Şabolotov: ‘AGİT PA sonbahar oturumu ülkede parlamentarizmin gelişmesine büyük katkı sağlayacak’

Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te bu yıl ilk kez Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Parlamenterler Asamblesi (AGİT PA) sonbahar oturumu düzenlenecek.Konuyla ilgili konuşma yapan Kırgızistan Meclisi (Cogorku Keneş) İdaresi Başkan Yardımcısı Tacimamat Şabolotov, AGİT PA oturumunun demokratik temellerinin güçlendirilmesine ve ülkede parlamenterlik kurumunun gelişmesine büyük katkı sağlayacağını bildirdi.AGİT PA sonbahar oturumunun bu yıl 3-6 Ekim tarihleri arasında yapılacağını anımsatan Şabolotov, toplantıya Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’dan 57 heyetin hazır bulunacağını ifade etti.AGİT PA sonbahar toplantısının önemine değinen Cogorku Keneş İdaresi Başkan Yardımcısı, söz konusu oturumun katılımcı ülkelerin parlamenterleri arasında diyalog için bir platform haline geleceğini, ayrıca oturumda demokratik temellerin güçlendirilmesi ve ülkede parlamenterlik kurumunun gelişmesine büyük katkı sağlanacağını sözlerine ekledi.Buna ek olarak, Şabolotov’a göre, Kırgızistan turist ve yatırım çekiciliğini göstermek için büyük fırsatlara sahip olacak.

Türk Kızılayı Kırgızistan'da yetimlere iftar verdi

Türk Kızılayı, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'teki Altın Yuva Talebe Yetimhanesi'nde iftar verdi.Anadolu Ajansı'nda yer alan habere göre, Türk Kızılayı tarafından Dünya Yetimler Günü dolayısıyla Arnavutluk, Kosova, Makedonya, Bosna Hersek, Kırgızistan ve Erbil'de iftar verildi.Türk Kızılayı'nın Kırgızistan'ın Çuy Bölgesine bağlı Issık Ata İlçesi Novo-Pokrovka köyündeki yetimhanede düzenlediği iftara, Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Cengiz Kamil Fırat'ın eşi Vasiliki Fırat, Kırgız ve Türk Kızılayı temsilcileri ile Türk iş adamları katıldı.Altın Yuva Talebe Yetimhanesi Müdür Yardımcısı Şakir Dursunoğlu'nun ev sahipliğinde verilen iftarda, çocuklara geleneksel yemekler ikram edildi.İftarı organize eden Türk Kızılayı Temsilcisi Fatih Aytekin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ramazan ayı faaliyetleri kapsamında "Dünya Yetimler Günü" dolayısıyla, Kırgızistan'da yetimlere iftar verdiklerini aktardı.Türk Kızılayı'nın dünyanın 34 ülkesinde iftar programları düzenlediğini vurgulayan Aytekin, Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te, üç ayrı yetim yurduna ramazan ayına özel hazırlanan gıda paketlerinin dağıtımını gerçekleştirdiklerini sözlerine ekledi.İslam İşbirliği Teşkilatı'nın (İİT), her yıl ramazan ayının 15. gününü "Dünya Yetimler Günü" ilan etmesi dolayısıyla yetimlere özel iftar etkinlikleri düzenleniyor.AA muhabirine konuşan Türk Kızılayı Irak Delegasyonu Başkanı Güven, Herşem Kampı'nda bin 500 kişiye iftar verdiklerini ve 380 koli de gıda yardımında bulunduklarını ifade etti.

Kazakistan Dışişleri Bakanlığı “Astana: Barış Kenti” Uluslararası Konferansı düzenleyecek

Kazakistan Dışişleri Bakanlığı Basın srvisinden GBNews’e edinilen habere göre, Uluslararası konferans, Astana'nın yaratılışınının ve ülkenin başkenti oluşunun 20. yılı kutlamalarının bir parçası olarak 5 Haziran 2018 tarihinde Astana'da yapılacak.Konferans, öncelikle Astana'nın Kazakistan ve daha geniş Orta Asya bölgesi için politik ve diplomatik önemine odaklanacak.Konferans, İtalya'nın eski Dışişleri Bakanı Franco Frattini'yi, İslam İşbirliği Teşkilatı eski Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu'nu, Şanghay İşbirliği Teşkilatı eski Genel Sekreteri Muratbek Imanaliev'i, Birleşmiş Milletler Özel Vekili Yardımcısı Ramzi Ezzeldin Ramzi'yi, Suriye, yanı sıra uluslararası kuruluşların temsilcileri, parlamenterler, uluslararası güvenlik, finans, sürdürülebilir kalkınma alanında uzmanları bir araya getirecek.Konuklar, Astana'nın oluşumuna uluslararası politikaların merkezi olarak kişisel destek veren ve katkıda bulunan önde gelen isimlerden haberdar olacaklardır. Konferans ayrıca, ekonomik, kalkınma ve güvenlik sorunlarıyla başa çıkmada bölgesel ve küresel düzeyde diyalog ve arabuluculuk rolünü tartışmak için bir fırsat sunacak.Yirmi yıl içinde, Kazakistan'ın başkenti Orta Asya'nın önde gelen finans, ekonomi ve iş merkezi haline geldi. Her yıl daha fazla sayıda uluslararası firma Astana'da uluslararası deneyimlerini paylaştıkları, işbirliğini tartıştıkları ve bölgedeki küresel yenilikleri teşvik ettikleri bir üs oluşturdu.Konferans, Astana'yı Avrasya'da önde gelen bir finans merkezi olarak tartışmak için bir fırsat da sağlayacaktır. Temalar, sürdürülebilir bir çevre, akıllı teknolojiler ve üretken insan sermayesinin geliştirilmesi için yatırımların ve yerel sermaye piyasalarının rolünü içerecektir.

Kazakistan'da ilkokula kayıt 5 yaşında olacak

Kazakistan'da Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan yeni yönetmeliğe göre 5 yaşındaki çocuklar, bu yıldan itibaren birinci sınıfa gidebilirler.Kazakistan Eğitim ve Bilim Bakanlığı, çocukların okula kabulüne ilişkin yeni kuralları onayladı.Bakanlığın basın servisinde yer alan habere göre, cari takvim yılında 7 yaş yaşını dolduran ve 6 yaşını dolduracak olan tüm çocuklar artık ilkokula kaydı yapılacak.Buna göre, Eylül-Aralık aylarında doğan ve takvim yılının bitiminde 6 yaşını dolduracak olan 5 yaşındaki çocuklar, bu yıldan itibaren birinci sınıfa gidebilirler.Eğitime kabul edilmesinin reddedilmesi durumunda, veliler veya öğrencinin yasal temsilcileri ikamet yerinde bulunan yerel eğitim otoritelerine müracaat edecekler denildi Eğitim Bakanlığı bildirisinde.Eğitime başlayacak çocukların dokümanları 1 Haziran'dan 30 Ağustos'a kadar kabul edilecek. Bu belgeler listesinden ikamet yerinden alınan belge çıkartıldı.

Kırgızistan'ın dijital transformasyonuna Türkiye'den katkı

Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Cengiz Kamil Fırat: - "Türk işadamları ve girişimcilerinin Kırgızistan'ın dijital transformasyonuna katkıda bulunmalarını destekliyoruz" - Kırgızistan Ekonomi Bakan Yardımcısı Almaz Sazbakov: - "Kırgızistan'da dijital ekonomiye geçme süreci başladı".Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Cengiz Kamil Fırat, "Türk işadamları ve girişimcilerinin Kırgızistan'ın dijital transformasyonuna katkıda bulunmalarını destekliyoruz." dedi.Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi (KTMÜ), Manisa Celal Bayar Üniversitesi (CBÜ) ve Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) iş birliğiyle başlayan 9. Uluslararası Girişimcilik Kongresi'nde konuşan Türkiye'nin Bişkek Büyükelçisi Fırat, Türk işadamları ve girişimcileri Kırgızistan'a yatırım yapmaya davet etti.Dijitalleşme ve yeni ekonomik modele geçiş konularının Kırgızistan'ın gündeminde olduğuna dikkati çeken Fırat, "Dijital transformasyon ve girişimcilik konusu Kırgızistan'da çağ atlatacak bir unsurdur. Ülkede ekonominin alt yapısı kurulmuştur. Ülkede yetişmiş kalifiyeli iş gücünü bulabileceksiniz. Biz bu bağlamda, Türk girişimcilerin Kırgızistan'a gelmelerini destekliyoruz." diye konuştu.- "Kırgızistan'da dijital ekonomiye geçme süreci başladı"Kırgızistan Ekonomi Bakan Yardımcısı Almaz Sazbakov da ülkesinde dijital ekonomiye geçme sürecinin başladığını vurgulayarak, bu şekilde vatandaşların yaşam seviyesini yükseltmeyi ve girişimcilik şartlarını kolaylaştırmayı hedeflediklerini belirtti.Dijital dönüşüm sürecinde Kırgızistan'da hayata geçirilen projelere değinen Sazbakov, "Günümüzde devlet hizmetlerinin 19 türünü elektronik ortama taşıdık. 2017 yılında ülkedeki havaalanı gümrüklerinde 'e-gates' geçme sistemini kurduk. Elektronik vize uygulamasına geçişini gerçekleştirdik. Ana okullarda ve kreşlerde 'elektronik sıra' uygulamasını başlattık. İki hastaneyi elektronik tıbbı kayıt sistemi ile tanıştırdık." dedi.- "AKINSOFT fabrikasının sahibini Kırgızistan'a konuşmacı olarak getirdik"Manas Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dekanı ve Kongre Koordinatörü Prof. Dr. Hakan Çetintaş da AA muhabirine yaptığı açıklamada, kongre ile Kırgızistan'ın dijitalleşme konusunda bilgilendirmesine katkıda bulunmayı ve yeni projeler üretmeyi hedeflediklerini söyledi.Çetintaş, Türkiye'de yapay zekalı robotların üretiminin yapıldığı fabrikanın sahibi Özgür Akın'ı konuşmacı olarak getirdiklerini belirterek, "Biz Türkiye'de tanınmış kişinin, bilgi, beceri ve tecrübesini Kırgızistan ile paylaşmasını arzu ettik. Umut ederiz, bu paylaşımların neticesinde Kırgızistan kendisine yol haritasını belirler diye bekliyoruz." diye konuştu.- Kongrede 14 oturumda 59 sunum yapılacakBişkek'teki Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesinin ev sahipliğinde iki gün sürecek "Girişimcilikte Dijital Dönüşüm: Fırsatlar ve Politikalar" ana temalı kongrede 14 oturumda 59 sunum yapılacak.Manas Üniversitesinin önderliğinde 2006 yılında başlatılan Uluslararası Girişimcilik Kongreleri ile Türk cumhuriyetlerinde girişimciliği teşvik etmek, genç potansiyel girişimci adayları özendirmek ve problemlere ortak çözümler üretmek hedefleniyor.

Astana’da Uluslararası Konferans Yapılacak

Astana, 7-8 Haziran tarihleri ​​arasında, Expo salonunda, Kazakistan hükümeti, profesyonel kurum ve uluslararası büyük şirketlerin katılımıyla “Engelleme yönetmeliği: fırsatlar ve riskler” başlıklı ilk uluslararası konferansa ev sahipliği yapacak.konferansın açılışını Kazakistan Başbakan Yardımcısı Askar Jumagaliyev gerçekleştirecek.Etkinliğin amacı engelleme teknolojisinin kullanımının yasal, finansal ve bilgi düzenlemesi alanında en iyi küresel deneyimi elde etmektir.Konferans kapsamında yabancı uzmanların konuşmaları, farklı ülkelerdeki özel örneklerin analizleri, devlet konuşmacıları için master sunumlar yapılacak. Yüksek rütbeli memurların ve önde gelen danışmanlık şirketlerinin katılımıyla yuvarlak masa toplantıları düzenlenecek.

Yalova'da Kırım Sürgünü Anıtı'nın açılışı yapılacak

Yalova Belediyesi tarafından yapılan "Kırım Sürgünü Anıtı'nın"açılışı 6 Haziran'da yapılacak. Yapılan "Kırım Sürgünü Anıtı'nın" masraflarını Yalova Belediyesi üstlenirken anıtın yapımı Kırım Tatarı olan Ümit Cessur tarafından gerçekleştirildi."Kırım Sürgünü Anıtı'nın" bir yüzünde İsmail Bey Gaspıralı'nın"Dilde, fikirde, işte birlik" sözleri yer alırken anıtın diğer yüzünde Numan Çelebicihan tarafından yazılan "Ant Etkenmen'in" sözleri yer alıyor. Yalova Kırım Türkleri Derneği Başkanı Metin Aydın, "Kırım Sürgünü Anıtı'nın açılışında sizleri de aramızda görmekten onur duyarız" mesajıyla tüm Yalova halkını anıtın açılışına davet etti.Kaynak: qha

Ukrayna'da yasaklandı, gözünü Türkiye'ye dikti

Rus Mail.Ru Grubu ve Turkcell internet hizmetleri alanında işbirliği konusunda görüşmelere başladı.Rusya'nın en büyük internet şirketlerinden Mail.ru Group, Turkcell ile internet hizmetleri alanında iş birliği görüşmelerine başladı.Mail.ru Group tarafından yapılan ve Sosyal medya ile e-posta alanında olası iş birliğinden söz edildiğinin belirtildiği açıklamada görüşlerine yer verilen Mail.ru Group Üst Yöneticisi Boris Dobrodeyev, dünyanın en büyük telekomünikasyon firmalarından Turkcell ile başarılı bir stratejik ortaklık geliştirmek istediklerini vurgulayarak, “E-posta servisimiz, Turkcell’in dijital hizmetlerine yönelik ekosistemini güçlendirebilir. Yüksek bir potansiyeli olduğunu düşündüğümüz sosyal ağlarımızın da Turkcell gibi yerel ve güçlü bir ortakla, Türkiye’de büyük bir sosyal platforma dönüşebileceğini düşünüyoruz.”değerlendirmesinde bulundu.Turkcell Genel Müdürü Kaan Terzioğlu ise Rus iletişim ve eğlence hizmetleri devlerinden Mail.ru Group ile görüşmelere başlamaktan memnuniyet duyduklarını dile getirerek, “Bu adım, küresel dijital çözümler sunmak için uluslararası iş birliği çerçevesinde yeni adımlar geliştirmemize yardımcı olacaktır.” dedi.Rusya’nın en büyük sosyal medya siteleri VKontakte, Odnoklassniki ve Moy Mir’in sahibi olan Mail.ru Group, aynı zamanda dijital oyun, anlık mesajlaşma uygulamaları gibi farklı alanlarda da hizmet veriyor.UKRAYNA'DA MAİL.RU YASAĞIUkrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, 15 Mayıs 2017 tarihinde “Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi’nin 28 Nisan 2017 tarihli Kişisel özel ekonomik ve diğer kısıtlayıcı tedbirlerin (yaptırımların) uygulanması hakkında kararına ilişkin” 133/2017 No’lu kararnameyi imzalamıştı. Söz konusu kararname, Rusya'nın en popüler internet arama motoru Yandex servislerine, “VKontakte” ve “Odnoklassniki” sosyal ağlarına erişiminin yasaklanmasını öngörüyor. Bahsi geçen sosyal ağlara erişim, Mail.Ru Grup şirketine uygulanan yaptırımlar çerçevesinde yasaklanırken, Mail.ru sitesi de bloke edilmişti.Kararın yürürlüğe girmesinin ardından mail.ru Ukrayna’daki ofisini kapatarak Rusya’ya taşınma kararı almıştı.Kaynak: qha

Türk Konseyi Genel Sekreteri Büyükelçi Ramil Hasan’ın Azerbaycan Halk Cumhuriyeti`nin 100. Kuruluş Yıldönümü vesilesiyle tebrik mesajı;

Bağımsız Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin 28 Mayıs 1918 tarihinde "İstiklal Bildirisi" ile ilan edildiği ve Azerbaycan Cumhuriyeti idealinin gerçekleştiği  bu kutlu günün 100. Yıldönümünü idrak etmekteyiz.  Türk Konseyi ve Şahsım adına, tarihte önemli bir dönüm noktası teşkil eden Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin Kuruluşunun 100. Yıldönümünü en içten dileklerimle kutlar, hem Azerbaycan Cumhuriyeti`ne hem de tüm Türk Dünyasına barış, esenlik ve refah dolu bir gelecek temenni ederim. Büyükelçi Ramil HasanTürk Konseyi Genel SekreteriKaynak: turkkon.org

TDMMB Genişletilmiş Yönetim Kurulu Toplantısında, Ankara'da Yapılması Düşünülen, Türk Dünyası Kültür Parkı Projesi Üzerinde Konuşuldu.

Türk Dünyası Mühendisler ve Mimarlar Birliği’nin Organizasyonundaki Geleneksel İftar Programı ve faaliyetleri istikametinde Başkent Ankara’da Türk Cumhuriyetlerinin kültür mirası abide yapılarının minyatürlerinden müteşekkil bir kültür parkı oluşturulması hususlarının da İstişare toplantısı yapıldı bizatihi başta Kazakistan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Sayın Abzal SAPARBEKULI önderliğinde Türk Cumhuriyeti Ankara Büyükelçilerinin bilgilendirilmesi ve görüşlerinin alınması sağlandı konu üzerinde çalışılacak bir komisyon oluşturuldu komisyon konu üzerinde gerekli çalışmaları tamamladıktan sonra projenin hayata geçirilebilmesi için üst makamlara teklifte bulunulacaktır Ayrıca Türk dünyasının halk ozanı Dombıra sanatçısı Sayın Arslanbek SULTANBEKOV'un güzel sunumuyla iftar programı gerçekleştirildi.Kaynak: TDMMB

İnam Kərimov iki rəisi vəzifəsindən azad edib

Ağstafa və Yardımlı Rayon Kənd Təsərrüfatı İdarələrinin rəisləri Əliyev İltifat Abı oğlu və İsmayılov Fəxrəddin Baxış oğlu tutduqları vəzifədən azad olunublar.Turkicmedia.com-un xəbərinə görə, müvafiq əmri kənd təsərrüfatı naziri İnam Kərimov verib.Hər iki şəxs yol verdikləri ciddi nöqsanlara görə işdən çıxarılıb.

Multikulturalizm və Bakı Prosesi

Azərbaycan qədim tarixə, müstəqil dövlətçilik ənənələrinə malik olmaqla yanaşı zəngin mədəniyyətə sahibdir. Mədəniyyətlərarası, sivilizasiyalararası və dinlərarası dialoqun dünya səviyyəsində tanınmış mərkəzlərindən biri olan Azərbaycanda multikulturalizm  dövlət siyasətidir. Tarixinin silinməz və möhtəşəm səhifələrindən birini yazan müstəqil Azərbaycan Respublikası hər zaman müxtəlif xalqlara, millətlərə və dinlərə mənsub insanların birgə yaşadığı ölkə olub.Sivilizasiyalararası dialoqu gücləndirən, ayrı-seçkiliyin qarşısını alan, fərqli mədəniyyətləri təmsil edən xalqların sülh şəraitində birgəyaşayışını təmin edən amillərdən biri və ən önəmlisi multikulturalizmdir. Azərbaycanda multikultural dəyərləri, dinlərarası sülh və əməkdaşlığı təbliğ edən çoxsaylı beynəlxalq tədbirlər təşkil edilir. BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının Qlobal Forumu, Dünya Dini Liderlərinin Forumu, Bakıda mütəmadi qaydada təşkil olunan Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu və təşkil edilən digər beynəlxalq tədbirlər multikulturalizmə öz töhfəsini verir. Möhtərəm Prezident İlham Əliyevin  10 il əvvəl təşəbbüskarı olduğu “Bakı Prosesi” mədəniyyətləarası dialoq, etnik və dini zəmində gərginliyin azalması, dünyada ksenofobiya hallarının ciddi şəkildə müzakirə olunması, habelə qarşılıqlı anlaşma üçünəvəlolunmaz platformadır. Belə ki, bu təşəbbüsə əsasən Azərbaycan Avropa ilə İslam dünyası arasında mədəniyyət körpüsü - vasitəçisi rolunu oynamaqla yanaşı, fərqli mədəniyyətlər arasında dialoqun inkişafına şərait yaratdı. Bununla Azərbaycanda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına və Avropa Şurasına üzv ölkələrin dövlət rəsmiləri müxtəlif Beynəlxalq Forumlara görə dəfələrlə Bakıya dəvət edildi. “Bakı Prosesi”dünyada milli, irqi, dini və mədəni ziddiyyətlərin daha da artdığı, ekstremist düşüncə tərzinin genişləndiyi bir dövrdə Azərbaycanın multikultural resurslarının, tarixən malik olduğu mehriban birgəyaşama ənənələrinin beynəlxalq səviyyədə model kimi istifadə olunması və Azərbaycanın belə məsələlərdə interkultural körpü rolunun önə çıxmasına yönəlik fəaliyyətdir.Yəni, "Bakı prosesi" həm multikultural, həm də interkultural beynəlxalq və yerli fəaliyyətlərin davamlı məcmusudur.Bəşəriyyətin qarşısında duran qlobal çağırışlara cavab axtarmaq, humanitar əməkdaşlıqla bağlı ən mühüm məsələlərə dair geniş spektrlı dialoqlar, fikir mübadilələri və müzakirələr aparmaq üçün beynəlxalq miqyasda nüfuzlu elmi-siyasi platforma olan “Bakı Prosesi” onu deməyə əsas verir ki, dünyada etimadsızlıq mühitinin formalaşdığı bir zamanda Azərbaycan dünya üçün tolerantlıq nümunəsi verir, multikulturalizmi bir həyat normasına çevirir.Artıq “Bakı Prosesi” özünün onilliyini qeyd edir. Bu, misilsiz platformadır ki, müsəlman dünyasını və Avropa dövlətlərini birləşdirir. Azərbaycanın mədəniyyət və gənclər siyasəti öz töhfəsini mükəmməl bir şəkildə göstərir. Azərbaycan xalqı da öz gücünü mədəni irsindən, qədim tarixindən və gələcəyə inamlı gənclərindən alır. Ölkənin ictimai həyatının bütün sferalarında aktiv fəaliyyəti ilə seçilən Azərbaycan gəncliyi siyasi, iqtisadi, humanitar, sosial və mədəni tədbirlərin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayır. Bunun özü Azərbaycanda gənclər siyasətinin dövlət siyasətinin mühüm tərkib hissəsinin olduğunun göstəricisidir. Məhz dövlətin gənclərin fəaliyyəti üçün yaratdığı geniş imkanlar bu təbəqəni cəmiyyətdə aparıcı qüvvəyə çevirir.

Millimiz Qurban Qurbanovla ilk qələbəsini qazandı

Milli komandamız bu gün növbəti yoxlama oyununa çıxıb. Qol.az-ın məlumatına görə, Qurban Qurbanovun başçılıq etdiyi yığmamız Qırğızıstanı qəbul edib.Rəqib millimiz üçün yad deyildi. İndiyədək 3 dəfə qırğızlarla üz-üzə gələn yığmamız iki dəfə qalib gəlib, bir dəfə isə heç-heçə etmişdi. Bugünkü matçda isə komandamız rəqibini 3 cavabsız qolla üstələyib.Qeyd edək ki, bu, millimizin Qurban Qurbanovun rəhbərliyi altında ilk qələbəsi olub. Bunadək 3 yoxlama oyunu keçirən yığmamız Moldova və Makedoniya ilə heç-heçə edib, Belarusa məğlub olub. 

Köprüde Azerbaycan renkleri

Azerbaycan'ın 100. Yılını kutlaması dolayısıyla İstanbul'da da kutlamalar gerçekleştirildi. Kutlamalar kapsamında saat 21.00'dan itibaren Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nde Azerbaycan bayrağının renkleri olan Yeşil, Kırmızı ve Mavi renk ile ışıklandırıldı. Işıklandırmayla köprüde görsel şölen oluştu.

Ramil Şeydayev Avstriya klubunda

Cari mövsümü "Qarabağ"da icarə əsasında keçirən, müqavilə ilə Türkiyənin "Trabzonspor" klubuna məxsus olan millimizin hücumçusu Ramil Şeydayevin yeni klubu bəlli olub. 22 yaşlı futbolçu karyerasını Avstriyada davam etdirəcək. Şeydayev Bundesliqada mübarizə aparan "Mattersburq" klubu ilə razılaşıb. Bu barədə məlumatı klubun prezidenti Martin Puxer verib. Klub rəhbəri müqavilənin şərtləri barədə heç bir məlumat verməyib. Ehtimala görə, Ramil Avstriya təmsilçisində 1 illik icarə əsasında oynayacaq.

İpek Yolu Ülkeleri Arasındaki Ticaretin Teşviki ve Kolaylaştırılmasında Gümrük İdarelerinin Rolü Başlıklı Uluslararası Forumun Sekizincisi Bişkek'te 24 Mayıs 2018'de Gerçekleştirilmiştir

İpek Yolu Ülkeleri arasındaki ticaretin teşviki ve kolaylaştırılmasında Gümrük İdarelerinin Rolü başlıklı Uluslararası Forumun sekizincisi, İpek Yolu ülkelerinden heyetler ve Türk Konseyinin katılımıyla Bişkek`te 24 Mayıs 2018 tarihinde Kırgız Cumhuriyeti Hükümeti Devlet Gümrük Komitesi evsahipliğinde gerçekleştirilmiştir.Forum, İpek Yolu ülkelerinin heyetleri başkanları ve Türk Konseyinin açılış konuşmalarıyla başlamıştır.  Türk Konseyi Proje Direktörü Farid Damirli yaptığı açılış konuşmasında, ülkeler arasındaki ticaretin kolaylaştırılmasında Gümrük İdarelerinin oynadığı önemli role dikkat çekerek, somut sonuçlara ulaşmak için modern, elektronik tabanlı, elverişli  imkanlara sahip gümrük prosedürleri nin sağlanmasında da Gümrük İdarelerinin desteğinin önemini vurgulamıştır.Forumun Türk Konseyinin işbirliği perspektiflerine ayrılan 4. oturumunda, Proje Direktörü Özge Pan, gümrük işbirliğinin arka planı, kaydedilen başarılar ve Türk Konseyinin gelecekteki projelerini içeren bir sunum yaparak katılımcı heyetleri ayrıntılı olarak bilgilendirmiştir. Proje Direktörü Özge Pan sunumunda ayrıca Türk Konseyi üyeleri arasındaki gümrük işbirliği yaklaşımı ile bu konudaki kapsamlı perspektifi vurgulayarak,  Orta Koridorun ve Koridorda ticaret akışını daha da kolaylaştıracak gümrük tedbirlerinin uygulanmasının önemine dikkat çekmiştir.  Forumun sonunda, İpek Yolu ülkeleri arasındaki işbirliğini "Kervansaray Projesi" ve "Tek Kuşak Tek Yol" gibi önemli projelerin uygulanması ve koordinasyonu yoluyla güçlendirmek, bölgedeki diğer önemli girişimlerin yanı sıra; ticaretin kolaylaştırılması için en iyi çeşitli uygulamaları ve mekanizmaları uygulamak; kontrol noktalarının mevcut altyapısını modernize etme çabalarını yönlendirmek ve gümrük formalitelerini sınırda hızlandırmak üzere gümrükleme için ileri teknoloji ekipmanlarını tanıtmak; AEO`ların karşılıklı tanınması için önlemler almak; malların hareketini hızlandırmak için etkin gümrük kontrol tedbirleri uygulayarak ulaşım koridorlarının verimliliğini artırmak üzere ön ve diğer bilgi alışverişi alanında işbirliğini geliştirmek konusunda ortak iradenin ifade edildiği ortak bir bildirge heyetler tarafından kabul edilmiştir.Kaynak: Türk Konseyi

“TÜRKSOY Ressamlar Sergisi” KKTC'de açıldı

Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY ile Yakın Doğu Üniversitesi (YDÜ) Güzel Sanatlar Fakültesi işbirliğinde Türk Dünyası ressamlarının katılımıyla düzenlenen “TÜRKSOY Ressamlar Sergisi” KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın katılımıyla YDÜ Hastanesi Sergi Salonu'nda açıldı.Türk Dünyası’nı temsilen 10 ülkeden 16 ressamın katılımıyla gerçekleşen sanat buluşmasında ortaya çıkan eserlerin oluşturduğu sergi açılışına,  KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Dr. Düsen Kaseinov, TC Lefkoşa Büyükelçiliği Temsilcisi, YDÜ Kurucu Rektörü Dr. Suat İ. Günsel, Mütevelli Heyeti Başkanı Doç. Dr. İrfan S. Günsel, YDÜ Rektörü Prof. Dr. Ümit Hassan, Rektör Yardımcıları, öğretim elemanları, ressamlar ve çok sayıda sanatsever katıldı.TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Düsen Kaseinov sergi açılışında yaptığı konuşmasında, Yakın Doğu Üniversitesi ile uzun yıllara dayanan işbirliklerine yine güzel bir etkinlikle katkı sağladıklarını vurgulayarak, “Üniversitenin kültür ve sanata vermiş olduğu yüksek değerin sonucu olarak yapılması planlanan Güzel Sanatlar Müzesine, TÜKSOY olarak önemli bir katkı sağlamak istedik. Bunun için Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatının 20 yıllık deneyimi olan “TÜRKSOY Ressamlar Buluşması”na katılan en yetenekli sanatçılarımızın bu etkinlikte yer almalarını sağladık.” dedi.Kaseinov, “Bu üniversitenin güzel sanatlar ve tasarım fakültesi öğretim elemanlarına özverili çalışmaları ile bu güzel sergi 10 günlük süre içerisinde ortaya çıkmış oldu. Türk dünyasını temsilen 10 ülkeden 16 ressamın katılımı ile gerçekleşen bu sanat buluşmasında, ressamlar KKTC’nin doğal ve kültür zenginliğinin kendi sanatsal yaratıcılıkları ile birleştirip tuvallere yansıttı”  şeklinde konuştu. Açılışta konuşan KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, KKTC’nin birçok alanda yaşadığı sorunu sanatsal alanda aşabildiğini vurgulayarak, ”Bir güzel etkinlikte daha sizlerle birlikte olmanın mutluluğunu yaşıyorum. 10 ülkeden sanatçı arkadaşlarımızın eserlerini hep birlikte izleyeceğiz. Kültür ve sanat sınır tanımaz gücü ile bizi yeniden birleştiriyor. Gönül arzu eder ki KKTC’nin hiç bir sınırı olmasın. Ne spor, ne siyaset, ne sanat. Ama gelin görün ki hayatın gerçeği bu değil. Bunu aşabildiğimiz tek yer sanat. Çünkü sanatın ve kültürün evrensel bir dili var. Salona girer girmez ilk bakışta çok güzel eserlerin olduğunu görüyoruz. Bu sergilenen eserler bizim onları görmemizi bekliyor” dedi. Açılış konuşmasını gerçekleştiren Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ümit Hassan, “ TÜRKSOY Genel Sekreterimizle Kurucu Rektör Dr. Suat İ. Günsel’in birlikte ivme kazandırdığı bu muazzam birleşme tabi istikbalde daha da büyük günlere aday olacak. YDÜ Müzesinin uluslararası kimliği itibari ile büyük günlere gebe olacaktır. Uluslararası sözünü, yüksek mertebelere taşımak için söylemiyorum. Gerçekten o niteliğe ulaşacak. Zaten bu gelişme sadece bize özgü bir şey değil, TÜRKSOY’umuzun ve tabi yönetim heyetlerinin yeni perspektifler katarak uluslararası kelimesine kavramına vurgu yaptıklarını biliyoruz. İleride üreteceğiniz eserlerle yeni boyutlara ulaşmış olacağız. Böylece YDÜ sarıp sarmalanacak TÜRKSOY’la beraberliği daha da büyüyecektir. Şunu önemle kaydetmek isterim ki Kıbrıs Türk Ressamlarının olağanüstü estetik güzellikte resimleri sayesinde bugüne ulaşıyoruz.” diye konuştu.Konuşmaların ardından YDÜ Kurucu Rektörü Dr. Suat Günsel Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’ya ve TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Dr. Düsen Kaseinov’a günün anlam ve önemine binaen birer plaket takdim etti. Daha sonra TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Dr. Düsen Kaseinov’da Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’ya TÜRKSOY’un KKTC’de gerçekleştirdiği faaliyetlere ilişkin hazırladığı kitabı takdim etti. Daha sonra sergide eserleri sergilenen ressamlara sırasıyla Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Düsen Kaseinov, Kurucu Rektör Dr. Suat Günsel, Mütevelli Heyeti Başkanı Doç.Dr. İrfan S.Günsel, Rektör Prof. Dr. Ümit Hassan ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Fahreddin Sadıkoğlu tarafından; Vahid Novruzov (Azerbaycan),  Armat Bektasov (Kazakistan), Jusup Matayev (Kırgızistan), Nodir Bobomyratov (Özbekistan), Ishangukulı Ishanguliyev (Türkmenistan), Vera Frolova (RF Başkurdistan), Aleksei Topoev (RF Hakas), Farid Valiullin (RF Tataristan) ve Yakın Doğu Üniversitesi öğretim elemanları Erdal Aygenç, Erdoğan Ergün, Mustafa Hastürk,  Hikmet Uluçam, Hasan Zeybek, Murat Allahverdi, Rana Emrahova ve Aysel Mir-Kasımova’ya plaketleri takdim edildi.Plaket takdiminin ardından KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Dr. Düsen Kaseinov, Kurucu Rektör Dr. Suat Günsel ve diğer konuklarla birlikte serginin açılışı yapıldı.Sergi, YDÜ Atatürk Eğitim Fakültesi Müzik Öğretmenliği Bölümü Öğretim Elemanı İlyas Abdullin’nin verdiği keman dinletisi ile devam etti.kaynak: Türksoy

Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 100. yılı Kazakistan'da kutlandı

Azerbaycan Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100. yıldönümü Kazakistan'ın Al Farabi Kazak Milli Üniversitesi'nde düzenlenen etkinliklerle kutlandı.Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY ve Kazakistan Al Farabi Kazak Milli Üniversitesi işbirliğinde Azerbaycanlı ünlü şair ve yazarı Hüseyin Cavid'in doğumunun 135. yıldönümüne ithafen Almatı'da konferans düzenlendi.Al Farabi Kazak Milli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Galımkair Mutanov'un evsahipliğinde, TÜRKSOY Genel Sekreteri Prof. Düsen Kaseinov'un katılımıyla gerçekleşen konferansa Azerbaycan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Ali Hasanov, Azerbaycan'ın Kazakistan Büyükelçisi Reşad Memmedov, Türk Akademisi Başkanı Darhan Kıdırali, Azerbaycan ve Kazakistan'dan çok sayıda şair, yazar, akademisyen ve davetliler katıldı.Konferansta konuşan Genel Sekreter Düsen Kaseinov, kurulduğu günden buyana Türk halklarının gönül birlikteliğini ve kardeşliğini güçlendirmek, ortak Türk kültürünü gelecek nesillere aktarmak ve dünyaya tanıtmak için faaliyet gösteren TÜRKSOY'un, uluslararası bir kurum olarak Azerbaycan halkının kültürünü dünyaya tanıtmak amacıyla çalışmalar yaptığını vurguladı. Bugün de bu çalışmalardan birine Kazakistan'da imza attıklarını dile getiren Kaseinov, " Bugün, sadece Kazakistan’ın değil Orta Asyanın en meşhur üniversitesi El – Farabi Kazak Milli Üniversitesi’nde Azerbaycan Demokrat Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 100. yılı kapsamında bir çok etkinliğin açılışını yapmaktayız. Onların ilki, Azerbaycan halkının milli lideri Haydar Aliyev’in doğumunun 95.yıldönümüne ithafen Kazak dilinde yayınlanan kitabın tanıtımıdır. İkincisi, tanınmış Azerbaycan şairi, oyun yazarı Hüseyin Cavid’in doğumunun 135. yıldönümüne ithafen edilen konferans, üçüncüsü ise Şarkiyat Fakültesi, TÜRKSOY Bölümünde Azerbaycan Kültür ve Tarih Merkezi'nin açılışıdır. Böyle büyük etkinlikler Üniversite yetkilileriyle Kazakistan’daki Azerbaycan Büyükelçili'ğinin çalışmaları neticesinde gerçekleştirilmektedir. TÜRKSOY olarak kardeş Türk halklarının kültür ve sanat alanındaki tüm çalışmalarına her zaman hazırız." diye konuştu.Azerbaycan halkının bağımzıslık mücadelesine ve Türk devletleri arasında ilk demokratik cumhuriyet kurmasına değinen Kaseinov, " Bundan bir asır önce Mayıs ayında Müslüman ve Türk toplumları arasınada ilk laik ve demokratik devlet Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti kurulmuştur. Maalesef kısa bir süre sonra Sovetler Birliği tarafından hükümet yıkılarak yerine Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kuruldu. Ama Azerbaycan halkı bağımsızlık için mücadele etmekten hiç vaz geçmedi. 90'lı yıllarda Sovyetler Birliği dağılmasıyla ilk demokrat cumhuriyetin devamı niteliğinde yeni Azerbaycan Cumhuriyeti kuruldu.Bugün Azerbaycan Cumhuriyeti, bağımsızlığının ilan etmesinden bu yana her alanda büyük başarılara imza atmıştır. Bununla birlikte TÜRKSOY, TÜRKPA, Türk Konseyi gibi Türk Dünyasının birliği ile beraberliği için önemli rol üstlenen kurum ve kuruluşların kurucu ülkesidir.Kardeş Azerbaycan halkının Cumhuriyetinin 100.yılını tekrar kutlayarak milletimiz, ülkemiz ve birliğimiz ebedi olsun. Bayrağımız her zaman göklerde dalgalansın. Bayramınız kutlu olsun!" şeklinde konuştu.Etkinlikte konuşma yapan katılımcılar, Azerbaycan Cumhuriyetinin bağımsızlık mücadelesinde geçtiği yollardan, doğumunun 95. yılı kutlanan Azerbaycan'ın merhum cumhurbaşkanı Haydar Aliyev ve doğumunun 135. yıldönümü kutlanan şair Hüseyin Cavid'in Azerbaycan'ın bağımsızlığına yaptıkları katkılardan bahsetti.Konferansların ardından El Farabi Kazak Milli Üniversitesi Şarkiyat Fakültesinde TÜRKSOY Bölümünde Azerbaycan Kültür ve Tarih Merkezi'nin açılışı yapıldı.Kaynak: Türksoy

Almatı'da Kardeş Halkları Bir Araya Getiren Etkinlik Yapıldı

Farabi Kazak Millî Üniversitesi’nde Kazakistan ve Azerbaycan arasındaki işbirliğini pekiştirmek adına kapsamlı etkinlikler dizisi yapıldı. Üniversitenin Şarkiyat Fakültesinde kurulan Azerbaycan Tarihi ve Kültürü Merkezi’nin resmî açılış töreni kardeş halkların tarihinden bahseden kültürel etkinlikle devam etti.İki ülke arasında tesis edilmiş siyasi ve diplomatik yakın bağların arka planında kardeş halkları birleştiren ortak değerler ile manevi ve kültürel bağların kökleri bulunmaktadır. İki devletin dostluğu ve birliğini pekiştiren bağlar devam etmektedir. Kazak ve Azerbaycan edebiyatı ile kültürünü yakınlaştıran bu etkinlik Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin 100.yıldönümü ile Azerbaycan halkının millî lideri Heydar Aliyev’in doğumunun 95.yıldönümüne ithafen organize edildi. Etkinliğe Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’nın Siyasi ve Sosyal İşlerden Sorumlu Yardımcısı Ali Hasanov, Azerbaycan Cumhuriyeti Astana Büyükelçisi Raşad Mammadov, Uluslararası Türk Akademisi Başkanı Darhan Kıdırali, Farabi Kazak Millî Üniversitesi Rektörü Galım Mutanov, Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi Azerbaycan-Kazakistan Parlamentolararası İlişkiler Çalışma Grubu Başkanı Adil Aliyev, Azerbaycan Televizyonculuk ve Radyo Millî Kurulu Başkan Yardımcısı, Kaspi Gazetesi’nin Baş Editörü Sona Valiyeva, Uluslararası TÜRKSOY Teşkilatı Genel Sekreteri Düysen Kaseyinov ve aydın kesim temsilcileri katıldı.Etkinlik çerçevesinde yapılan konferansta Azerbaycan’ın millî lideri Heydar Aliyev’in sadece kendi ülkesinde değil, aynı köklere sahip halkların birlik beraberliğine yaptığı katkı hakkında bahsedildi. Katılımcıların dikkatine H.Aliyev’in hayatı hakkındaki belgesel film sunularak Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev’in Önsözü’yle Kazak diline aktarılan Heydar Aliyev hakkındaki “Milletine Yön Gösteren” isimli kitabın tanıtımı yapıldı. Farabi Üniversitesi’nde açılan Azerbaycan Tarihi ve Kültürü Merkezi’nin açılışını yapan Ali Hasanov kardeş Türk halkları arasındaki bağları yeniden canlandıran bu projenin gelecek nesil için büyük önem arzettiğini belirterek organizatörlere teşekkür etti. Yeni merkezden Azerbaycan ülkesinin geçmişi ve bugünü, tarihi ve kültürüyle ilgili bilgi bulabilirsiniz. Heydar Aliyev’in birçok değerli eseri de burada bulunmaktadır. Bununla birlikte merkez fonuna Uluslararası Türk Akademisi tarafından yayınlanan 100 yeni kitap hibe edildi. Önümüzdeki dönem bu merkez Türkoloji bilimini geliştiren, Türk dili konuşan halkların tarihi ve etnografisi, dili ve manevi mirasını araştıran düşünce platformuna dönüşecektir. Etkinlik Azerbaycan’ın büyük şairi, tiyatro yazarlarından biri Hüseyin Cavid’in doğumunun 135.yılı konulu konferansla devam etti. İki halkın manevi bağlarını yakınlaştıran toplantıda şairin seçmeli eserleri tahlil edilerek edebi kişiliği hakkında bildiriler okundu. Türkçülük fikrini dünyaya yaymayı kendine vazife bilen şairin hayatıyla ilgili yeni bilgiler ortaya konuldu. Turan topraklarına ortak şahsiyetin eserlerinin tahlil edilerek değerlendirilmesinin Türkolojinin de amacı olduğunu belirten üniversite rektörü Galım Mutanov, Cavid şiirlerini Kazak diline aktarma işini üniversitenin desteklediğini ifade etti. Azerbaycan Cumhuriyeti Astana Büyükelçisi Raşad Mammadov “Değerlerimizi bugünkü nesle ulaştırmak hepimiz için itibarlı bir görevdir. Nursultan Nazarbayev’in bu yönde yürüttüğü siyaseti bütün Türk halkları için örnek olabilmektedir. Bugünkü etkinlik bunun bir göstergesidir” dedi. 

Kazakistan Cumhuriyeti Kurucu Cumhurbaşkanı Kütüphanesi'nde Azerbaycan'ın Milli Lideri Haydar Aliyev'le İlgili Kazak Dilindeki Kitabın Tanıtımı Yapıldı

Etkinliğe Kazakistan Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Dairesi Başkanı, kitabın Baş editörü Mahmud Kasımbekov, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Siyasi ve Sosyal İşlerden Sorumlu Yardımcısı Ali Hasanov, Azerbaycan Milli Meclis milletvekili, Parlamentolararası Azerbaycan-Kazakistan Dostluk Grubu Başkanı Adil Aliyev, Azerbaycan Milli Meclis milletvekili, Parlamentolararası Azerbaycan-Kazakistan Dostluk Grubu üyesi Nizami Cafarov, Kazakistan Cumhuriyeti Kurucu Cumhurbaşkanı Vakfı İcra Direktörü Kanat Cumabayev, Kazakistan Cumhuriyeti Kurucu Cumhurbaşkanı Kütüphanesi Müdür Yardımcısı Amerhan Rahimjanov, Uluslararası Türk Akademisi Başkanı Darhan Kıdırali, L.N.Gumilyov Avrasya Ulusal Üniversitesi Rektörü Erlan Sıdıkov katıldılar.Heydar Aliyev modern, demokratik ve gelişen Azerbaycan Cumhuriyeti’nin kurucusudur. “Milletine Yol Gösteren” kitabı dünyaca ünlü Azerbaycan liderinin 95.yıldönümüne ithafen hazırlanmıştır. Kazak dilindeki kitabın önsözü Heydar Aliyev’le yakın dost olan Kazakistan Cumhurbaşkanı N. Nazarbayev tarafından yazılmıştır. Kitapta dünya çapındaki siyasetçi ve devlet adamı Heydar Aliyev’i şahsen tanımış olan ülke başkanları, hükümet başkanları, dışişleri bakanları, birçok ülke liderleri, Azerbaycan’ın mevcut yönetimi, tanınmış siyaset adamları, iş dünyası yöneticileri ile iktisatçıların hatıraları yer almaktadır.Bunların dışında kitapta ilk defa Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkezi Komitesi Siyasi Bürosu’nun gizli belgeleri ile bazı fotoğraflar yayınlandı.Yeni yayında eski dönemlerden ve Azerbaycan halkının evladı Heydar Aliyev’in siyasi arenada ortaya çıkışına kadarki Azerbaycan tarihi hakkında derin ve kapsamlı bilgi verilerek köklü aile terbiyesi alan iradeli ve azimli şahsiyetin şekillenmesi hikayesi anlatılmaktadır.Eserde zor ve karışık “perestroyka” (değişim) yıllarındaki Heydar Aliyev’in siyasi iradesi ile sivil pozisyonu yansıtılmaktadır. “Milletine Yol Gösteren” kitabı kurucu başkanın ülkeyi yönetebilme fenomeni ile zor meseleleri genç ve bağımsız devletin küresel gayeleri çerçevesinde çözebilme yeteneğini doğru ve yerinde tespitlerle ifşa etmektedir.Kitapta ibraz edilen belgeler Heydar Aliyev’in başkanlığı döneminde oluşturulan devlet modelinin hayatiyetini net olarak ispat etmektedir.Kitap yazarları Heydar Aliyev biyografisinin Azerbaycan devletçiliğinin oluşum tarihi ve Azerbaycan halkının kaderiyle çok ilişkili olduğunun altını çizmektedir.Etkinlik sırasında Heydar Aliyev hakkındaki belgesel film izlenerek Kazakistan Kurucu Cumhurbaşkanı Kütüphanesi Müzesi’ne gezi organize edildi.

Azerbaycan Topraklarının Neresini Kazarsanız, Orada Katledilmiş Bir Azerbaycan Türkünü bulursunuz…

1918 yılının Mart olayları, tarihimizin en kanlı sayfalarındandır. Bu kanlı sayfa bu tarihte kapanmamış ve bu sayfanın kanlı yaprakları 20 Ocak 1990 ve 26 Şubat 1992 yılında yapılan iki vahşet ile tekrar gün yüzüne çıkmıştır.Komünist bayrağı altında birleşmiş olan  Ermeni çeteleri, Bakü’de, Nahçivan’da, Kuba’da, Kusar’da, Şamahı’da, Lenkeran’da  Azerbaycan halkına çok büyük zulümler yapmışlardır.Tarih araştırmacılarının değerlendirmelerine göre sadece 29-31 Mart günleri arasında Bakü’de 20 binden fazla soydaşımız katledilmiştir.Kıyımın yapılmasının başlıca sebebi ise; Azerbaycan’ın bağımsızlığının karşısının alınması, Bakü’nün iktisadi ve siyasi yönünün önemi ile bağlıydı. Aynı zamanda Rusya için Bakü büyük önem taşımaktaydı.Bu, V.İ.Lenin’in “Bakı petrol, ışık ve enerjidir” sözleri bunu destekler nitelikteydi.Şöyle ki, 31 Mart kıyımı dini ve etnik kökene göre bir halkın kitlesel soykırıma maruz kalması idi. 1918 yılının Mart ayında Bakü’de yapılanlar Azerbaycan halkının tarihinde en büyük soykırım olmuştur. Bu kırgın ve sürgün politikası, Enver Paşa’nın kardeşi Nuri Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun, “Kafkas İslam Ordusu” adıyla, 1918 Mayıs’ında Azerbaycan’a gelmesiyle durdurulmuştur. 4 ay süren mücadele sonucunda Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin başkenti Bakü ilan edilmiştir. Burası zengin petrol kaynaklarından dolayı Rusya’nın göz koymuş olduğu bir yerleşme alanıydı.1920 yılında tüm Kafkasların Sovyetler Birliğinin terkibi altına girmesiyle bu bağımsızlık harekâtı 1991 yılına kadar yerini büyük bir özleme bırakmıştır.1920′lerde başlayıp 1980′lere kadar ki süreç içerisinde Ermenistan, Azerbaycan toprakları aleyhine üç kattan fazla genişleyerek, ilk kurulduğu yıllardaki 9,000 kilometrekareden bugünkü 29,000 kilometrekarelik alana ulaşmıştır.Zaten, daha ilk fırsatta, 1920-21 yıllarındaki yeni sınır düzenlemelerinden yararlanan Ermenistan, Nahcivan ile Azerbaycan arasındaki  stratejik öneme sahip olan ve tampon bölge konumundaki Zengezur bölgesini akabinde Göyçay bölgelerini topraklarına katmıştır.Böylece, Azerbaycan’ın Nahcivan, dolayısıyla Türkiye ile olan coğrafi bütünlüğü ortadan kalkmış, ülke bugünkü parçalı halini almıştır.31 Mart’ta yapılan bu soykırımın kanıtı ise bir stadyum çalışması için yapılan kazılarda Azerbaycan’ın Kuba şehrinde ortaya çıkan toplu insan mezarlarıydı. Şahsım ve Bakü’de öğrenim görmekte olan 40’a yakın Türk öğrenci ile birlikte Azerbaycan’da faaliyet gösteren bir sivil toplum kuruluşu aracılığıyla ziyaret etmiş olduğumuz bu mezar alanı vahşetin simgesi olarak hafızalarımızda kalmıştır. Orada gördüklerimiz bir insana hayatı boyunca yapılmayacak olan eziyetlerdir herhalde. Kafatası iskeletlerinde bulunan çivi izleri ise sözün bittiği anlar olmuştur.Avrupa Devletleri Azerbaycan ile ilgili konuşma yaparken hep enerji kaynakları üzerine yapmaktadırlar, bir kez de adil davranıp Azerbaycan’a yapılanlar vahşettir, soykırımdır deme cesaretini göstermiş olsalar ya! Ama bunu demeye cesaretleri yoktur ve diyemezler de. Lakin buna benzer toplu mezar kalıntıları Ermenistan’da bulunmuş olsa ve bu kalıntılar Türklere ait olmasa bile Türklere ait diye Ermeniler tarafından piyasaya sürülmüş olsa aynı devletler lehte karar alırlardı bundan emin olabiliriz ve Ermenistan’ın haklı olduğunu bize dikta etmeye çalışırlardı. Ermenistan devlet yönetimi ise bütün uluslararası platformlarda çığırtkanlık yapar ve haklı olduğuna dair vurgu yapardı.Ermenistan ve buna benzer devletlerin bu tarz hareket içerisinde yer almasını önleminin yolu TÜRK BİRLİĞİNDEN ve TÜRK DEVLETLERİ arasındaki birliktelik ve beraberlikten geçmektedir.Ben bu vesile ile Türk kimliğine karşı yapılan bütün soykırımlarda hayatını kaybeden soydaşlarımızın aziz hatıraları önünde saygı ile eğiliyor, ruhları şad mekânları cennet olsun diyorum…

Yeni Dövr Abş-Türkiyə Münasibətləri

Amerika Birləşmiş Ştatları, gün keçdikcə beynəlxalq arenada daha çox söz sahibi və sanksiya gücü olan bir dövlət halına gəlmişdir. Zamanla artan və möhkəmlənən ABŞ, Sovet Rusiya ilə bölüşdüyü "super güc" rolunu Soyuq Müharibə sonrasında tək başına götürmüş və "Yeni Dünya Düzeni" ni qurmaq üçün qollarını çırmalamış; Xarici siyasətini də bu mövqeyinə görə formalaşdırmışdır. İkinci Dünya Müharibəsi ilə beynəlxalq səhnədə boy göstərməyə başlayan Amerika, Orta Şərqdə İngiltərədən boşalan yerə də sahib olmuş və günümüzə qədər gələn prosesdə Regionda hakim yeganə güc olma sifətini heç pozmama istiqamətində siyasətlər izləmişdir.Regiondaki Amerikan imici günümüzdə pis hiss etməklə birlikdə; Amerikanın Orta Şərq məsələlərinə daxil olma prosesinin əvvəlində daha fərqli bir hiss etməyin olduğunu da istisna etmək olmaz. Bu gün gəlinən nöqtədə Regionda problemli Amerikanın imicinin arxasında yanlış qiymətləndirmə və yanlış siyasət üstünlüklərinin olduğunu söyləmək mümkündür. Xüsusilə Corc W. Buş dövrü və 11 Sentyabr Hücumları, bəzi akademiklərin sözü ilə "Yeni Mühafizəkar İnqilab" Orta Şərqi təcavüzkar siyasətlər güdən bir Amerikan rəhbərliyi ilə qarşı qarşıya qoymuşdur. Bir-birini təqib edən Əfqanıstan və İraq Müharibələri ilə "terrorizmə qarşı müharibə" İslam ölkələrinə qarşı müharibə etməsi Amerikanı regionda ən çox nifrət edilən ölkə halına gətirmişdir.Türkiyə - ABŞ münasibətlərini daha yaxşı anlamaq adına bir təhlil bazasının yaradılmasına ehtiyac vardır. İki ölkə münasibətlərini qiymətləndirərkən güc bölgüsü və iki ölkənin NATO, BMT və ya hökumətlərarası təşkilatlara olan bağları göz önündə tutulmalıdır.İkinci analiz çərçivəsi isə Türkiyənin regional roludur. Soyuq Müharibə sonrası dövrdə dünya siyasətini formalaşdıracaq hadisələrin yaşandığı Orta Şərqin Türkiyənin də içində olduğu və Ölkənin son dövrlərdə aktiv rollar oynadığı bir region olduğunun altı cızılmalıdır. Türkiyə regionda oynadığı rolla, həm də NATO-nun üzvü, həm də Region ölkələri ilə dostluq münasibətləri izləyən bir kilid ölkə kimi tarazlaşdırma rolu oynayır. ABŞ- TÜRKİYƏ- ƏLAQƏLƏRİNƏ ÜMUMİ BAXIŞTürk - ABŞ münasibətləri İkinci Dünya Müharibəsinin sonundan sonra başlayıb təxminən əlli il davam edən Soyuq Müharibə dövrü ərzində ümumiyyətlə, qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibət olaraq, milli təhlükəsizlik siyasətləri çərçivəsində tanınan ortaq maraqlar üzərində inşa edilmişdir. Sovetlər Birliyi və Amerikanın hakim olduğu bu iki qütblü dövrdə beynəlxalq münasibətlər, o cümlədən Türkiyə - Amerika münasibətləri, Amerikan-Sovyetler rəqabətə görə formalaşaraq, təkamül keçirmişdir.Buna paralel olaraq Türkiyənin Soyuq Müharibə dövrü ərzində yürütdüyü xarici siyasət, Sovet kommunizmindən qorunmağa bağlı olaraq Qərb düşərgəsi və ABŞ ilə alyanslar qurmaq prinsipinə əsaslandırılıb. Türkiyə bu siyasətini ABŞ-ın liderliyini üzərinə götürdüyü sistem içində yer alaraq təcəssüm etmiş; 1947 Trumen Doktrinası və Marşal Adına Köməyi ilə ABŞ-ın SSRİ-ni əhatə etmə siyasətində aparıcı rollar oynamışdır. Sonrakı dövrlərdə isə, Türkiyə ABŞ şəhərciyindəki yerini möhkəmləndirmiş; Koreya Müharibəsinə qatılmış və 1952de NATO-ya üzv olmuşdur.İqtisadi tərəqqini həyata keçirərək inkişaf səviyyəsini yüksəltmək istəyən Türkiyə, istər Ərəb dünyası ilə arasına məsafə qoyaraq istərsə də üçüncü dünyacı hərəkətlərdən uzaq duraraq Qərb və ABŞ lehinə hərəkət etmişdir. Hətta 1948de İsrailin qurulmasını sonra onu ilk tanıyan Müsəlman ölkə olması bu məsafəni hava vurarkən, İsrailə verilən bu dəstək Türkiyə - ABŞ əlaqələrinin Orta Şərq ayağında həlledici olmuşdur.Gələcəyinin Qərbdə olduğuna inanan Türkiyə, Sovet kommunizminin də qorxusu ilə ABŞ-ın siyasi kursundan çıxmamağa diqqət göstərib; Bu baxımdan bəzi bazalarının NATO məqsədləri xaricində ABŞ tərəfindən istifadə edilməsinə icazə vermişdir. 1990-ci ildə İraqa qarşı aparılan Çöl Fırtınası hərəkatı, Türkiyə-ABŞ münasibətlərində bu dövrdə ən mühüm sayıla biləcək hadisələrdən biridir. Türkiyə bu müharibəyə qatılmasa da ABŞ və müttəfiqlərinin yanında yer almış, bazalarının istifadəsinə və Çəkic Gücün Türkiyədə yerləşməsinə icazə vermişdir. İraqa iqtisadi sanksiyalar haqqında Qərb ilə birlikdə hərəkət etmişdirİki qütblü yapının yıxılmasını və Amerikanın yeganə böyük güc kimi beynəlxalq arenada yerini almasını təqib edən prosesdə və xüsusilə 11 Sentyabr Hücumları və İraq Böhranı sonrasında ortaya çıxan problemlər nəticəsində Türkiyə-Amerika münasibətləri problemli bir dövrə girmişdir. 11 Sentyabr Hücumları həm Amerika xarici siyasətinin dəyişməsində və aydınlaşmasında, həm də qlobal sistemdə daşların yenidən güllələnməsində böyük rol oynamış olması baxımından əhəmiyyətlidir. Çünki bu hücumların ardından ABŞ rəhbərliyi tək başına hərəkət edəcəyindən siqnallarını vermiş, beləliklə öz təhlükəsizliyi məsələsi olanda qlobal əməkdaşlıqdan yayınaraq tək tərəfli hərəkət edəcəyini açıqlamışdır. Bu baxımdan, "önləyici savaş", "əvvəlcədən hücum" ritorika ifadə edilən bu doktrina İraqa keçirilən "İraqa Azadlıq Əməliyyatı" adlı ABŞ hərəkatı ilə təcəssüm etmişdir.Buşun digər dövlətlərə etmiş olduğu "ya biz, ya da bizim qarşımızda" çağırışı ABŞ-ın təhdid etməsi fonunda təsvir etdiyi düşmənin digər millətlər tərəfindən də mənimsəməsi və onları mütləq bir seçimə zorlaması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. 11 Sentyabr Hücumlarını sonra Türkiyə - ABŞ münasibətləri terrorizmlə mübarizə kontekstində yenidən tanınmışdır. ABŞ-ın Türkiyəyə olan strateji baxışı əhəmiyyətli dərəcədə təsirlənmiş və Türkiyədə terrorla mübarizəsində beynəlxalq arenada daha çox dəstəklənməyə başlayacağı ümidləri göyərmişdir. Digər tərəfdən, bu hücumların ardından Amerikanın İraq əməliyyatı çərçivəsində Türkiyə ilə olan dialoqu münasibətlərdə problemlərin ortaya çıxmasına şərait yaratmışdır. Əlli ildən artıq bir müddət ərzində davam etmiş ittifaq əlaqəsi, bu yeni dövrdə strateji tərəfdaş kimi davam etdirilməyə çalışsa da, Türk - Amerikan münasibətlərindəki dəyişiklik ABŞ-ın İraq əməliyyatına başlayacağı 2003 Martındakı inkişafla daha da qabarıq hala gəlmişdir.Türkiyə ilə Amerika "terrorizmə qarşı birgə mübarizə" və ya "Böyük Orta Şərq Layihəsi" kimi məsələlərdə birgə hərəkət etmək meyli göstəribsə də, hər iki ölkənin izləmiş olduğu siyasətlər bəzi nöqtələrdə fərqliliklərinin göstəricisidir. Orta Şərqdə demokratikləşməyə və inkişafa veriləcək dəstəyə dair olduğu ifadə edilən "Böyük Orta Şərq Projesi" nin, əslində Orta Şərqin enerji ehtiyatlarını nəzarət altına almağa yönəlmiş məqsədlər güddüyü iddiaları bu layihəyə olan şübhələri artırmışdır. Digər tərəfdən, ABŞ-ın İraqı işğalının ardından burada tutduğu yol xəritəsində Türkiyənin qayğılarına (Kərkükün statusu, Türkmənlərin vəziyyəti kimi) göstərdiyi laqeydlik ABŞ-ın Orta Şərqdəki siyasətinə qarşı da Türkiyənin şübhəylə yanaşmasına səbəb olmuşdur. Bununla yanaşı, Türkiyənin Pkk ilə mübarizədə ABŞ-ın laqeydliyi və bu istiqamətdə aparılması dilə gətirilmiş olan iş birliyinin ritorikada qalması üzərinə şübhə və inamsızlıq daha da artıb; Bütün bunlarla paralel olaraq cəmiyyətdə Amerikan ziddiyyəti da yüksəlişə keçmişdir.Belə bir şəraitdə Türkiyə - Amerika münasibətləri də İraqın işğalı sonrasında gərginləşmişdir. İşğalın dərhal əvvəl Türkiyə üzərindən açılacaq bir təmasa icazə verəcək hökumətinin TBMM-dən keçməməsi ABŞ tərəfində təəccüblə qarşılanmışdır. İki ölkə arasındakı gərginlik bundan sonra artaraq davam etmişdir. Türkiyənin Şimali İraqdan gələ biləcək mümkün təhlükələri qarşısını almaq üçün İraqın şimalına əsgər göndərmə ehtimalı Amerikalı rəsmiləri üçün müxalifət mövzusu olub; ABŞ Şimali İraqda birtərəfli hərəkətləri qəbul etməyəcəyini açıqlamışdır. İki ölkə arasındakı ikinci böhran isə Bağdadın düşməsinin ardından Kərkükdə başlayan soyğunçuluq hadisələri zamanı Türkmənlərə qarşı hücumlar məqamındadır. Bu kontekstdə Türkiyə, ABŞ rəhbərliyindən lazımi tədbirlər görməsini, əks təqdirdə bunu özünün edəcəyini açıqlamışdır. Digər tərəfdən, Türkiyə mümkün bir Suriya və İran əməliyyatına qarşı qərarlı mövqe içində olmuş və Bölgənin daha da qarışmasına səbəb olacaq güc istifadəsinə qarşı olduğunu açıq şəkildə ortaya qoymuşdur. İkitərəfli münasibətlər 4 İyul 2003te 11 Türk zabitinin Süleymaniyyə həbs olunması ilə qopma nöqtəsinə gəlib. ABŞ, Pkk terror təşkilatını himayə etdiyi bu hadisədə, Şimali İraq rəhbərliyini, daha etibarlı bir müttəfiq olaraq gördüyündən, Türkiyəyə üstünlük vermiş olur; Türkiyəyə Bölgədə rahat əməliyyat aparmasına imkan verməyəcək siqnallarını verirdi.Göründüyü kimi, Türkiyənin bir sıra qayğılarının nəzərə alınmamış olması, Türkmənlərin mövqeyi, Pkk-nın İraqda sərbəst fəaliyyət göstərməyə başlaması kimi məsələlərdən dolayı Türk - Amerika münasibətləri gərgin bir axara düşüb. Son dövrdə Regionda baş verən xalq hərəkatlarında Türkiyənin mövqeyinin Bölgədəki nüfuzunu yüksəltməsi və Türkiyənin Region ölkələrinə model olma mübahisələri, Ölkənin Regiondakı strateji rolunu yüksəltmək tendensiyasını daşıyarkən; Türkiyə - ABŞ münasibətləri də müsbət axara girmiş; 2011 seçkiləri sonrasında artan Pkk terroruna qarşı Şimali İraqda ABŞ əsgərlərinin Türkiyəyə sızan Pkk fəallarına qarşı patrul gəzməyə başlaması da ikitərəfli münasibətlərin axarını müsbət təsir göstərmişdir.                                 NƏTİCƏOrta Şərq təmsili müharibələrin biraz çox getdiyi regionlardan biridir. Bölgədən kənar aktorlar adına, Region ölkələri müxtəlif şəkillərdə bir-biri ilə qarşıdurmalar içərisinə girmişlər. Regiona baxanda, burada ABŞ xarici siyasətinin gözlənilməyən nəticələrini tapmaq mümkün olacaqdır. Bölgədəki ən əhəmiyyətli iki böyük gözlənilməz nəticə Əfqanıstan və İraqdır.Əfqanıstanın ABŞ tərəfindən işğalı ilə ölkədə Talibanın gücünə son verilmişdir. Siyasi nüfuz olaraq Talibanın hakimiyyətdən salınması, İranın nüfuz sahəsi olan bu ölkədəki ən böyük düşməninin aradan qaldırılması anlamına gəlmişdir ki, bu vəziyyət uzun perspektivdə İranın xeyrinə olmuşdur. Digər tərəfdən, ABŞ-ın İraq işğalı ilə İranın digər bir əhəmiyyətli düşməni Səddam Hüseyn hakimiyyətdən salınır; Bu da İranın xeyrinə olmuşdur. Bölgədə yaranan boşluğu isə, hələlik İran doldurmağa başlayıb. Bu baxımdan da, Türkiyənin İran ilə bir qarşıdurma içərisinə girməsi realist perspektivdən baxılanda o qədər də məntiqli görünmür. Bu səbəbdən Türkiyə bu baxımdan Bölgədəki maraqlarını nəzərə almaq vasitəsilə İran ilə əlaqələrini mənfi bir axara dönüştürmeme cəhd edirlər.ABŞ üçün Türkiyə; Şimala, cənuba, şərqə və qərbə olan sərhədləri nəzərdə tutulduqda Regionda mühüm strateji donorlardan biridir. Bu günə qədər ABŞ Türkiyəni Soyuq Müharibə kontekstində qiymətləndirmişdir. Ancaq, gərək Türkiyənin öz daxilindəki prosesləri lazımsa Bölgədəki siyasətləri Regionda sözü dinlənən bir ölkə mövqeyinə gəlməsi, ABŞ-ın Türkiyəyə yönəlik yeni bir yanaşma inkişaf etdirməsi zərurətini doğurmuşdur.Ölkələrin əbədi dostları, tərəfdaşları və ya müttəfiqləri deyil; Əbədi maraqları olduğu ideyasından hərəkətlə, ABŞ Türkiyənin Bölgədə bir cazibə mərkəzi halına gəldiyini məhəl qoymamış və münasibətlərini yeni bir müstəviyə daşımaq cəhdi içərisinə girmişdir. Keçmiş illərdə toqquşan bəzi mövqelər iki ölkə arasındakı əlaqələri iflasa uğratmış olsa da, hər iki tərəf də Regiondakı bu dəyişiklik prosesində ortaq maraqlar çərçivəsində müttəfiq ola biləcək vəziyyətdədir. ABŞ ilə Türkiyə arasında iş birliyinin yaranmasını təmin edəcək bir çox sahə mövcuddur. Bununla yanaşı, İran, İsrail və Ermənistan məsələləri iki ölkə arasındakı ayrılıq nöqtələrini təşkil edir. Bu fərqliliklərin səbəbini iki ölkənin beynəlxalq sistemdəki yerinə və roluna bağlamaq mümkündür. Bundan başqa, regional münasibətlərin qurulmasında ön plana çıxan kimlik amili də iki ölkənin bəzi hallarda maraqlarının toqquşmasına və siyasət fərqliliklərinə səbəb olur.Türkiyə - ABŞ münasibətlərinin gələcəyinə baxanda həyati maraqlar çatışmadığı prosesə razılaşma mümkün olacağı müşahidə olunur. Son vaxtlar səslənən Türk xarici siyasətinin yön dəyişdirib, Qərb oryantasyon-unu tərk etdiyi iddiaları həqiqətə uyğun olmamaqla birlikdə, Türkiyənin çox ölçülü və çoxqütblü xarici siyasət yürütdüyünün göstəricisidir. 2003 sonrası dönəmdə ABŞ, Orta Şərqdə gedərək legitimliyini itirərkən, Türkiyə isə qoymuş olduğu addımlarla müsbət imici bəsləmişdir. Xarici siyasətdə Bölgədəki legitimliyini itirdiyi bir zamanda, ABŞ üçün Türkiyə önəmli bir müttəfiq mövqeyində yerləşir. Hər nə qədər Türkiyənin ABŞ ilə ittifaqı regional əlaqələrini zədələyəcək bir amil olacaqsa da, təhlükəsizlik perspektivindən baxdıqda Türkiyənin də ABŞ-ın ittifaqına ehtiyacı olduğu aydındır.

Azərbaycan Milli İqtisadiyyatının Formalaşması və Xarici İqtisadi Əlaqələrin İnkişafı

Azərbaycan Respublikası tarixində ikinci dəfə özünün dövlət müstəqilliyini əldə etdikdən sonra özünün sərbəst gömrük siyasətini reallaşdırmağa başladı. Lakin bu istiqamətdə bir sıra çətinliklər mövcud idi. Əvvələn, Azərbaycan Respublikasında ölkənin bütün sərhədlərini əhatə edə bilən gömrük şəbəkəsi yox idi. İkincisi, keçmiş SSRİ-nin tərkibində olduğu illərdə vahid gömrük siyasəti həyata keçirildiyi üçün milli gömrük siyasəti yaranmışdı. Üçüncüsü, milli gömrük kadrların sayı olduqca az idi və qısa müddət ərzində belə kadrların hazırlanması üçün lazımı qanunvericilik yox idi. Dördüncüsü, Azərbaycanın ərazisinin bir hissəsi Ermənistan separatçı hərbi birləşmələrinin işğalı altında olması, bu işlərin vaxtında başa çatdırılmasına mane olmuşdur. Beşincisi, tədris bazasının təşkili üçün dərslik və tədris vəsaitləri, eləcə də ixtisaslı pedaqoji işçilər demək olar ki, yox dərəcəsində idi.Yuxarıdakı mülahizələrə bir qədər də aydınlıq gətirək. Azərbaycan Respublikasının Rusiya Federasiyası və Gürcüstan Respublikası ilə olan dövlət sərhədləri şəffaf olduğu üçün bu, indi də müəyyən problemlər yaradır. Ermənistan ölkəmizin nəinki 20 faizə yaxın ərazisini, hətta İran İslam Respublikası ilə olan dövlət sərhədinin 100 km-dən çox hissəsini işğal altında saxlayır. Bu isə ölkənin gömrük orqanlarına, ölkənin bütün gömrük ərazisinə nəzarət imkanlarına kifayət qədər əngəllər yaradır.Keçmiş SSR İttifaqı unitar federasiya quruluşuna malik olduğuna görə, müttəfiq respublikaların heç birində sərbəst gömrük siyasəti mövcud olmamışdır. Sərt imperiya siyasəti bütün respublikaları sərbəst gömrük siyasəti yeritməkdən məhrum etdiyi üçün milli gömrük siyasətinin formalaşdırılmasına xeyli vaxt itirmək lazım gəlmişdir. Beləliklə, keçmiş müttəfiq respublikaların milli gömrük siyasətinin yoxluğu hər hansı praktikanın formalaşmasının qarşısını almışdır (3, 105).Müstəqillik əldə edən ölkəmiz bütün sadalanan çətinliklərə baxmayaraq, milli iqtisadiyyatın inkişaf etdirilməsi, eləcə də tənzimlənməsi ilə eyni vaxtda gömrük orqanlarının müstəqil strukturlarının təşkili və fəaliyyətinə xüsusi diqqət yetirdi. Azərbaycan Respublikası Dövlət Gömrük Komitəsi (DGK) 1992-ci ildə Ümummilli lider H.Ə.Əliyevin gərgin səyi nəticəsində öz təşkilinə nail oldu. Məhz Ümumilli liderin şəxsi diqqəti nəticəsində gömrük işinin təşkili üçün lazım olan bütün siyası addımlar atıldı. Bu ənənə bu gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti dahi H.Ə.Əliyevin layiqli davamçısı Cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurlu davam etdirilir və bu istiqamətdə tarixi uğurlar qazanılmışdır. Göstərmək zəruridir ki, Azərbaycanın iqtisadi həyatında xarici ticarət əlaqələrinin, eləcə də bu əlaqələrin inkişaf  etdirilməsinin mühüm rolu vardır. Məlumdur ki, ölkənin milli iqtisadiyyatı onun quracağı xarici ticarət  və xarici iqtisadi əlaqələrin  etibarlı sistemdən çox asılıdır. Nəzərə alınsa ki, Azərbaycan inkişaf etməkdə olan digər ölkələr kimi iqtisadi inkişaf səviyyəsinin yüksəldilməsi və dünya təsərrüfatı əlaqələri sisteminə inteqrasiya məsələsini paralel şəkildə həll etmək niyyətindədir, bunun nə qədər əhəmiyyət kəsb etdiyinə əlavə şərhə ehtiyac yoxdur. Xatırlatmaq yerinə düşər ki, müasir dünya ticarəti sistemi bütün ölkələrə qarşı xarici siyasətin sərt tələblərini və məhdudlaşdırılması təkliflərini irəli sürür. Ədəbiyyatda göstərildiyi kimi bu səbəbə görə inkişaf etməkdə olan hər hansı dövlətdə milli iqtisadiyyatın struktur cəhətdən tənzimlənməsinin təmin olunması son dərəcə vacib və zəruridir (5,142).Milli istehsalı qorumaq üçün iqtisadiyyatın strukturunun yüksəldilməsinə, inkişafın strateji istiqamətlərində ehtiyatların mərkəzləşdirilməsinə, bəzi istehlak mallarının ucuzlaşdırılmasına, Azərbaycan mallarına xarici bazarların açılmasına və  s. nail olmaq lazımdır. İstehsalın və istehlakın milli struktur xüsusiyyətləri, iqtisadi inkişaf səviyyəsi və digər amillərin xarici ticarətin tənzimlənməsi sisteminə kompleks yanaşma tələb edir. Xarici ticarətin tənzimlənməsi isə idxal-ixrac əməliyyatlarına xüsusi dövlət nəzarəti tələb edir ki, bu da bilavasitə gömrük işinin təşkili ilə bağlıdır.Azərbaycanın milli iqtisadiyyatının formalaşması ilə bağlı məsələnin təhlilinə keçməzdən əvvəl qısa şəkildə gömrük işinin təşkili üzərində dayanmağı məqsədəuyğun hesab edirik. Nəzərə almaq lazımdır ki, gömrük işinin mahiyyəti və strukturunun izahı və əsaslandırılması yalnız konseptual-nəzəri deyil, həm də praktiki məsələdir və bu, qanunvericiliyin tətbiqi nöqteyi-nəzərindən təcrübi əhəmiyyətə malikdir. Azərbaycan Respublikası Gömrük Məcəlləsinin I maddəsinə uyğun olaraq gömrük işi dedikdə, bütünlükdə gömrük siyasəti, habelə mal və nəqliyyat vasitələrinin Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhəddindən keçirilməsi qaydaları və şərtləri, gömrük ödənişlərinin alınması, gömrük rəsmləşdirilməsi, gömrük nəzarəti və gömrük siyasətinin həyata keçirilməsinin digər vasitələri başa düşülür.Göstərmək zəruridir ki, gömrük hüquq normalarının tətbiqinin məkan hüdudlarının müəyyənləşdirilməsi üçün “gömrük sərhədi” məfhumundan istifadə olunur. Bu cəhətdən terminologiyanın işlədilməsi və ondan istifadə şərtlərinə əməl edilməsinin mühüm nəzəri-praktiki əhəmiyyəti vardır. Beləliklə, gömrük sərhədi dedikdə, gömrük ərazisinin perimetrləri – bu ərazinin konturlarının hüdudlarından ayıran xətt başa düşülür. AR GM-nin 3-cü maddəsinin 3-cü bəndinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının gömrük sərhədidir. Yuxarıda ifadə olunanlara istinadən qeyd etmək lazımdır ki, bütün bunların uğurlu davam etdirilməsi ölkənin milli iqtisadiyyatının lazımı səviyyədə formalaşdırılmasından çox asılıdır. Ədəbiyyatda haqlı olaraq deyilir ki, hər bir dövlətin iqtisadi-təsərrüfat uğurları onun milli iqtisadiyyatının elmi əsaslar üzərində formalaşdırılmasından, təbii ehtiyatlardan və digər iqtisadi resurslardan məqsədyönlü istifadə edilməsindən və nəhayət, möhkəm qanunvericilik tənzimlənməsindən asılıdır (4,76).                 Deməli, milli iqtisadiyyatın formalaşdırılması ən ümdə məsələlərdən biridir. Hazırda respublikamız suveren müstəqil dövlət kimi milli iqtisadiyyatını qurmaq yolunda inamla addımlayır. Əlbəttdə bu, nisbətən uzun sürən və tədrici proses olmuşdur. Azərbaycan müstəqil olduqdan sonra xeyli müddət keçid dövrü yaşamış, ölkədə bazar iqtisadiyyatının bərqərar olması sahəsində, hətta bir sıra imtahanlardan keçmişdir.  Respublikamızda müəssisələrin ittifaq tabeliyindən çıxaraq milli istehsal sferalarına keçməsi, onların təkrar istehsal əlaqalərindən azad olması və eyni zamanda respublikadaxili bazar münasibətlərinə cəlb olunması məhsuldar qüvvələrin inkişafının və milli iqtisadiyyatın formalaşmasının zəruri amilinə çevrilmişdir. İldən-ilə yeni iş yerlərinin açılması, yoxsulluğun ən minimum həddə endirilməsi respublika rəhbərliyindən gərgin və böyük əmək hesabına başa gəlmişdir. Azərbaycan hazırda iqtisadi cəhətdən intensiv tərəqqi edən dünya ölkələrindən birinə çevrilmişdir. Qeyd etmək zəruridir ki, bu cəhətdən son 15 il ərzində daha böyük nailiyyətlər qazanılmışdır.  Azad bazar iqtisadiyyatı şəraitində məhsuldar qüvvələrin tərkib elementi olan hər bir istehsal həlqəsi özü üçün ən məqbul və əlverişli əlaqə formasını seçməkdə sərbəstdir. Lakin istehsal həlqələri keyfiyyətcə yeni iqtisadi şəraitdə fəaliyyət göstərir və burada təşəkkül tapan istehsal münasibətləri müstəqil istehsalçıların (sahibkarların) qarşılıqlı fəaliyyətinin nəticəsi kimi təzahür edir. Ölkəmizdə azad, sərbəst sahibkarlıq fəaliyyəti üçün geniş imkanlar açılmışdır. Azərbaycan Respublikası konstitusiyasının 15-ci maddəsinə əsasən “hər kəs qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada öz imkanlarından, qabiliyyətindən və əmlakından sərbəst istifadə edərək təkbaşına və başqaları ilə birlikdə azad sahibkarlıq fəaliyyəti və ya qanunla qadağan edilməmiş digər iqtisadi fəaliyyət növü ilə məşğul ola bilər”.   Göründüyü kimi, iqtisadi sistemin əsaslı məsələlərindən biri də mülkiyyət məsələsidir. İstehsal münasibətləri özünün bütün spesifik əlamətlərini mülkiyyətdə biruzə verir. Mülkiyyət və istehsalın uyğunsuzluğu hökmən iqtisadi yüksəliş stimullarının zəiflləməsinə gətirib çıxarır. Böhrandan çıxmaq üçün ya dövlət mülkiyyətinin saxlanmasının və möhkəmləndirilməsini zəruriliyini qəbul etməli, ya da mülkiyyət münasibətlərinin cəmiyyətin yeni iqtisadi bazisinə uyğunluğunu təmin etməklə məhsuldar qüvvələrin sürətli inkişafına təkan verilməlidir.  Hazırda respublikamız üçün iqtisadi siyasətdə ən mühüm məsələlərdən biri də iqtisadiyyatda sahələrarası və ərazi tarazlığının tənzimlənməsi üzrə struktur siyasətidir. Çox vacibdir ki, ümummilli mənafelər nəzərdə alınmaqla istehsal prosesinin son məhsul həddinə çatdıran təkrar istehsal sxeminin tətbiqi işi təmin edilsin. Respublika iqtisadiyyatında təkrar istehsalın bütün fazaları əhatə olunarsa, məcmu ictimai məhsulun natural dəyər və formalarında hərəkətinin daxili mərhələləri də tam əhatə olunar və nəticədə respublikada əmək məsrəflərinin, əmtəələrin obyektiv qiymət bazasını, əmək haqqı, ümumi daxili məhsul və s. əsas iqtisadi göstəriciləri real müəyyən etmək imkanı yaranar.  İqtisadi ədəbiyyatda qeyd edilir ki, müasir struktur siyasətini həyata keçirilməsində ilk addım kimi istehsal müəssisələri arasında “istehsal-istehlak” xətti ilə çatışmayan həlqələrin bərpası və ya yenidən yaradılması olmalıdır. Bundan ötrü özəl sahibkarlığı, xarici kapitalı maraqlandırmaq üçün vergi-gömrük, kredit siyasətində müvafiq dəyişikliklər aparılması, müəyyən güzəştlərin nəzərdə tutulması lazım gələcəkdir (4, 91).  Milli iqtisadiyyatın formalaşmasında mühüm əhəmiyyətli məsələlərdən biri də iqtisadi təhlükəsizliyin təmin olunmasıdır. İqtisadi təhlükəsizlik dedikdə, yeni yaranmaqda və dirçəlməkdə olan respublika iqtisadiyyatına hər cür mənfi xarici iqtisadi və siyasi xarakterli təsirlərdən qorumaq üçün görülən tədbirlər sistemi başa düşülür.  Bu respublikamızın xarici ölkələrlə əlverişli inteqrasiya əlaqələrinin saxlanması ilə yanaşı, daxili bazarın xarici diktatdan, rəqabətdən qorunması əsas vəzifələrdən biridir. Bundan ötrü idxal və ixrac proseslərindən milli mənafelərə xidmət edən, ilk növbədə daxili bazarın müdafiə olunmasını təmin edən gömrük, vergi və kredit siyasətinin həyata keçirilməsi mexanizmləri daha da gücləndirilməlidir. Şübhəsiz ki, bunsuz daxildə tamlıq təşkil edən iqtisadi sistem və milli iqtisadi mənafelərin daşıyıcılarının formalaşdırılması məsələlərinin həlli müəyyən çətinliklərlə qarşılaşa bilər.   İqtisadiyyatın daxili bütövlüyünə malik olmayan hər hansı bir dövlətdə milli birlik amili ön plana çıxır və bu amil ölkənin bütün potensial imkanlarını əlaqələndirir və milli iqtisadiyyatın formalaşmasında aparıcı qüvvə rolunu oynayır (3,107). Belə bir şəraitdə iqtisadi sistemin xarakterik xüsusiyyətlərindən biri qismində də onun inkişaf və idarə olunmasında bilavasitə milli təsərrüfat təcrübəsindən bacarıqla, məqsədyönlü surətdə istifadə edilməsidir.  Beləliklə, Azərbaycan öz milli iqtisadiyyatını formalaşdırarkən aşağıdakı prinsipləri əsas götürməlidir:<!--[if !supportLists]-->1.    <!--[endif]-->əsasən öz gücünə, potensial imkanlarına arxalanmaq (bu prinsip milli iqtisadiyyatın təhlükəsiz və sabit inkişafını təmin edir: Azərbaycan bu istiqamətdə artıq uğurlu addımlar atmışdır);<!--[if !supportLists]-->2.    <!--[endif]-->milli ənənələrə arxalanmaq və onları yaşatmaq (bu prinsip Azərbaycan xalqını öz məhsulları ilə dünyanın əksər yerlərində tanımağa xidmət edir);<!--[if !supportLists]-->3.    <!--[endif]-->milli iqtisadiyyatın formalaşması prosesində konkret tarixi şəraitin nəzərə alınması (ölkəmiz bu cəhətdən də xeyli nailiyyətlər qazanmışdır);<!--[if !supportLists]-->4.    <!--[endif]-->müxtəlif iqtisadi sistemlərin ən optimal bazar modellərindən milli mənafelərimizə uyğun istifadə edilməsi (Azərbaycanın inteqrativ iqtisadi fəaliyyəti bu sahədə də müəyyən müvəffəqiyyətlərin mövcudluğundan xəbər verir);<!--[if !supportLists]-->5.    <!--[endif]-->Azərbaycan iqtisadiyyatının formalaşdırıldığı zaman yalnız milli çərçivədə qalmaqla kifayətlənməmək, iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş dünya dövlətlərinin iqtisadi təcrübəsindən istifadə və həmin təcrübəni milli iqtisadiyyatın formalaşmasında tətbiq etmək.          Azərbaycanın milli iqtisadiyyatının formalaşmasında mühüm zəminlərdən biri qismində beynəlxalq iqtisadi əlaqələrin inkişaf etdirilməsi, eləcə də bu prosesdə obyektiv zəruriliyin nəzərə alınması çıxış edir.Dünya birliyinin praktikası şəhadət verir ki, dövlətlər arasında qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrsiz milli iqtisadiyyatın dirçəldilməsi nisbi çətinliklərlə üzləşir. Məhz buna görə də beynəlxalq iqtisadi əlaqələr daim artır və genişlənir. Demokratik inkişaf yolunu tutmuş bütün dünya dövlətləri bunda son dərəcə maraqlıdır. Bu prosesin obyektiv zəruriliyinə və əsaslarına aşağıdakıları aid etmək olar:<!--[if !supportLists]-->a)   <!--[endif]-->ümumdünya əmək bölgüsü;<!--[if !supportLists]-->b)   <!--[endif]-->təsərrüfat həyatının beynəlmiləlləşdirilməsi.Özünün iqtisadi maraq və mənafe dairəsindən çıxış edən hər bir dövlət başqa dövlətlərlə həmişə qarşılıqlı iqtisadi əlaqələr yaratmağa və bunun qanunvericilik normaları (həm beynəlxalq hüquq normaları, müxtəlif saziş, konvensiya və müqavilələr, eləcə də milli qanunlar) vasitəsilə tənzimlənməsinə nail olmağa səy göstərir. İdeoloji, siyasi, elmi-mədəni, iqtisadi, dini və digər fərqlər dünya dövlətlərinin inteqrasiyasının qaşısını almaq iqtidarında deyildir.Bu da təsadüfü deyil. Çünki həmin inteqrasiya prosesinin əsasını dünyanın bütün iqtisadi, elmi-texniki potensialı, intellektual fikrin texnoloji sıçrayış edilməsi üçün səfərbər olunması, habelə insan zəkasının ən yüksək nəticələrindən insanlıq naminə istifadə olunması təşkil edir.Müasir dünyanın vəhdətini, dünya xaqlarının birliyini şərtləndirən amillər sırasına bəşəriyyəti narahat edən aşağıdakı qlobal problemləri də aid etmək lazımdır:<!--[if !supportLists]-->1.   <!--[endif]-->nüvə müharibəsinin qarşısının alınması;<!--[if !supportLists]-->2.   <!--[endif]-->zəif inkişaf etmiş ölkələrin iqtisadi geriliyinin aradan qaldırılmsı;<!--[if !supportLists]-->3.   <!--[endif]-->dünya enerji, xammal, ərzaq və demoqrafiya problemlərinin həlli;<!--[if !supportLists]-->4.   <!--[endif]-->kosmos və dünya okeanı sərvətlərinin dinc məqsədlər üçün mənimsənilməsi;<!--[if !supportLists]-->5.   <!--[endif]-->təhlükəli xəstəliklərin müalicəsi və aradan qaldırılması və s.Xarici ticarətin nəzəri müddəaları dünya təcrübəsi sınaqlarından keçmiş, müasir ümumdünya təsərrüfatında özünün tam təcəssümünü tapmışdır. Məsələn, Yaponiya çoxlu və mükəmməl ali təhsil almış yüksək ixtisaslı mütəxəssislərə malikdir. Burada ixtisaslı əmək ucuzdur, təbii ehtiyatlar isə məhdudur. Buna görə də Yaponiyada az xammal və material tutumlu, lakin yüksək ixtisaslı əmək tələb edən əşyaların (məsələn, video, televideo və s. bu kimi texnika) istehsalı səmərəlidir. Əksinə, Avstraliya böyük torpaq sahəsinə, lakin azsaylı insan və kapital ehtiyatlarına malikdir. Ona görə də burada torpaqla bağlı məhsulların – taxılın, yunun, ətin və s. istehsalı ucuzdur. Braziliyada isə tropik iqlimin, məhsuldar torpaqların, bol ixtisassız əməyin olması ucuz kofe (qəhvə) istehsalı üçün sərfəlidir.Dünya birliyinin  iqtisadi əlaqələrinin əsasını təşkil edən obyektiv meyarlarla  qiymətləndirdikdə Azərbaycanın dünya iqtisadi inteqrasiyasına qovuşmasını şərtləndirən (tələb edən) amillərə aşağıdakıları (ölkəmiz hazırkı mərhələdə iqtisadi inteqrasiyanın fəal iştirakçısıdır) aid etmək olar:<!--[if !supportLists]-->1.    <!--[endif]-->Azərbaycan ilk növbədə coğrafi cəhətdən məkanının əlverişli ərazidə və mülayim qurşağında yerləşməsi ilə dünyanın diqqətini cəlb edir. Ölkəmiz Avropada enerji təminatında böyük rol oynaya bilən dövlət kimi tanınır. Burada xarici iqtisadi əlaqələrin yaradılması üçün əlavə xərclər tələb olunmur;<!--[if !supportLists]-->2.    <!--[endif]-->Respublikanın kifayət qədər təbii resurslara və insan resurslarına, xammal ehtiyatlarına malik olmaqda xeyli üstünlükləri (neft, qaz, tütün, barama, balıq kürüsü, sitrus bitkiləri, müxtəlif mineral ehtiyatlarla zəngin olması və s.) vardır. Ölkəmizin indiki iqtisadi inkişaf sürəti təsdiq edir ki, yuxarıda adları çəkilən ehtiyatlardan səmərəli istifadə olunur;<!--[if !supportLists]-->3.    <!--[endif]-->Ölkənin ayrı-ayrı istehsal sahələrinin ən müasir avadanlıqları və texnologiya (bunların demək olar ki, hamısı beynəlxalq standartlara tam cavab verir) ilə təmin olunması;<!--[if !supportLists]-->4.    <!--[endif]-->Respublikanın hazırda beynəlxalq iqtisadi əməkdaşlığın nəticələrindən istifadə edib öz daxili iqtisadi problemlərini həll etmək sahəsində zəruri olan imkanları əldə etməsi və s.Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan siyasi müstəqilliyini yaxın olan keçmişdə qazanmış ölkədir. Belə qısa müddət ərzində indiki tərəqqini əldə etmək o qədər də asan olmamışdır. Bu cəhətdən Respublika rəhbərliyinin böyük əməyi danılmazdır. Dünyanın çox nadir ölkələri belə inkişaf sürətinə malik olub. Hazırda dünya birliyinin iqtisadi cəhətdən elə fövqəldövlətləri vardır ki, onların idxal etdiyi məhsullar Azərbaycanda istehsal olunan mallarla müqayisəyə gələ bilməzlər. Məsələn, xarici ticarət nəzəriyyəsinin müddəalarına əməl olunduğu ABŞ kimi yüksək inkişaf etmiş bir ölkənin müəyyən istehsal sahələri banan, kakao-bob, qəhvə, çay, ipək-xammal, nikel, qalay, natural kauçuk və almaz kimi məhsulların idxalından asılıdır. Hazırda ölkənin müharibə şəraitində olmasına baxmayaraq, xarici ticarət əlaqələri mükəmməl bazar iqtisadiyyatı mexanizminin potensialından səmərəli istifadə edir. Artıq son 10 il ərzində respublikanın mövcud ixracat potensialından da düzgün istifadə edilməsi nəticəsində iqtisadi əlaqələrin tənzimlənməsi mexanizmi tam işlək vəziyyətindədir. Milli valyuta sabitləşmiş, ümumiyyətlə iqtisadi islahatların vaxtında və gücləndirilmiş rejimdə aparılması respublikanın xarici ticarət fəaliyyətinə və iqtisadi əlaqlərin tənzimlənməsinə güclü təkan vermişdir. Azərbaycanın xarici iqtisadi əlaqələrinin tənzimlənməsinin mühüm formalarından biri respublika iqtisadiyyatına xarici investisiya qoyuluşudur. Bu cəhətdən də ölkəmiz dünyanın inkişaf etmiş dövlətlərini diqqət və marağını özünə daha geniş dairədə cəlb etməkdədir. Son dərəcə müsbət haldır ki, XX yüzilliyin son illərindən fərqli olaraq son 10 ildə qeyri-neft sektoruna investisiya qoyuluşunun həcmi artmışdır. Bütün bu amil və göstəricilər Azərbaycanda bazar iqtisadiyyatının yetkinlik dərəcəsini əks etdirir. Ölkənin iqtisadi inkişafına dərin inam yaranmışdır. Bunu təkcə öz mütəxəssislərimiz deyil, xarici mütəxəssislər də etiraf edirlər. Ölkə daxilində sabit iqtisadi və siyasi vəziyyət hökm sürür. Xarici sahibkarların mülkiyyət hüquqları lazımı səviyyədə qorunur. Xüsusi sahibkarlıq hərtərəfli şəkildə həvəsləndirilir. Əhalinin işgüzar fəallığı durmadan artır. Xarici iqtisadi fəaliyyətin liberallaşdırılması da qeyd olunan  amillər sırasındadır. Son zamanlar xarici investorlara müəyyən güzəştli vergi və gömrük ödənişləri sistemi tətbiq olunur. Məsələn, onlar xaricdən istehsal avadanlıqları gətirdikdə gömrük rusumundan və idxal vergisindən azad olunurlar. Onlara öz məhsullarını lisenziyasız ixrac etmək hüququ verilir. Azərbaycanın xarici iqtisadi əlaqələrində mahiyyətcə yeni olan son dövr hadisələrindən biri onun bir sıra nüfuzlu beynəlxalq iqtisadi təşkilatlara üzv qəbul edilməsidir. Bu təşkilatlardan biri Beynəlxalq Yenidənqurma və İnkişaf Bankı (BYİB) və Beynəlxalq Valyuta Fondudur (BVF). BYİB və BVF BMT-nin ixtisaslaşdırılmış təşkilatlardır. Bundan başqa, Azərbaycan Beynəlxalq Gömrük Təşkilatı ilə də əməkdaşlıq edir.

Dövlət Diplomatiyası

Dövlət Diplomatiyası anlayışı bu gün üzərində müzakirə edilməkdə olan mənasında ilk dəfə ABŞ-ın Tafts Universitetinin Diplomatiya və Hüquq Üzrə Fletçer Məktəbi Dekanı Edmund Gullion tərəfindən 1965 ildə istifadə edilmişdir. Yenə əməkli bir diplomat olan Gullion tərəfindən "Edvard R. Murrow İctimai Diplomatiya Mərkəzi" nin yaradılması ilə akademik olaraq beynəlxalq münasibətlərin gündəliyinə girmiştir.bu mərkəzin çıxarmış olduğu əl kitabına görə dövlət diplomatiyası "dövlətinin mövqelərinin xarici siyasətlərin yaradılmasında və aparılmasındakı təsiri" ilə məşğul olurdu. Bu çərçivədə hökumətlər tərəfindən digər ölkələrdəki xarici ictimaiyyətlərinin dostluğunun əldə edilməyə çalışılması kimi beynəlxalq münasibətlərin ənənəvi diplomatiya xaricində qalan ölçülərini içinə alırdı.Qlobal rabitə sahəsindəki fəaliyyəti ilə tanınan Hans Tuch, dövlət diplomatiyasını "bir hökumətin, öz millətinin fikirlərinin və ideallarının, müəssisələrinin və mədəniyyətinin, milli hədəflərinin və mövcud siyasətlərinin başa düşülməsini təmin etmək məqsədilə, xarici xalqlarla ünsiyyət qurması prosesi" kimi təsvir etmişdir. Xarici cəmiyyətlərə qarşı, onlara təsir etməyi hədəfləyən rəsmi ünsiyyət, ölkələrin xarici siyasəti söz mövzusu olduğunda ictimaiyyətlərinin verə biləcəyi fayda ilə yanaşı çıxaracaqları maneələr də nəzərə alınmaqla yaradılmağa çalışılır.Yuxarıda göstərilən təriflər etibarilə əslində böyük miqdarda "təbliğat" ilə əlaqələndirilə olan fəaliyyətlərin dövlət diplomatiyası adı altında təsnif edildikləri görülməkdədir. Bu fərqli tərifin ən mühüm səbəbi "təbliğat" sözünün 20-ci əsr boyu yalan və yanlış informasiya istehsalı və ötürülməsi yolu ilə ictimaiyyətlərinin inandırılmasını hədəf alan əməliyyatlar nəticəsində yüklənmiş olduğu mənfi qəbul etməyin ortadan qaldırılmasıdır. Dövlət diplomatiyasında əsas məqsəd sadəcə həmin mesajların xarici ictimai rəy verilməsi deyil, qarşılıqlı ünsiyyətin qurulmasıdır. Geri koda əsaslanmayan bir dövlət diplomatiyası strategiyasının orta və uzun perspektivdə uğursuz olma ehtimalı yüksəkdir. Dolayısı ilə dövlət diplomatiyası strategiyaları müəyyən edərkən hədəf ölkə və ya ölkələr üçün ictimaiyyət araşdırmaları ilə tez-tez nəbz yoxlaması aparılmalıdır.Dövlət diplomatiyası ilə yaxından əlaqələndirilən digər bir anlayış isə strateji informasiyadır. Strateji kommunikasiya; Bir kollektiv təhlükəsizlik və müdafiə təşkilatı olan NATO məsələsinə çıxanda, NATO-nun kommunikasiya fəaliyyətləri və qabiliyyətlərinin -uygun olduğu kimi dövlət diplomatiyası, ictimaiyyətlə əlaqələr, hərbi, dövlət işləri, məlumat dəstək əməliyyatları, psixoloji əməliyyatlar- ittifaq siyasətlərini, əməliyyatlarını və fəaliyyətlərini dəstəkləyəcək şəkildə və NATO-nun məqsədlərini həyata keçirmək, koordinasiyalı və eş zamanlı istifadə edilməsi kimi təsvir oluna. Dövlət diplomatiyası strateji ünsiyyətin bir hissəsidir.Dövlət diplomatiyası yeni bir hadisə deyil. İmic inkişaf etdirilməsi, təbliğat, millət işarələmə kimi bu gün dövlət diplomatiyası kimi xarakterizə bir çox fəaliyyət demək olar ki, diplomatiyanın özü qədər eskidir.7 Antik Yunan və Romada, Bizans dövründə və İntibah İtaliya bu sahədə fəaliyyətlərə olduqca tez-tez rast gəlinir. 17-ci əsrdə Fransız Dilinin Lingua Franca (beynəlxalq diplomatik və kommersiya dil) olması, Fransız inqilabının idealları (Hürriyyət, Qardaşlıq, Bərabərlik) kimi kütlələrin könül vermiş olduğu ideyalar uğurlu dövlət diplomatiyasının nümunələri arasında sayılabilir. Birinci və İkinci Dünya müharibələri zamanı informasiyanın əhəmiyyətinin artması, xüsusilə İkinci Dünya Müharibəsi zamanı radionun təsirli bir şəkildə istifadə edilməsi, Soyuq Müharibə boyunca həm. ABŞ, həm də Sovet İttifaqının, Qərb və Şərq Bloklarının lideri iki ölkə olaraq ideologiyalarını yaymaq məqsədilə dövlət diplomatiyasının vasitələrindən istifadə etmələri siyasi tarixin əhəmiyyətli hadisələridir. Xüsusilə Soyuq Müharibə dövründə kinosu (Hollivud), musiqisi (Rokun Roll) və yaratdığı markalar (Blue Cins, Coca Cola) ilə ABŞ-ın, Sovetlər Birliyi yıxılmadan daha əvvəl dəmir pərdənin arxasındakı xalqlara çatmış olduğu məlumdur.Bu çərçivədə ənənəvi diplomatiya (standart diplomatiya) ilə dövlət diplomatiyası arasındakı fərqə baxdıqda ilk növbədə ənənəvi diplomatiyanın, dövlətdən dövlətə və ya hökumətdən hökumətə əlaqələr şəklində ələ alındığı görülür. Rəsmi əlaqələri əhatə etməsi dolayısı ilə ənənəvi diplomatiya böyük ölçüdə məxfilik içərisində aparılır.Dövlət diplomatiyası isə daha açıqdır (açıq diplomatiya) və xarici rəylərinə qarşı olduğu üçün mümkün olduğu qədər çox adama çata yollarını arayır. Bir hökumət və ya beynəlxalq təşkilatın digər ölkələrin xalqları və vətəndaşları ilə rəsmi və ya xüsusi şəxs və ya təşkilatlar vasitəsi ilə ünsiyyət qurması kimi də İfadə edəbiləyimiz., dövlət diplomatiyası hər cür kommunikasiya metodundan istifadə edərək və xüsusilə təhsil və mədəniyyət proqramları vasitəsi ilə geniş bir alanda tanıdım və yayın fəaliyyətlərini əhatə edir.Ənənəvi olaraq bir ölkənin diplomatları vəzifədə olduqları ölkələrdə o ölkənin rəhbərləri və digər ölkələrin diplomatları ilə ünsiyyət qururlar, xalq ilə ünsiyyətə keçmirlər. Bu mənada ənənəvi diplomatiyanın daha çox elitalara qarşı olduğu dəyərləndirilə bilər. Diplomatların sahib olduqları bu anlayış da daha çox siyasi və iqtisadi güc əsaslı ünsiyyət qurulmasına səbəb olur. Bu prosesdə çoxu dəfə ənənəvi diplomatiyanın əsrlərdir kök salmış qaydaları da müəyyən məhdudiyyətlər yaradır. Bir sözlə, ənənəvi diplomatiya hər hansı bir ölkədə piramidanın təpəsini hədəflər; Siyasi, hərbi və iqtisadi elita əlaqələr qurmağa çalışır. Dövlət diplomatiyasında isə hədəf piramidanın alt hissəsidir; Qadınlar və gənclər, bir sözlə xalqın özü prioritet hədəf kütləsidir.Xülasə olaraq; Ənənəvi diplomatiya dövlətlərin nümayəndələri arasında, ya da digər beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələri əhatə edərkən, dövlət diplomatiyası xarici ölkələrdəki xalqı, rəsmi olmayan qrupları, təşkilatları və fərdləri hədəfə alır. Ənənəvi diplomatiyanın əsas agentləri suveren dövlətləri təmsil edən və onlar tərəfindən akkreditə edilmiş olan vəzifəlilərdən və məqsədləri dövlətlərarası münasibətlərdə çıxa biləcək problemləri minimuma endirmək və öz dövlətlərinin mənafelərini ən yaxşı şəkildə qorumaqdır. Ənənəvi diplomatiyada aktyorların rolları və məsuliyyətlərinin sərhədləri açıq olaraq müəyyənləşdirilmişdir. Dövlət diplomatiyası ümumiyyətlə beynəlxalq əlaqələrin ənənəvi diplomatiya başqa sahələrini əhatə edir.Dövlət diplomatiyasının inkişaf etmiş bütün ölkələrdə olduğu kimi Türkiyə üçün də yeni bir fakt olmadığı görülür. Həm Anadolu Agentliyinin, həm də indiki adı ilə Media və İnformasiya Baş İdarənin 1920de qurulmuş olması bunun əyani göstəricisidir. Ancaq yeni olan, xarici dövlətlərə qarşı keçirilən fəaliyyətlərin bu ad altında təşkilatlı bir quruluşda keçirməsidir. 2009-ci ildə, Xarici İşlər Nazirliyinin internet üzərindən sosial media vasitələrindən istifadə edərək dövlət diplomatiyası fəaliyyətləri keçirəcəyi bildirilmişdir. Dövlət diplomatiyası sahəsində nələr ediləcəyi maraq edilərkən, 30 Yanvar 2010-ci il 27478 saylı Baş Nazirin Sərəncamı ilə Dövlət Diplomatiyası Əlaqələndirici Təşkilatı yaradılmışdır. Qurumun məqsədi sərəncamda, "dövlət diplomatiyası sahəsində aparılacaq işlər ilə strateji informasiya və təbliğat fəaliyyətləri barədə ictimai qurum və orqanları ilə qeyri-hökumət təşkilatları arasında əməkdaşlıq və koordinasiya etmək" olaraq ifadə edilmişdir. Dövlət orqanları üçün bu geliş- mələyir baş verərkən, qeyri-hökumət cəbhəsində də məsələ gündəmə gəlmişdir. Dövlət Diplomatiyası İnstitutu və Türk Asiya Strateji Araşdırmalar Mərkəzi dövlət diplomatiyası sahəsində işlər görməyə başlayıblar.Dövlət Diplomatiyası Əlaqələndirici Təşkilatı; Media İşləri, Siyasi Kommunikasiya, Mədəni İşlər, Təşkilati İşlər və Layihə İnkişaf Etdirmək vahidlərindən ibarətdir. Əlaqələndirici təşkilat, Fevral 2011 tarixi etibarilə bir internet saytına sahib olmuşdur. Dövlət Diplomatiyası Əlaqələndirici Təşkilatının kargüzarlıq xidmətləri Media və İnformasiya Baş İdarəsi tərəfindən yerinə yetirilir. Twitter səhifəsi da yerləşən Əlaqələndirici Təşkilat, buradakı təbliğatlarını Türkcə və İngiliscə olaraq aparmaqda, internet saytında isə yalnız Türkcə nəşr edilir. Dövlət diplomatiyasının prioritet olaraq beynəlxalq dövlətlərə qarşı aparıldığı düşündükdə bunun çox əhəmiyyətli bir çatışmazlıq olduğu görülür. İnternet saytında təkcə həyata keçirilən fəaliyyətlər çatdırılır. Dövlət diplomatiyasının mühüm ayaqlarını təşkil edən, təqaüdlər, xarici nəşrlər kimi tədbirlər saytda yer tapmır, dövlət diplomatiyası içində olan digər qurumlardan bəhs edilmir və əlaqə verilmir. Bu, əlaqələndirici təşkilatın ictimai diplomatiyasına dar dünyagörüşü ilə baxdığı təəssüratı verir. Əlaqələndirici təşkilatın Baş Nazirin bazasında quruculuğunun ən mühüm əsası olan bütün müvafiq qurumlar arasında koordinasiya təmin etmək vəzifəsi təəssüf ki bu halda natamam görülür. Əlaqələndirici təşkilat sosial mediadan istifadə etməkdə, twitter üzərindən anonslar həyata keçirir. Şəxsi bir günlüyə bənzəyən və 140 inad bir sahə bəxş edən twitter, səmimi və təsirli ünsiyyət qurmaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. İstifadə edilən dil və məzmun bu istiqamətdə olmaqda lazımi hallarda internet saytına bağ verməklə məsələni maraq edənlərin məlumatlandırılması təmin olunur. Məhdud sahənin, çatdırılmaq istənən mövzunun başlığı xarakterində olması lazımdır. Halbuki, əlaqələndirici təşkilatın twitter saytı, belə bir tərkiblə yaradılmamış, girilən məlumatlarda doğru format güdülməmiş bu səbəblə də mənasız ifadələr oluşmuştur9. Twitterda İngilisdilli versiyanın var olması bu məsələdə müsbət münasibətdir. Ümumiyyətlə əlaqələndirici təşkilatın yeni olması səbəbiylə də hələ bütöv bir çərçivə təşkil etmədiyi görülməkdədir. Dövlət diplomatiyası tətbiq etmələri milli və beynəlxalq dövlətlərə yönəlik olaraq aparılır. Milli dövlətlərə qarşı həyata keçirilən əməliyyatlar beynəlxalq təcrübələri dəstəklədiyi məlumdur. Əlaqələndirici təşkilatın fəaliyyətlərinə baxanda hansı dövlətlərin güddüyü açıq olaraq görüləməməkdədir. Günümüz dünyası Mc Luhanın "qlobal kənd" metaforuna uyğun şəkildə inkişaf edir. Xüsusilə internetin və peyk nəşriyyatının inkişafı, məsafələri aradan qaldıraraq, adi vətəndaşların dünyanın ən uzaq guşəsində hadisələrdən xəbərdar olmasını təmin etmişdir. Dövlət diplomatiyası məhz bu texnoloji inkişafın nəticəsi kimi əhəmiyyəti getdikcə artan bir çalışma sahəsini təşkil edir. Günümüz dövlət diplomatiyası anlayışı xüsusilə dövlətlərin digər dövlətlərin vətəndaşlarına qarşı həyata keçirdiyi informasiya fəaliyyətlərini əhatə edir. Rabitə texnologiyaları, dövlətlərə birbaşa bütün dünya vətəndaşlarına çatmaq imkanı təmin etdiyindən, beynəlxalq arenada qəbul görmək istəyən bütün dövlətlər "duyğu və düşüncələri təsir göstərmək məqsədi ilə bu vasitədən istifadə etmək istəyirlər. Dövlət diplomatiyası ölkələrin öz siyasətlərini və mədəniyyətlərini xarici dünyaya çatdırmaq səyi olaraq ictimaiyyətlə əlaqələr fəaliyyətləri üst-üstə düşür.