taşıyan jübileiler açısından zengindir. Bu bağlamda, Cengiz Aytmatov'un yıldönümü, elbette, büyük yazarın kişiliği ve mirasının ölçeğinin ölçeğinde ön plandadır. Bu nedenle, Cengiz Törökuloviç'in 90. yıldönümünü kutlamak ve böylece, Aytmatov'un mirasının tanıtılmasına, onun korunmasının ve gelecek nesillere aktarılmasının mütevazı katkısını yapmaya görevimizi kabul ediyoruz.- TÜRKSOY ve TÜRKPA pek çok yönden tamamlayıcı ve aktif olarak işbirliğine girdi, bugün ne ölçüde işbirliği kuruldu?- Yukarıda da belirttiğimiz gibi, TÜRKSOY, kurumsal düzeyde ülkelerimiz arasındaki işbirliğinin öncüsü olan Türk işbirliğinin ilk kurumu. TÜRKSOY çerçevesinde kültürel işbirliği, Türk ülkeleri arasındaki ilişkileri niteliksel olarak farklı bir düzeye getirdi. TÜRKSOY'un faaliyetleri sayesinde, uluslararası toplum Türk dünyasının kültürel mirası, değerleri, müzikal ve folklor gelenekleri hakkında son yıllarda daha fazla şey öğrenilmiştir. TÜRKPA, diğer Türk işbirliği kurumları gibi, kültür ve sanat alanındaki ilişkilerin gelişmesinde 25 yıllık büyük organizasyon deneyimini de dikkate alarak, TÜRKSOY ile etkileşime büyük önem vermektedir. Mevcut aşamada, TÜRKPA, Türk dili konuşan ülkelerinin ortak kültürel mirasını koruma ve kullanma çabalarının engellenmemesini sağlamak için TÜRKSOY ile özel projeler yürütmek, yasal tavsiyelerde bulunmak ve yasal destek sağlamakla ilgilenmektedir.- Etkinliği Azerbaycan dilinde açtınız, hangi dönem için bu konuda uzmanlaştınız?- Bu soruyu cevaplarken, organizasyonumuzun sekretaryasının Azerbaycan'da bulunduğunu ve Azerbaycan dilini öğrenmekten başka bir seçeneğim olmadığını belirtmek isterim (gülümseyerek). Bunun yanı sıra, fonetik farklılıklara rağmen dilimizin büyük Türk kökü olması büyük bir avantajdır. Bu nedenle, her Kırgız vatandaşının kısa sürede Azerbaycan dilini öğrenebileceğini düşünüyorum.-Azerbaycan’ın nesini daha çok sevdiniz?- Tarihsel olarak, Azerbaycan her zaman çeşitli uygarlıkların kavşağında yer almıştır ve bu, Azerbaycan halkının, onların geleneklerinin ve göreneklerinin oluşumuna dair bir iz bırakmıştır. Her şeyden önce, farklı kültürlerin bu bileşimi, doğu ve batı unsurlarının sentezinden etkilendim, ki bu da Bakü'nün başkenti ve diğer şehirlerin mimari görünümünü etkiledi. Ve bu bağlamda, Azerbaycan çok kültürlülüğünün fenomeni ülkenin ziyaret kartıdır.- Kültürel mirasın korunmasının önemi açısından Azerbaycan, Sovyet sonrası mekân için bir örnektir. Bir prioriyi ne öneriniz?- Öncelikle şunu vurgulamak isterim ki, Azerbaycan'ın uluslararası arenada büyüyen otoritesi, dinamik gelişimi, Türk dünyasının itici güçlerinden biridir. Eski ve zengin kültür ve sanat, sosyal ve ekonomik ilerleme ve Azerbaycan'ın en önemli varlığı olan insan kaynağı, tüm bölgesel ve küresel süreçlerde tonu belirledi. Bu zor süreçlerin ardında Azerbaycan, barış ve güvenliğin sağlanması için başarılı bir platform olan küresel işbirliği ve diyalog alanı haline geldi.- Röportaj için teşekkür eder ve başarılarınızın devamını dilerim.Foto: Aycan NurlanbekovaKaynak: kabar.kg

Şabolotov: ‘AGİT PA sonbahar oturumu ülkede parlamentarizmin gelişmesine büyük katkı sağlayacak’

Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te bu yıl ilk kez Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Parlamenterler Asamblesi (AGİT PA) sonbahar oturumu düzenlenecek.Konuyla ilgili konuşma yapan Kırgızistan Meclisi (Cogorku Keneş) İdaresi Başkan Yardımcısı Tacimamat Şabolotov, AGİT PA oturumunun demokratik temellerinin güçlendirilmesine ve ülkede parlamenterlik kurumunun gelişmesine büyük katkı sağlayacağını bildirdi.AGİT PA sonbahar oturumunun bu yıl 3-6 Ekim tarihleri arasında yapılacağını anımsatan Şabolotov, toplantıya Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’dan 57 heyetin hazır bulunacağını ifade etti.AGİT PA sonbahar toplantısının önemine değinen Cogorku Keneş İdaresi Başkan Yardımcısı, söz konusu oturumun katılımcı ülkelerin parlamenterleri arasında diyalog için bir platform haline geleceğini, ayrıca oturumda demokratik temellerin güçlendirilmesi ve ülkede parlamenterlik kurumunun gelişmesine büyük katkı sağlanacağını sözlerine ekledi.Buna ek olarak, Şabolotov’a göre, Kırgızistan turist ve yatırım çekiciliğini göstermek için büyük fırsatlara sahip olacak.

Türk Kızılayı Kırgızistan'da yetimlere iftar verdi

Türk Kızılayı, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'teki Altın Yuva Talebe Yetimhanesi'nde iftar verdi.Anadolu Ajansı'nda yer alan habere göre, Türk Kızılayı tarafından Dünya Yetimler Günü dolayısıyla Arnavutluk, Kosova, Makedonya, Bosna Hersek, Kırgızistan ve Erbil'de iftar verildi.Türk Kızılayı'nın Kırgızistan'ın Çuy Bölgesine bağlı Issık Ata İlçesi Novo-Pokrovka köyündeki yetimhanede düzenlediği iftara, Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Cengiz Kamil Fırat'ın eşi Vasiliki Fırat, Kırgız ve Türk Kızılayı temsilcileri ile Türk iş adamları katıldı.Altın Yuva Talebe Yetimhanesi Müdür Yardımcısı Şakir Dursunoğlu'nun ev sahipliğinde verilen iftarda, çocuklara geleneksel yemekler ikram edildi.İftarı organize eden Türk Kızılayı Temsilcisi Fatih Aytekin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ramazan ayı faaliyetleri kapsamında "Dünya Yetimler Günü" dolayısıyla, Kırgızistan'da yetimlere iftar verdiklerini aktardı.Türk Kızılayı'nın dünyanın 34 ülkesinde iftar programları düzenlediğini vurgulayan Aytekin, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te, üç ayrı yetim yurduna ramazan ayına özel hazırlanan gıda paketlerinin dağıtımını gerçekleştirdiklerini sözlerine ekledi.İslam İşbirliği Teşkilatı'nın (İİT), her yıl ramazan ayının 15. gününü "Dünya Yetimler Günü" ilan etmesi dolayısıyla yetimlere özel iftar etkinlikleri düzenleniyor.AA muhabirine konuşan Türk Kızılayı Irak Delegasyonu Başkanı Güven, Herşem Kampı'nda bin 500 kişiye iftar verdiklerini ve 380 koli de gıda yardımında bulunduklarını ifade etti.

Kazakistan Dışişleri Bakanlığı “Astana: Barış Kenti” Uluslararası Konferansı düzenleyecek

Kazakistan Dışişleri Bakanlığı Basın srvisinden GBNews’e edinilen habere göre, Uluslararası konferans, Astana'nın yaratılışınının ve ülkenin başkenti oluşunun 20. yılı kutlamalarının bir parçası olarak 5 Haziran 2018 tarihinde Astana'da yapılacak.Konferans, öncelikle Astana'nın Kazakistan ve daha geniş Orta Asya bölgesi için politik ve diplomatik önemine odaklanacak.Konferans, İtalya'nın eski Dışişleri Bakanı Franco Frattini'yi, İslam İşbirliği Teşkilatı eski Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu'nu, Şanghay İşbirliği Teşkilatı eski Genel Sekreteri Muratbek Imanaliev'i, Birleşmiş Milletler Özel Vekili Yardımcısı Ramzi Ezzeldin Ramzi'yi, Suriye, yanı sıra uluslararası kuruluşların temsilcileri, parlamenterler, uluslararası güvenlik, finans, sürdürülebilir kalkınma alanında uzmanları bir araya getirecek.Konuklar, Astana'nın oluşumuna uluslararası politikaların merkezi olarak kişisel destek veren ve katkıda bulunan önde gelen isimlerden haberdar olacaklardır. Konferans ayrıca, ekonomik, kalkınma ve güvenlik sorunlarıyla başa çıkmada bölgesel ve küresel düzeyde diyalog ve arabuluculuk rolünü tartışmak için bir fırsat sunacak.Yirmi yıl içinde, Kazakistan'ın başkenti Orta Asya'nın önde gelen finans, ekonomi ve iş merkezi haline geldi. Her yıl daha fazla sayıda uluslararası firma Astana'da uluslararası deneyimlerini paylaştıkları, işbirliğini tartıştıkları ve bölgedeki küresel yenilikleri teşvik ettikleri bir üs oluşturdu.Konferans, Astana'yı Avrasya'da önde gelen bir finans merkezi olarak tartışmak için bir fırsat da sağlayacaktır. Temalar, sürdürülebilir bir çevre, akıllı teknolojiler ve üretken insan sermayesinin geliştirilmesi için yatırımların ve yerel sermaye piyasalarının rolünü içerecektir.

Kazakistan'da ilkokula kayıt 5 yaşında olacak

Kazakistan'da Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan yeni yönetmeliğe göre 5 yaşındaki çocuklar, bu yıldan itibaren birinci sınıfa gidebilirler.Kazakistan Eğitim ve Bilim Bakanlığı, çocukların okula kabulüne ilişkin yeni kuralları onayladı.Bakanlığın basın servisinde yer alan habere göre, cari takvim yılında 7 yaş yaşını dolduran ve 6 yaşını dolduracak olan tüm çocuklar artık ilkokula kaydı yapılacak.Buna göre, Eylül-Aralık aylarında doğan ve takvim yılının bitiminde 6 yaşını dolduracak olan 5 yaşındaki çocuklar, bu yıldan itibaren birinci sınıfa gidebilirler.Eğitime kabul edilmesinin reddedilmesi durumunda, veliler veya öğrencinin yasal temsilcileri ikamet yerinde bulunan yerel eğitim otoritelerine müracaat edecekler denildi Eğitim Bakanlığı bildirisinde.Eğitime başlayacak çocukların dokümanları 1 Haziran'dan 30 Ağustos'a kadar kabul edilecek. Bu belgeler listesinden ikamet yerinden alınan belge çıkartıldı.

Kırgızistan'ın dijital transformasyonuna Türkiye'den katkı

Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Cengiz Kamil Fırat: - "Türk işadamları ve girişimcilerinin Kırgızistan'ın dijital transformasyonuna katkıda bulunmalarını destekliyoruz" - Kırgızistan Ekonomi Bakan Yardımcısı Almaz Sazbakov: - "Kırgızistan'da dijital ekonomiye geçme süreci başladı".Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Cengiz Kamil Fırat, "Türk işadamları ve girişimcilerinin Kırgızistan'ın dijital transformasyonuna katkıda bulunmalarını destekliyoruz." dedi.Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi (KTMÜ), Manisa Celal Bayar Üniversitesi (CBÜ) ve Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) iş birliğiyle başlayan 9. Uluslararası Girişimcilik Kongresi'nde konuşan Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Fırat, Türk işadamları ve girişimcileri Kırgızistan'a yatırım yapmaya davet etti.Dijitalleşme ve yeni ekonomik modele geçiş konularının Kırgızistan'ın gündeminde olduğuna dikkati çeken Fırat, "Dijital transformasyon ve girişimcilik konusu Kırgızistan'da çağ atlatacak bir unsurdur. Ülkede ekonominin alt yapısı kurulmuştur. Ülkede yetişmiş kalifiyeli iş gücünü bulabileceksiniz. Biz bu bağlamda, Türk girişimcilerin Kırgızistan'a gelmelerini destekliyoruz." diye konuştu.- "Kırgızistan'da dijital ekonomiye geçme süreci başladı"Kırgızistan Ekonomi Bakan Yardımcısı Almaz Sazbakov da ülkesinde dijital ekonomiye geçme sürecinin başladığını vurgulayarak, bu şekilde vatandaşların yaşam seviyesini yükseltmeyi ve girişimcilik şartlarını kolaylaştırmayı hedeflediklerini belirtti.Dijital dönüşüm sürecinde Kırgızistan'da hayata geçirilen projelere değinen Sazbakov, "Günümüzde devlet hizmetlerinin 19 türünü elektronik ortama taşıdık. 2017 yılında ülkedeki havaalanı gümrüklerinde 'e-gates' geçme sistemini kurduk. Elektronik vize uygulamasına geçişini gerçekleştirdik. Ana okullarda ve kreşlerde 'elektronik sıra' uygulamasını başlattık. İki hastaneyi elektronik tıbbı kayıt sistemi ile tanıştırdık." dedi.- "AKINSOFT fabrikasının sahibini Kırgızistan'a konuşmacı olarak getirdik"Manas Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dekanı ve Kongre Koordinatörü Prof. Dr. Hakan Çetintaş da AA muhabirine yaptığı açıklamada, kongre ile Kırgızistan'ın dijitalleşme konusunda bilgilendirmesine katkıda bulunmayı ve yeni projeler üretmeyi hedeflediklerini söyledi.Çetintaş, Türkiye'de yapay zekalı robotların üretiminin yapıldığı fabrikanın sahibi Özgür Akın'ı konuşmacı olarak getirdiklerini belirterek, "Biz Türkiye'de tanınmış kişinin, bilgi, beceri ve tecrübesini Kırgızistan ile paylaşmasını arzu ettik. Umut ederiz, bu paylaşımların neticesinde Kırgızistan kendisine yol haritasını belirler diye bekliyoruz." diye konuştu.- Kongrede 14 oturumda 59 sunum yapılacakBişkek'teki Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesinin ev sahipliğinde iki gün sürecek "Girişimcilikte Dijital Dönüşüm: Fırsatlar ve Politikalar" ana temalı kongrede 14 oturumda 59 sunum yapılacak.Manas Üniversitesinin önderliğinde 2006 yılında başlatılan Uluslararası Girişimcilik Kongreleri ile Türk cumhuriyetlerinde girişimciliği teşvik etmek, genç potansiyel girişimci adayları özendirmek ve problemlere ortak çözümler üretmek hedefleniyor.

Astana’da Uluslararası Konferans Yapılacak

Astana, 7-8 Haziran tarihleri ​​arasında, Expo salonunda, Kazakistan hükümeti, profesyonel kurum ve uluslararası büyük şirketlerin katılımıyla “Engelleme yönetmeliği: fırsatlar ve riskler” başlıklı ilk uluslararası konferansa ev sahipliği yapacak.konferansın açılışını Kazakistan Başbakan Yardımcısı Askar Jumagaliyev gerçekleştirecek.Etkinliğin amacı engelleme teknolojisinin kullanımının yasal, finansal ve bilgi düzenlemesi alanında en iyi küresel deneyimi elde etmektir.Konferans kapsamında yabancı uzmanların konuşmaları, farklı ülkelerdeki özel örneklerin analizleri, devlet konuşmacıları için master sunumlar yapılacak. Yüksek rütbeli memurların ve önde gelen danışmanlık şirketlerinin katılımıyla yuvarlak masa toplantıları düzenlenecek.

Yalova'da Kırım Sürgünü Anıtı'nın açılışı yapılacak

Yalova Belediyesi tarafından yapılan "Kırım Sürgünü Anıtı'nın"açılışı 6 Haziran'da yapılacak. Yapılan "Kırım Sürgünü Anıtı'nın" masraflarını Yalova Belediyesi üstlenirken anıtın yapımı Kırım Tatarı olan Ümit Cessur tarafından gerçekleştirildi."Kırım Sürgünü Anıtı'nın" bir yüzünde İsmail Bey Gaspıralı'nın"Dilde, fikirde, işte birlik" sözleri yer alırken anıtın diğer yüzünde Numan Çelebicihan tarafından yazılan "Ant Etkenmen'in" sözleri yer alıyor. Yalova Kırım Türkleri Derneği Başkanı Metin Aydın, "Kırım Sürgünü Anıtı'nın açılışında sizleri de aramızda görmekten onur duyarız" mesajıyla tüm Yalova halkını anıtın açılışına davet etti.Kaynak: qha

Ukrayna'da yasaklandı, gözünü Türkiye'ye dikti

Rus Mail.Ru Grubu ve Turkcell internet hizmetleri alanında işbirliği konusunda görüşmelere başladı.Rusya'nın en büyük internet şirketlerinden Mail.ru Group, Turkcell ile internet hizmetleri alanında iş birliği görüşmelerine başladı.Mail.ru Group tarafından yapılan ve Sosyal medya ile e-posta alanında olası iş birliğinden söz edildiğinin belirtildiği açıklamada görüşlerine yer verilen Mail.ru Group Üst Yöneticisi Boris Dobrodeyev, dünyanın en büyük telekomünikasyon firmalarından Turkcell ile başarılı bir stratejik ortaklık geliştirmek istediklerini vurgulayarak, “E-posta servisimiz, Turkcell’in dijital hizmetlerine yönelik ekosistemini güçlendirebilir. Yüksek bir potansiyeli olduğunu düşündüğümüz sosyal ağlarımızın da Turkcell gibi yerel ve güçlü bir ortakla, Türkiye’de büyük bir sosyal platforma dönüşebileceğini düşünüyoruz.”değerlendirmesinde bulundu.Turkcell Genel Müdürü Kaan Terzioğlu ise Rus iletişim ve eğlence hizmetleri devlerinden Mail.ru Group ile görüşmelere başlamaktan memnuniyet duyduklarını dile getirerek, “Bu adım, küresel dijital çözümler sunmak için uluslararası iş birliği çerçevesinde yeni adımlar geliştirmemize yardımcı olacaktır.” dedi.Rusya’nın en büyük sosyal medya siteleri VKontakte, Odnoklassniki ve Moy Mir’in sahibi olan Mail.ru Group, aynı zamanda dijital oyun, anlık mesajlaşma uygulamaları gibi farklı alanlarda da hizmet veriyor.UKRAYNA'DA MAİL.RU YASAĞIUkrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, 15 Mayıs 2017 tarihinde “Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi’nin 28 Nisan 2017 tarihli Kişisel özel ekonomik ve diğer kısıtlayıcı tedbirlerin (yaptırımların) uygulanması hakkında kararına ilişkin” 133/2017 No’lu kararnameyi imzalamıştı. Söz konusu kararname, Rusya'nın en popüler internet arama motoru Yandex servislerine, “VKontakte” ve “Odnoklassniki” sosyal ağlarına erişiminin yasaklanmasını öngörüyor. Bahsi geçen sosyal ağlara erişim, Mail.Ru Grup şirketine uygulanan yaptırımlar çerçevesinde yasaklanırken, Mail.ru sitesi de bloke edilmişti.Kararın yürürlüğe girmesinin ardından mail.ru Ukrayna’daki ofisini kapatarak Rusya’ya taşınma kararı almıştı.Kaynak: qha

Türk Konseyi Genel Sekreteri Büyükelçi Ramil Hasan’ın Azerbaycan Halk Cumhuriyeti`nin 100. Kuruluş Yıldönümü vesilesiyle tebrik mesajı;

Bağımsız Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin 28 Mayıs 1918 tarihinde "İstiklal Bildirisi" ile ilan edildiği ve Azerbaycan Cumhuriyeti idealinin gerçekleştiği  bu kutlu günün 100. Yıldönümünü idrak etmekteyiz.  Türk Konseyi ve Şahsım adına, tarihte önemli bir dönüm noktası teşkil eden Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin Kuruluşunun 100. Yıldönümünü en içten dileklerimle kutlar, hem Azerbaycan Cumhuriyeti`ne hem de tüm Türk Dünyasına barış, esenlik ve refah dolu bir gelecek temenni ederim. Büyükelçi Ramil HasanTürk Konseyi Genel SekreteriKaynak: turkkon.org

TDMMB Genişletilmiş Yönetim Kurulu Toplantısında, Ankara'da Yapılması Düşünülen, Türk Dünyası Kültür Parkı Projesi Üzerinde Konuşuldu.

Türk Dünyası Mühendisler ve Mimarlar Birliği’nin Organizasyonundaki Geleneksel İftar Programı ve faaliyetleri istikametinde Başkent Ankara’da Türk Cumhuriyetlerinin kültür mirası abide yapılarının minyatürlerinden müteşekkil bir kültür parkı oluşturulması hususlarının da İstişare toplantısı yapıldı bizatihi başta Kazakistan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Sayın Abzal SAPARBEKULI önderliğinde Türk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçilerinin bilgilendirilmesi ve görüşlerinin alınması sağlandı konu üzerinde çalışılacak bir komisyon oluşturuldu komisyon konu üzerinde gerekli çalışmaları tamamladıktan sonra projenin hayata geçirilebilmesi için üst makamlara teklifte bulunulacaktır Ayrıca Türk dünyasının halk ozanı Dombıra sanatçısı Sayın Arslanbek SULTANBEKOV'un güzel sunumuyla iftar programı gerçekleştirildi.Kaynak: TDMMB

İnam Kərimov iki rəisi vəzifəsindən azad edib

Ağstafa və Yardımlı Rayon Kənd Təsərrüfatı İdarələrinin rəisləri Əliyev İltifat Abı oğlu və İsmayılov Fəxrəddin Baxış oğlu tutduqları vəzifədən azad olunublar.Turkicmedia.com-un xəbərinə görə, müvafiq əmri kənd təsərrüfatı naziri İnam Kərimov verib.Hər iki şəxs yol verdikləri ciddi nöqsanlara görə işdən çıxarılıb.

Multikulturalizm və Bakı Prosesi

Azərbaycan qədim tarixə, müstəqil dövlətçilik ənənələrinə malik olmaqla yanaşı zəngin mədəniyyətə sahibdir. Mədəniyyətlərarası, sivilizasiyalararası və dinlərarası dialoqun dünya səviyyəsində tanınmış mərkəzlərindən biri olan Azərbaycanda multikulturalizm  dövlət siyasətidir. Tarixinin silinməz və möhtəşəm səhifələrindən birini yazan müstəqil Azərbaycan Respublikası hər zaman müxtəlif xalqlara, millətlərə və dinlərə mənsub insanların birgə yaşadığı ölkə olub.Sivilizasiyalararası dialoqu gücləndirən, ayrı-seçkiliyin qarşısını alan, fərqli mədəniyyətləri təmsil edən xalqların sülh şəraitində birgəyaşayışını təmin edən amillərdən biri və ən önəmlisi multikulturalizmdir. Azərbaycanda multikultural dəyərləri, dinlərarası sülh və əməkdaşlığı təbliğ edən çoxsaylı beynəlxalq tədbirlər təşkil edilir. BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının Qlobal Forumu, Dünya Dini Liderlərinin Forumu, Bakıda mütəmadi qaydada təşkil olunan Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu və təşkil edilən digər beynəlxalq tədbirlər multikulturalizmə öz töhfəsini verir. Möhtərəm Prezident İlham Əliyevin  10 il əvvəl təşəbbüskarı olduğu “Bakı Prosesi” mədəniyyətləarası dialoq, etnik və dini zəmində gərginliyin azalması, dünyada ksenofobiya hallarının ciddi şəkildə müzakirə olunması, habelə qarşılıqlı anlaşma üçünəvəlolunmaz platformadır. Belə ki, bu təşəbbüsə əsasən Azərbaycan Avropa ilə İslam dünyası arasında mədəniyyət körpüsü - vasitəçisi rolunu oynamaqla yanaşı, fərqli mədəniyyətlər arasında dialoqun inkişafına şərait yaratdı. Bununla Azərbaycanda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına və Avropa Şurasına üzv ölkələrin dövlət rəsmiləri müxtəlif Beynəlxalq Forumlara görə dəfələrlə Bakıya dəvət edildi. “Bakı Prosesi”dünyada milli, irqi, dini və mədəni ziddiyyətlərin daha da artdığı, ekstremist düşüncə tərzinin genişləndiyi bir dövrdə Azərbaycanın multikultural resurslarının, tarixən malik olduğu mehriban birgəyaşama ənənələrinin beynəlxalq səviyyədə model kimi istifadə olunması və Azərbaycanın belə məsələlərdə interkultural körpü rolunun önə çıxmasına yönəlik fəaliyyətdir.Yəni, "Bakı prosesi" həm multikultural, həm də interkultural beynəlxalq və yerli fəaliyyətlərin davamlı məcmusudur.Bəşəriyyətin qarşısında duran qlobal çağırışlara cavab axtarmaq, humanitar əməkdaşlıqla bağlı ən mühüm məsələlərə dair geniş spektrlı dialoqlar, fikir mübadilələri və müzakirələr aparmaq üçün beynəlxalq miqyasda nüfuzlu elmi-siyasi platforma olan “Bakı Prosesi” onu deməyə əsas verir ki, dünyada etimadsızlıq mühitinin formalaşdığı bir zamanda Azərbaycan dünya üçün tolerantlıq nümunəsi verir, multikulturalizmi bir həyat normasına çevirir.Artıq “Bakı Prosesi” özünün onilliyini qeyd edir. Bu, misilsiz platformadır ki, müsəlman dünyasını və Avropa dövlətlərini birləşdirir. Azərbaycanın mədəniyyət və gənclər siyasəti öz töhfəsini mükəmməl bir şəkildə göstərir. Azərbaycan xalqı da öz gücünü mədəni irsindən, qədim tarixindən və gələcəyə inamlı gənclərindən alır. Ölkənin ictimai həyatının bütün sferalarında aktiv fəaliyyəti ilə seçilən Azərbaycan gəncliyi siyasi, iqtisadi, humanitar, sosial və mədəni tədbirlərin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayır. Bunun özü Azərbaycanda gənclər siyasətinin dövlət siyasətinin mühüm tərkib hissəsinin olduğunun göstəricisidir. Məhz dövlətin gənclərin fəaliyyəti üçün yaratdığı geniş imkanlar bu təbəqəni cəmiyyətdə aparıcı qüvvəyə çevirir.

Millimiz Qurban Qurbanovla ilk qələbəsini qazandı

Milli komandamız bu gün növbəti yoxlama oyununa çıxıb. Qol.az-ın məlumatına görə, Qurban Qurbanovun başçılıq etdiyi yığmamız Qırğızıstanı qəbul edib.Rəqib millimiz üçün yad deyildi. İndiyədək 3 dəfə qırğızlarla üz-üzə gələn yığmamız iki dəfə qalib gəlib, bir dəfə isə heç-heçə etmişdi. Bugünkü matçda isə komandamız rəqibini 3 cavabsız qolla üstələyib.Qeyd edək ki, bu, millimizin Qurban Qurbanovun rəhbərliyi altında ilk qələbəsi olub. Bunadək 3 yoxlama oyunu keçirən yığmamız Moldova və Makedoniya ilə heç-heçə edib, Belarusa məğlub olub. 

Köprüde Azerbaycan renkleri

Azerbaycan'ın 100. Yılını kutlaması dolayısıyla İstanbul'da da kutlamalar gerçekleştirildi. Kutlamalar kapsamında saat 21.00'dan itibaren Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nde Azerbaycan bayrağının renkleri olan Yeşil, Kırmızı ve Mavi renk ile ışıklandırıldı. Işıklandırmayla köprüde görsel şölen oluştu.

Ramil Şeydayev Avstriya klubunda

Cari mövsümü "Qarabağ"da icarə əsasında keçirən, müqavilə ilə Türkiyənin "Trabzonspor" klubuna məxsus olan millimizin hücumçusu Ramil Şeydayevin yeni klubu bəlli olub. 22 yaşlı futbolçu karyerasını Avstriyada davam etdirəcək. Şeydayev Bundesliqada mübarizə aparan "Mattersburq" klubu ilə razılaşıb. Bu barədə məlumatı klubun prezidenti Martin Puxer verib. Klub rəhbəri müqavilənin şərtləri barədə heç bir məlumat verməyib. Ehtimala görə, Ramil Avstriya təmsilçisində 1 illik icarə əsasında oynayacaq.

İpek Yolu Ülkeleri Arasındaki Ticaretin Teşviki ve Kolaylaştırılmasında Gümrük İdarelerinin Rolü Başlıklı Uluslararası Forumun Sekizincisi Bişkek'te 24 Mayıs 2018'de Gerçekleştirilmiştir

İpek Yolu Ülkeleri arasındaki ticaretin teşviki ve kolaylaştırılmasında Gümrük İdarelerinin Rolü başlıklı Uluslararası Forumun sekizincisi, İpek Yolu ülkelerinden heyetler ve Türk Konseyinin katılımıyla Bişkek`te 24 Mayıs 2018 tarihinde Kırgız Cumhuriyeti Hükümeti Devlet Gümrük Komitesi evsahipliğinde gerçekleştirilmiştir.Forum, İpek Yolu ülkelerinin heyetleri başkanları ve Türk Konseyinin açılış konuşmalarıyla başlamıştır.  Türk Konseyi Proje Direktörü Farid Damirli yaptığı açılış konuşmasında, ülkeler arasındaki ticaretin kolaylaştırılmasında Gümrük İdarelerinin oynadığı önemli role dikkat çekerek, somut sonuçlara ulaşmak için modern, elektronik tabanlı, elverişli  imkanlara sahip gümrük prosedürleri nin sağlanmasında da Gümrük İdarelerinin desteğinin önemini vurgulamıştır.Forumun Türk Konseyinin işbirliği perspektiflerine ayrılan 4. oturumunda, Proje Direktörü Özge Pan, gümrük işbirliğinin arka planı, kaydedilen başarılar ve Türk Konseyinin gelecekteki projelerini içeren bir sunum yaparak katılımcı heyetleri ayrıntılı olarak bilgilendirmiştir. Proje Direktörü Özge Pan sunumunda ayrıca Türk Konseyi üyeleri arasındaki gümrük işbirliği yaklaşımı ile bu konudaki kapsamlı perspektifi vurgulayarak,  Orta Koridorun ve Koridorda ticaret akışını daha da kolaylaştıracak gümrük tedbirlerinin uygulanmasının önemine dikkat çekmiştir.  Forumun sonunda, İpek Yolu ülkeleri arasındaki işbirliğini "Kervansaray Projesi" ve "Tek Kuşak Tek Yol" gibi önemli projelerin uygulanması ve koordinasyonu yoluyla güçlendirmek, bölgedeki diğer önemli girişimlerin yanı sıra; ticaretin kolaylaştırılması için en iyi çeşitli uygulamaları ve mekanizmaları uygulamak; kontrol noktalarının mevcut altyapısını modernize etme çabalarını yönlendirmek ve gümrük formalitelerini sınırda hızlandırmak üzere gümrükleme için ileri teknoloji ekipmanlarını tanıtmak; AEO`ların karşılıklı tanınması için önlemler almak; malların hareketini hızlandırmak için etkin gümrük kontrol tedbirleri uygulayarak ulaşım koridorlarının verimliliğini artırmak üzere ön ve diğer bilgi alışverişi alanında işbirliğini geliştirmek konusunda ortak iradenin ifade edildiği ortak bir bildirge heyetler tarafından kabul edilmiştir.Kaynak: Türk Konseyi

“TÜRKSOY Ressamlar Sergisi” KKTC'de açıldı

Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY ile Yakın Doğu Üniversitesi (YDÜ) Güzel Sanatlar Fakültesi işbirliğinde Türk Dünyası ressamlarının katılımıyla düzenlenen “TÜRKSOY Ressamlar Sergisi” KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın katılımıyla YDÜ Hastanesi Sergi Salonu'nda açıldı.Türk Dünyası’nı temsilen 10 ülkeden 16 ressamın katılımıyla gerçekleşen sanat buluşmasında ortaya çıkan eserlerin oluşturduğu sergi açılışına,  KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Dr. Düsen Kaseinov, TC Lefkoşa Büyükelçiliği Temsilcisi, YDÜ Kurucu Rektörü Dr. Suat İ. Günsel, Mütevelli Heyeti Başkanı Doç. Dr. İrfan S. Günsel, YDÜ Rektörü Prof. Dr. Ümit Hassan, Rektör Yardımcıları, öğretim elemanları, ressamlar ve çok sayıda sanatsever katıldı.TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Düsen Kaseinov sergi açılışında yaptığı konuşmasında, Yakın Doğu Üniversitesi ile uzun yıllara dayanan işbirliklerine yine güzel bir etkinlikle katkı sağladıklarını vurgulayarak, “Üniversitenin kültür ve sanata vermiş olduğu yüksek değerin sonucu olarak yapılması planlanan Güzel Sanatlar Müzesine, TÜKSOY olarak önemli bir katkı sağlamak istedik. Bunun için Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatının 20 yıllık deneyimi olan “TÜRKSOY Ressamlar Buluşması”na katılan en yetenekli sanatçılarımızın bu etkinlikte yer almalarını sağladık.” dedi.Kaseinov, “Bu üniversitenin güzel sanatlar ve tasarım fakültesi öğretim elemanlarına özverili çalışmaları ile bu güzel sergi 10 günlük süre içerisinde ortaya çıkmış oldu. Türk dünyasını temsilen 10 ülkeden 16 ressamın katılımı ile gerçekleşen bu sanat buluşmasında, ressamlar KKTC’nin doğal ve kültür zenginliğinin kendi sanatsal yaratıcılıkları ile birleştirip tuvallere yansıttı”  şeklinde konuştu. Açılışta konuşan KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, KKTC’nin birçok alanda yaşadığı sorunu sanatsal alanda aşabildiğini vurgulayarak, ”Bir güzel etkinlikte daha sizlerle birlikte olmanın mutluluğunu yaşıyorum. 10 ülkeden sanatçı arkadaşlarımızın eserlerini hep birlikte izleyeceğiz. Kültür ve sanat sınır tanımaz gücü ile bizi yeniden birleştiriyor. Gönül arzu eder ki KKTC’nin hiç bir sınırı olmasın. Ne spor, ne siyaset, ne sanat. Ama gelin görün ki hayatın gerçeği bu değil. Bunu aşabildiğimiz tek yer sanat. Çünkü sanatın ve kültürün evrensel bir dili var. Salona girer girmez ilk bakışta çok güzel eserlerin olduğunu görüyoruz. Bu sergilenen eserler bizim onları görmemizi bekliyor” dedi. Açılış konuşmasını gerçekleştiren Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ümit Hassan, “ TÜRKSOY Genel Sekreterimizle Kurucu Rektör Dr. Suat İ. Günsel’in birlikte ivme kazandırdığı bu muazzam birleşme tabi istikbalde daha da büyük günlere aday olacak. YDÜ Müzesinin uluslararası kimliği itibari ile büyük günlere gebe olacaktır. Uluslararası sözünü, yüksek mertebelere taşımak için söylemiyorum. Gerçekten o niteliğe ulaşacak. Zaten bu gelişme sadece bize özgü bir şey değil, TÜRKSOY’umuzun ve tabi yönetim heyetlerinin yeni perspektifler katarak uluslararası kelimesine kavramına vurgu yaptıklarını biliyoruz. İleride üreteceğiniz eserlerle yeni boyutlara ulaşmış olacağız. Böylece YDÜ sarıp sarmalanacak TÜRKSOY’la beraberliği daha da büyüyecektir. Şunu önemle kaydetmek isterim ki Kıbrıs Türk Ressamlarının olağanüstü estetik güzellikte resimleri sayesinde bugüne ulaşıyoruz.” diye konuştu.Konuşmaların ardından YDÜ Kurucu Rektörü Dr. Suat Günsel Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’ya ve TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Dr. Düsen Kaseinov’a günün anlam ve önemine binaen birer plaket takdim etti. Daha sonra TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Dr. Düsen Kaseinov’da Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’ya TÜRKSOY’un KKTC’de gerçekleştirdiği faaliyetlere ilişkin hazırladığı kitabı takdim etti. Daha sonra sergide eserleri sergilenen ressamlara sırasıyla Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Düsen Kaseinov, Kurucu Rektör Dr. Suat Günsel, Mütevelli Heyeti Başkanı Doç.Dr. İrfan S.Günsel, Rektör Prof. Dr. Ümit Hassan ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fahreddin Sadıkoğlu tarafından; Vahid Novruzov (Azerbaycan),  Armat Bektasov (Kazakistan), Jusup Matayev (Kırgızistan), Nodir Bobomyratov (Özbekistan), Ishangukulı Ishanguliyev (Türkmenistan), Vera Frolova (RF Başkurdistan), Aleksei Topoev (RF Hakas), Farid Valiullin (RF Tataristan) ve Yakın Doğu Üniversitesi öğretim elemanları Erdal Aygenç, Erdoğan Ergün, Mustafa Hastürk,  Hikmet Uluçam, Hasan Zeybek, Murat Allahverdi, Rana Emrahova ve Aysel Mir-Kasımova’ya plaketleri takdim edildi.Plaket takdiminin ardından KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Dr. Düsen Kaseinov, Kurucu Rektör Dr. Suat Günsel ve diğer konuklarla birlikte serginin açılışı yapıldı.Sergi, YDÜ Atatürk Eğitim Fakültesi Müzik Öğretmenliği Bölümü Öğretim Elemanı İlyas Abdullin’nin verdiği keman dinletisi ile devam etti.kaynak: Türksoy